1

Wytyczne Prezesa URE w sprawie wątpliwości dotyczących przyłączania instalacji funkcjonujących w modelu cable pooling

20 maja 2024 | Aktualności, The Right Focus, Wiedza

UE dąży do elektryfikacji nie tylko sektora energetycznego, ale także wielu innych sektorów gospodarki. W związku z tym wzrasta zapotrzebowanie na energię elektryczną. Projekt aktualizacji PEP2040[1] zakłada wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną w 2030 r. o ok. 2 tys. ktoe względem 2020 r. przy zastosowaniu rozwiązań w zakresie oszczędności energii. Ze względu na to, że do 2030 r. planowane jest odstawienie łącznie 8,356 MW mocy jednostek węgla kamiennego i brunatnego[2] wzrastać będzie również popyt na moc z odnawialnych źródeł energii. Przy czym eksperci wskazują, że w związku z rosnącą skalą odmów przyłączenia, deficyt mocy zainstalowanej OZE wynosi już 16 GW[3]. W nowej PEP2040 nie tylko przyjęto wyższe cele w zakresie rozwoju OZE, ale także wskazano założenia, jakie muszą uwzględniać operatorzy systemu elektroenergetycznego (OSE) w planach rozwoju sieci. Czytamy tam m.in. o dynamicznym rozwoju nowych mocy, z uwzględnieniem zeroemisyjnych w elektroenergetyce.

Pełny rozwój branży OZE potrzebuje więc nie tylko przyjaznego otoczenia regulacyjnego, ale także:

  • Zwiększenia przepustowości sieci elektroenergetycznych
  • Usunięcia barier dla przyłączania nowych mocy wytwórczych

Rozwiązaniem, które może przyspieszyć zwiększenie mocy z OZE jest cable pooling, który budzi jednak liczne wątpliwości. Analizujemy wytyczne Prezesa URE[4] dotyczące instalowania OZE w tym modelu i  przypominamy nasze wcześniejsze omówienie wytycznych Prezesa URE w zakresie wątpliwości dot. publicznoprawnego i komercyjnego przyłączenia OZE do sieci.

Na czym polega cable pooling

Cable pooling to współdzielenie przyłącza przez instalacje wytwórcze, które zwykle posiadają inną charakterystykę pracy (np. PV i onshore).

Zgodnie z ustawą – prawo energetyczne do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV w jednym miejscu można przyłączyć dwie lub większą liczbę instalacji OZE, które należą do jednego lub większej liczby podmiotów[5].

W modelu cable pooling wymagane jest uzyskanie warunków przyłączenia, a następnie zawarcie jednej umowy przyłączeniowej[6]. Przy czym ustawodawca wymaga, by w takim przypadku umowa zawierała dodatkowe elementy, w szczególności:

  • Porozumienie (cable pooling agreement) zawarte przez wszystkie podmioty, które współdzielą przyłącze wraz ze wskazaniem strony reprezentującej, która zawiera umowę
  • Określenie zasad wspólnej realizacji uprawnień i obowiązków wynikających z:
    • Warunków przyłączenia
    • Umowy przyłączenia
    • Umowy o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej
  • Określenie zasad współdzielenia zespołów urządzeń służących do wyprowadzania mocy do miejsca rozgraniczenia własności sieci przedsiębiorstwa energetycznego i instalacji podmiotów przyłączanych

Jakie warunki musi spełnić instalacja pracująca w takim modelu cable pooling

Realizacja inwestycji w modelu cable pooling polega na wykorzystaniu pracy hybrydowej instalacji OZE[7].

Jest to instalacja, która składa się z urządzeń przyłączonych do sieci elektroenergetycznej w jednym miejscu, które to urządzenia wytwarzają energię elektryczną wyłącznie z OZE różniących się rodzajem i charakterystyką dyspozycyjności wytwarzanej energii elektrycznej.

Zespół takich urządzeń musi spełniać poniższe warunki:

  • Żadne z urządzeń wytwórczych nie może mieć mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 80 proc. łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej tego zespołu
  • Wyprowadzenie mocy z urządzeń wchodzących w skład tego zespołu do sieci elektroenergetycznej następuje przez urządzenie łączące ten zespół z siecią elektroenergetyczną, służące do transformacji energii do warunków niezbędnych do jej wprowadzenia do tej sieci
  • Zespół ten obejmuje magazyn energii służący do magazynowania energii elektrycznej pochodzącej z urządzeń wytwórczych wchodzących w skład tego zespołu, przy czym udział energii pochodzącej z tych urządzeń wprowadzonej do sieci elektroenergetycznej za pośrednictwem magazynu energii elektrycznej w łącznym wolumenie energii wprowadzonej do sieci elektroenergetycznej wynosi nie mniej niż 5 proc. na rok, do czego nie wlicza się energii elektrycznej pobranej z sieci

Na tle przyłączania hybrydowych instalacji OZE pojawia się szereg pytań i problemów praktycznych, np. o to, czy możliwe jest rozszerzenie istniejącej instalacji o kolejne źródła wytwórcze, czy można łączyć te same technologie i jakie są zasady aplikowania do systemów wsparcia.

Przyglądamy się wytycznym Prezesa URE w tym zakresie.

Wytyczne Prezesa URE w zakresie cable pooling

Zgodnie z wytycznymi Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki model cable pooling ma zastosowanie zarówno do nowych instalacji OZE, jak również do rozszerzania już istniejących instalacji OZE o kolejne źródła wytwórcze.

Współdzielenie przyłącza może nastąpić na podstawie wniosku o wydanie warunków przyłączenia:

  • Obejmującego pierwsze przyłączenie do sieci dwóch albo większej liczby instalacji OZE
  • W sytuacji, gdy zostały uprzednio wydane warunki i umowa dla „pierwszej” instalacji OZE i została zawarta, a podmiot przyłączany wnioskuje o przyłączenie drugiej albo kolejnej instalacji OZE
  • W sytuacji, gdy instalacja OZE jest przyłączona do sieci (instalacja istniejąca i wybudowane przyłącze), a podmiot przyłączony wnioskuje o przyłączenie drugiej albo kolejnej instalacji OZE

Cable pooling stosuje się również do instalacji przyłączonych do sieci przed przyjęciem regulacji w tym zakresie[8]. Przyłącze mogą współdzielić instalacje o tej samej albo różnej technologii (np. dwie PV lub PV i onshore). Z cable pooling może skorzystać jeden właściciel lub kilku właścicieli (w drugim przypadku konieczne jest wypracowanie modelu współpracy, w tym wyznaczenie podmiotu, który zawrze UP i umowę o świadczenie usług przesyłania / dystrybucji dla całej instalacji).

Regulacje w zakresie cable pooling stosuje się w przypadku:

  • Zwiększenia deklarowanej mocy przyłączeniowej przez podmiot, który zawarł umowę przyłączeniową w ramach współdzielenia przyłącza
  • Zmiany parametrów technicznych urządzeń i instalacji wchodzących w skład przyłączonych instalacji cable pooling, w tym zwiększenia ich mocy zainstalowanej elektrycznej

W zakresie korzystania z systemu wsparcia (FIT / FIP lub aukcje OZE), wytwórca energii w „instalacji planowanej” (instalowanej do już istniejącej) nie jest uprawniony do korzystania z systemów wsparcia OZE, jeżeli wytwórca energii w „pierwszej” instalacji jest beneficjentem  ww. systemów.

Podsumowując, należy spodziewać się ujednolicenia praktyki OSE w zakresie przyłączania instalacji OZE w modelu cable pooling nie tylko  ze względu na stanowisko Prezesa URE, ale przede wszystkim z uwagi na szereg innych czynników, takich jak:

  • Rosnące zapotrzebowanie na energię
  • Lukę, która powstanie w związku z odstawianiem jednostek węglowych
  • Potrzebę stabilizowania produkcji energii z OZE

Masz pytania? Skontaktuj się z nami

Milena Kazanowska – Kędzierska

Aleksandra Pinkas

 

[1] Zał. nr 1 do aKPEiK Scenariusz transformacji w warunkach rynkowo-technicznych, s. 78

[2] Ibidem, s. 18.

[3] Por. Forum Energii, Łączenie źródeł OZE. Potencjał cable pooling w Polsce, s. 3, w którym eksperci wskazują, że operatorzy systemu elektroenergetycznego tylko w 2022 r. odmówili przyłączenia 51 GW mocy OZE.

[4] Informacja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr 15/2024 dotycząca kwestii wywołujących najczęstsze wątpliwości w obszarze przyłączania do sieci z 22 marca 2024 r.

[5] art. 7 ust. 1f ustawy z 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266), który stanowi, że: „do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV, w jednym miejscu przyłączenia można przyłączyć dwie lub większą liczbę instalacji OZE należących do jednego lub większej liczby podmiotów. Przepisu zdania pierwszego nie stosuje się do instalacji odnawialnego źródła energii, dla których miejscem przyłączenia do sieci jest instalacja odbiorcy końcowego”.

[6] art. 7 ust. 1g p.e.

[7] art. 2 pkt 11a ustawy z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2023 r. poz. 1436 ze zm.), dalej „u.o.z.e.”

[8] tj. przed 1 października 2023 r., kiedy nowelizacja u.o.z.e. w tym zakresie weszła w życie

Najnowsza Wiedza

Banking dziś i jutro | Przegląd sektora finansowego | Sierpień 2026

Polski sektor bankowy z niepokojem przyjął niedawną wypowiedź Minister Funduszy i Polityki Regionalnej Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz, która zapowiedziała przedstawienie propozycji dalszego podwyższenia CIT dla banków. Argumentacja przedstawiona przez minister opiera się jednak na błędnym utożsamieniu płynności sektora z jego rentownością i świadczy o niezrozumieniu podstawowych mechanizmów funkcjonowania sektora bankowego oraz zasad oceny jego kondycji finansowej.

NIS2 i UKSC w transporcie: co musisz zrobić przed październikiem 2026?

Od 3 kwietnia 2026 r. obowiązuje znowelizowana ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (UKSC). Oznacza to, że firmy z sektora transportu mają do zrealizowania konkretny harmonogram, w tym podlegają obowiązkowi rejestracji w wykazie KSC do 3 października 2026 r. Jeśli tego nie zrobią, mogą czekać je wysokie sankcje połączone w dodatku z ryzykiem osobistej odpowiedzialności kadry zarządzającej. Nie wszyscy jednak automatycznie podlegają nowym przepisom. Sprawdź, czy dotyczy to Twojej firmy i co warto zrobić, zanim skończy się czas na przygotowanie.

Fundacje rodzinne: rząd policzył i wystawił rachunek

Trzy lata. Tyle czekaliśmy na to, co Rada Ministrów widziała w danych od początku – i co właśnie ujawniła w przeglądzie ustawy o fundacji rodzinnej. Dokument jest nie tylko diagnozą problemów, ale przede wszystkim zapowiedzią poważnych zmian w regułach, które fundatorzy i ich doradcy traktowali jako pewne i stabilne. I tu tkwi problem, który wykracza daleko poza kwestie podatkowe. Jeśli zasady gry są zmieniane w jej trakcie, nie ma mowy ani o pewności planowania, ani o zaufaniu do prawa. Nieprzypadkowo jedną z największych obaw przedsiębiorców rozważających założenie fundacji nie jest poziom opodatkowania, lecz stabilność systemu prawnego. Którą ponownie podaje się w dziś w wątpliwość.

Co nowa ustawa frankowa oznacza dla banków

Mamy nową ustawę o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego. Przepisy wchodzą w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia. Czas na analizę tego, co nas czeka i co banki powinny zrobić już dziś.

Nie przegap terminu na dopełnienie obowiązków w zakresie cen transferowych

Ceny transferowe od lat pozostają jednym z głównych obszarów zainteresowania organów podatkowych. W praktyce oznacza to, że transakcje zawierane pomiędzy podmiotami powiązanymi są przedmiotem wzmożonej weryfikacji, a obowiązki dokumentacyjne w tym zakresie należą do jednych z najczęściej kontrolowanych.

Nowy projekt ustawy o jawności wynagrodzeń – co zmieniło się od grudnia 2025 r.?

Mamy już drugą wersję projektu ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości, która doprecyzowuje procedury i terminy, a także powołuje nowy organ nadzoru. Opisywaliśmy już zmiany dotyczące etapu rekrutacji oraz trzy filary nadchodzącego systemu pay transparency, wskazując również, że Polska nie dotrzyma unijnego terminu implementacji (7 czerwca 2026 r.). Sprawdzamy więc kolejne zmiany, nowości i ryzyka, które pojawiły się w nowej, kwietniowej wersji projektu.

Payment Services Regulation (PSR) – między ochroną użytkownika a należytą starannością

Projekt rozporządzenia Payment Services Regulation (PSR) to jeden z najważniejszych elementów reformy unijnych ram prawnych w zakresie usług płatniczych. Jego głównym celem jest zwiększenie poziomu bezpieczeństwa obrotu bezgotówkowego oraz ograniczenie skali nadużyć finansowych, w szczególności tych wynikających z rozwoju kanałów cyfrowych. Jednocześnie nowe przepisy mają wprowadzić model odpowiedzialności, który nie spowoduje całkowitego przeniesienia ryzyka na instytucje finansowe, lecz zachowa istotną rolę należytej staranności po stronie użytkownika.

„Odstąp od umowy tutaj” – co dalej z nowym przyciskiem w sklepach internetowych, na platformach handlowych i aplikacjach mobilnych?

Od 19 czerwca przedsiębiorcy z Unii Europejskiej zawierający z konsumentami umowy na odległość za pośrednictwem interfejsu internetowego mieli być zobowiązani przez krajowe przepisy do zapewnienia konsumentom możliwości odstąpienia od umowy również za pomocą funkcji/przycisku. W związku z opóźnieniem Polski w implementacji dyrektywy 2023/2673, z której wynika wymóg stosowania takiego przycisku, obowiązek ten został w naszym kraju przesunięty w czasie. Sprawdzamy, o co chodzi ze zdalnym odstąpieniem od umowy i jakich transakcji ma dotyczyć ta nowa funkcja.