Jednym z istotnych ryzyk związanych z działalnością przedsiębiorców, zwłaszcza tych, których wolumen zakupu towarów i usług jest znaczny, jest ryzyko wszczęcia przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postępowania w sprawie nadmiernego opóźniania się w płatnościach w transakcjach handlowych. Ryzyko w tym zakresie wynika, z jednej strony, z możliwości nałożenia przez Prezesa UOKiK na przedsiębiorcę kary pieniężnej, a z drugiej – z obowiązku przedstawienia Prezesowi UOKiK szeregu informacji o zawartych transakcjach handlowych, co powoduje znaczący nakład prac po stronie przedsiębiorcy.
Sprawdzamy, czy transakcje pomiędzy spółkami z tej samej grupy kapitałowej są uwzględniane przy ustalaniu wystąpienia zatorów płatniczych mogących skutkować wszczęciem postępowania i nałożeniem kary.
Co to są zatory płatnicze?
Zatory płatnicze to przypadki, w których przedsiębiorcy nie dokonują zapłaty lub dokonują nieterminowej zapłaty na rzecz dostawców produktów lub usług. Nie każdy przypadek zatorów płatniczych może prowadzić jednak do wszczęcia postępowania przez Prezesa UOKiK. Prezes UOKiK może nałożyć na przedsiębiorcę karę, gdy stwierdzi „nadmierne” opóźnianie się ze spełnieniem świadczeń pieniężnych.
Z „nadmiernym” opóźnianiem się ze spełnieniem świadczeń pieniężnych mamy do czynienia, gdy przedsiębiorca nie płaci lub płaci po terminie i suma tych niezapłaconych lub zapłaconych po terminie zobowiązań pieniężnych w okresie 3 kolejnych miesięcy wynosi co najmniej 2 miliony złotych.
Czy Prezes UOKiK uwzględnia brak lub nieterminowe spełnianie świadczeń pieniężnych dotyczących transakcji handlowej, której drugą stroną jest spółka z tej samej grupy kapitałowej?
Nie, od 8 grudnia 2022 r. przy ustalaniu wystąpienia braku płatności lub nieterminowych płatności Prezes UOKiK pomija transakcje handlowe, których wyłącznymi stronami są podmioty należące do tej samej grupy kapitałowej.
Grupę kapitałową tworzą wszyscy przedsiębiorcy, którzy są kontrolowani w sposób bezpośredni lub pośredni przez jednego przedsiębiorcę. Do grupy kapitałowej zalicza się również tego kontrolującego przedsiębiorcę.
Oznacza to, że transakcję, która nie będzie uwzględniana przez Prezesa UOKiK w toku takiego postępowania mogą zawrzeć zarówno:
- Przedsiębiorcy zależni należący do jednej grupy kapitałowej;
- Przedsiębiorca zależny i przedsiębiorca dominujący należący do tej samej grupy kapitałowej.
Warto zaznaczyć, że od 8 grudnia 2022 r. transakcje wewnątrzgrupowe nie są również uwzględniane przy składaniu sprawozdań o stosowanych terminach zapłaty, które zobowiązani są corocznie składać niektórzy przedsiębiorcy (podatkowe grupy kapitałowe oraz podatnicy, których przychody w roku podatkowym przekroczyły równowartość 50.000.000 Euro).
Co, gdy stroną transakcji, oprócz członków grupy kapitałowej, jest również przedsiębiorca spoza grupy? Czy taka transakcja też jest weryfikowana przez Prezesa UOKiK?
Taka transakcja może być również sprawdzona przez Prezesa UOKiK. Zwolniona z badania przez Prezesa UOKiK jest bowiem wyłącznie transakcja handlowa, której jedynymi stronami są podmioty należące do tej samej grupy kapitałowej.
Przykładowo, jeśli stronami umowy ramowej jest kilka spółek z grupy kapitałowej oraz zewnętrzny dostawca, to transakcje zakupu zawierane na podstawie takiej umowy ramowej podlegały będą obowiązkowi zaraportowania w ramach postępowania prowadzonego przez Prezesa UOKiK, jak również w związku z ewentualnymi opóźnieniami w płatnościach w takich transakcjach może być nałożona kara. Najczęściej „transakcją” zawieraną na podstawie takiej umowy ramowej jest bowiem konkretna umowa dostawy, zawierana na podstawie zamówienia danej spółki z grupy kapitałowej. Stroną takiej transakcji jest natomiast zewnętrzny dostawca.
Kary pieniężne za brak udzielenia informacji
Warto też pamiętać, że przedsiębiorca (nawet, gdy nie jest stroną transakcji handlowej), który otrzymał od Prezesa UOKiK żądanie przekazania informacji nie ujawni takich danych, naraża się na zapłatę administracyjnej kary pieniężnej.
Kara ta może wynieść do 5 proc. przychodu osiągniętego w poprzednim roku podatkowym przez tego przedsiębiorcę, ale nie więcej niż równowartość 50 000 000 euro.
Chcesz wiedzieć, jak współpracować z Prezesem UOKiK podczas postępowania w sprawie zatorów płatniczych? Zapraszamy do kontaktu
