Zaznacz stronę

Postanowienie TSUE – Kary Prezesa URE w sprawie świadectw pochodzenia są nielegalne, a przedsiębiorcy mogą domagać się zwrotu pieniędzy

14 marca 2024 | Aktualności, The Right Focus, Wiedza

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) postanowił, że kary nałożone przez Prezesa URE na przedsiębiorców z tytułu naruszenia obowiązku nabycia i przedłożenia do umorzenia świadectw pochodzenia lub uiszczenia opłaty zastępczej (wprowadzonego w Polsce w 2005 r. w celu udzielenia pomocy wytwórcom energii z OZE) są nielegalne. Postanowienie w tej sprawie zostało opublikowane 4 marca br. Zgodnie z  treścią analizowanego postanowienia, kary z tytułu ww. naruszeń, które wystąpiły przed wydaniem decyzji KE o zatwierdzeniu pomocy państwa (tj. do 2 sierpnia 2016 r.) były sprzeczne z traktatami UE.

Wartość niesłusznie zapłaconych kwot z tytułu kar może stanowić nawet setki milionów złotych. Tylko w 2016 r. Prezes URE wydał bowiem 18 021 świadectw pochodzenia z OZE o łącznej mocy 18 618 037,970 MWh za produkcję w l. 2013-2016 i 1 707 świadectw pochodzenia z kogeneracji o łącznej mocy 28 110 148,736 MWh, co obrazuje skalę sprawy.

Postanowienie zostało wydane jako odpowiedź na pytanie prejudycjalne z 22 marca 2022 r. Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który rozpoznawał apelację od wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uchylającego karę nałożoną przez Prezesa URE na spółkę obrotu energią elektryczną. Sprawa dotyczyła kary za okres, w którym system umarzania świadectw pochodzenia  funkcjonował bez stosownej decyzji KE uznającej go za pomoc państwa zgodną z art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Mowa tu o okresie od 1 października 2005 r. (kiedy system został wprowadzony) do 1 sierpnia 2016 r.

2 sierpnia 2016 r. KE wydała bowiem decyzję uznającą system za pomoc państwa zgodną z prawem Unii. Podobne zasady dotyczą również przepisów nakładających obowiązek umorzenia świadectw pochodzenia z kogeneracji lub uiszczenia opłaty zastępczej za okres przed wydaniem decyzji KE tj. decyzji z dnia 28 września 2016 r.

W postanowieniu TSUE stwierdził, że:

  • Polskie regulacje prawne w zakresie umorzenia świadectw pochodzenia w okresie przed wydaniem decyzji KE o uznaniu systemu za pomoc państwa naruszały obowiązek notyfikacji pomocy państwa i są nieważne
  • Wydanie decyzji przez KE nie ma skutku wstecznego, a więc nie konwaliduje obowiązku umorzenia świadectw pochodzenia do dnia jej wydania
  • Nałożenie kary narusza obowiązek notyfikacji pomocy państwa, co oznacza, że jest sprzeczne z prawem UE

Skutki postanowienia TSUE

Postanowienie TSUE otwiera drogę do wzruszenia wszystkich wydanych przez Prezesa URE decyzji nakładających kary z tytułu niewypełnienia obowiązku nabycia i przedłożenia do umorzenia świadectw pochodzenia lub uiszczenia opłaty zastępczej w okresie od 1 października 2005 r. do 1 sierpnia 2016 r.

Ustalając zakres czasowy należy jednak wziąć pod uwagę datę rzekomego naruszenia, a nie datę wydania decyzji. Oznacza to, że w praktyce wzruszane mogą być również decyzje Prezesa URE wydane po 2 sierpnia 2016 r. Nie można wykluczyć, że postanowienie będzie mogło stanowić również podstawę do ubiegania się o zwrot opłat zastępczych uiszczonych za ww. okres.

Mając na uwadze różnorodność środków prawnych możliwych do zastosowania w kontekście postanowienia TSUE ich dobór będzie zależał od charakteru i okoliczności faktycznych konkretnej sprawy oraz treści decyzji Prezesa URE. Niemniej jednak należy mieć na uwadze, że w związku z ogłoszeniem postanowienia dnia 4 marca 2024 r., termin na podjęcie niektórych działań o charakterze administracyjnoprawnym ze strony przedsiębiorców upływa już 4 kwietnia 2024 r. W związku z tym niezbędne jest podjęcie przez przedsiębiorców niezwłocznych działań mających na celu uzyskanie zwrotu środków z tytułu niesłusznie zapłaconych kar. Warto więc dobrze wykorzystać ten czas. Uważnie przeanalizować szczegóły danej sprawy i przygotować najbardziej optymalną strategię działania.

Masz pytania? Skontaktuj się z nami

Wojciech Wrochna

Milena Kazanowska – Kędzierska

Aleksandra Pinkas

Najnowsza Wiedza

Odpowiedzialność członków zarządu

Odpowiedzialność członka zarządu jest zagadnieniem skomplikowanym i wieloaspektowym. Warto więc przyjrzeć się bliżej tym kwestiom, zwłaszcza w świetle ostatnich zmian.

SME Fund – Tomasz Szambelan akredytowanym wykonawcą usługi IP Scan

Tomasz Szambelan został wpisany na listę akredytowanych wykonawców IP Scan prowadzoną przez Urząd Patentowy RP. Usługa IP Scan jest częścią programu dotacji na zgłaszanie znaków towarowych, wzorów przemysłowych i wynalazków z europejskiego funduszu dla małych i średnich przedsiębiorstw SME Fund.

Zapraszamy do kontaktu:

Wojciech Wrochna, LL.M.

Wojciech Wrochna, LL.M.

Partner, Szef Grupy Praktyk Energetyka, Infrastruktura i Środowisko

+48 734 189 743

w.wrochna@kochanski.pl