14

Postanowienie TSUE – Kary Prezesa URE w sprawie świadectw pochodzenia są nielegalne, a przedsiębiorcy mogą domagać się zwrotu pieniędzy

14 marca 2024 | Aktualności, The Right Focus, Wiedza

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) postanowił, że kary nałożone przez Prezesa URE na przedsiębiorców z tytułu naruszenia obowiązku nabycia i przedłożenia do umorzenia świadectw pochodzenia lub uiszczenia opłaty zastępczej (wprowadzonego w Polsce w 2005 r. w celu udzielenia pomocy wytwórcom energii z OZE) są nielegalne. Postanowienie w tej sprawie zostało opublikowane 4 marca br. Zgodnie z  treścią analizowanego postanowienia, kary z tytułu ww. naruszeń, które wystąpiły przed wydaniem decyzji KE o zatwierdzeniu pomocy państwa (tj. do 2 sierpnia 2016 r.) były sprzeczne z traktatami UE.

Wartość niesłusznie zapłaconych kwot z tytułu kar może stanowić nawet setki milionów złotych. Tylko w 2016 r. Prezes URE wydał bowiem 18 021 świadectw pochodzenia z OZE o łącznej mocy 18 618 037,970 MWh za produkcję w l. 2013-2016 i 1 707 świadectw pochodzenia z kogeneracji o łącznej mocy 28 110 148,736 MWh, co obrazuje skalę sprawy.

Postanowienie zostało wydane jako odpowiedź na pytanie prejudycjalne z 22 marca 2022 r. Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który rozpoznawał apelację od wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uchylającego karę nałożoną przez Prezesa URE na spółkę obrotu energią elektryczną. Sprawa dotyczyła kary za okres, w którym system umarzania świadectw pochodzenia  funkcjonował bez stosownej decyzji KE uznającej go za pomoc państwa zgodną z art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Mowa tu o okresie od 1 października 2005 r. (kiedy system został wprowadzony) do 1 sierpnia 2016 r.

2 sierpnia 2016 r. KE wydała bowiem decyzję uznającą system za pomoc państwa zgodną z prawem Unii. Podobne zasady dotyczą również przepisów nakładających obowiązek umorzenia świadectw pochodzenia z kogeneracji lub uiszczenia opłaty zastępczej za okres przed wydaniem decyzji KE tj. decyzji z dnia 28 września 2016 r.

W postanowieniu TSUE stwierdził, że:

  • Polskie regulacje prawne w zakresie umorzenia świadectw pochodzenia w okresie przed wydaniem decyzji KE o uznaniu systemu za pomoc państwa naruszały obowiązek notyfikacji pomocy państwa i są nieważne
  • Wydanie decyzji przez KE nie ma skutku wstecznego, a więc nie konwaliduje obowiązku umorzenia świadectw pochodzenia do dnia jej wydania
  • Nałożenie kary narusza obowiązek notyfikacji pomocy państwa, co oznacza, że jest sprzeczne z prawem UE

Skutki postanowienia TSUE

Postanowienie TSUE otwiera drogę do wzruszenia wszystkich wydanych przez Prezesa URE decyzji nakładających kary z tytułu niewypełnienia obowiązku nabycia i przedłożenia do umorzenia świadectw pochodzenia lub uiszczenia opłaty zastępczej w okresie od 1 października 2005 r. do 1 sierpnia 2016 r.

Ustalając zakres czasowy należy jednak wziąć pod uwagę datę rzekomego naruszenia, a nie datę wydania decyzji. Oznacza to, że w praktyce wzruszane mogą być również decyzje Prezesa URE wydane po 2 sierpnia 2016 r. Nie można wykluczyć, że postanowienie będzie mogło stanowić również podstawę do ubiegania się o zwrot opłat zastępczych uiszczonych za ww. okres.

Mając na uwadze różnorodność środków prawnych możliwych do zastosowania w kontekście postanowienia TSUE ich dobór będzie zależał od charakteru i okoliczności faktycznych konkretnej sprawy oraz treści decyzji Prezesa URE. Niemniej jednak należy mieć na uwadze, że w związku z ogłoszeniem postanowienia dnia 4 marca 2024 r., termin na podjęcie niektórych działań o charakterze administracyjnoprawnym ze strony przedsiębiorców upływa już 4 kwietnia 2024 r. W związku z tym niezbędne jest podjęcie przez przedsiębiorców niezwłocznych działań mających na celu uzyskanie zwrotu środków z tytułu niesłusznie zapłaconych kar. Warto więc dobrze wykorzystać ten czas. Uważnie przeanalizować szczegóły danej sprawy i przygotować najbardziej optymalną strategię działania.

Masz pytania? Skontaktuj się z nami

Milena Kazanowska – Kędzierska

Aleksandra Pinkas

Najnowsza Wiedza

Przegląd sektora bankowego | Banking dziś i jutro | Wrzesień 2026

Na depozytach bieżących Polacy trzymali w lipcu 1 117,5 mld zł, a na terminowych do dwóch lat włącznie – ponad 406 mld zł. Zadłużenie gospodarstw domowych wzrosło o 7,6 mld zł do 869,1 mld zł. A wartość gotówki w obiegu jest już bliska 500 miliardom zł.

Zapowiedź reformy podatków dochodowych

19 sierpnia podczas konferencji prasowej premier ogłosił pakiet zmian podatkowych planowanych na przyszły rok. Według zapowiedzi reforma ma z jednej strony odciążyć klasę średnią, z drugiej, przerzucić większy ciężar fiskalny na najzamożniejszych i największe przedsiębiorstwa. Sprawdzamy, jakie propozycje znalazły się w zapowiedzianym pakiecie i podpowiadamy, co mogą one oznaczać dla podatników.

Fundacja rodzinna i fiskus: co zapowiada projekt UD447 i dlaczego to nie koniec kłopotów

Fundacje rodzinne miały zapewnić przedsiębiorcom stabilne ramy do pokoleniowego zarządzania majątkiem. Tymczasem nie minęły jeszcze cztery lata, od kiedy pojawiły się pierwsze z nich, a zasady ich opodatkowania ponownie mają zostać zmienione. Bo skala zainteresowania oraz praktyczne problemy przerosły twórców przepisów, co najlepiej widać w liczbach –  927 wniosków o interpretacje indywidualne oraz 77 opinii Szefa KAS. Nie oznacza to jednak, że fundacje rodzinne są masowo wykorzystywane do agresywnej optymalizacji. Znaczna część pytań dotyczyła bowiem tego, jak prawidłowo stosować skomplikowane przepisy.

Banking dziś i jutro | Przegląd sektora finansowego | Sierpień 2026

Polski sektor bankowy z niepokojem przyjął niedawną wypowiedź Minister Funduszy i Polityki Regionalnej Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz, która zapowiedziała przedstawienie propozycji dalszego podwyższenia CIT dla banków. Argumentacja przedstawiona przez minister opiera się jednak na błędnym utożsamieniu płynności sektora z jego rentownością i świadczy o niezrozumieniu podstawowych mechanizmów funkcjonowania sektora bankowego oraz zasad oceny jego kondycji finansowej.

NIS2 i UKSC w transporcie: co musisz zrobić przed październikiem 2026?

Od 3 kwietnia 2026 r. obowiązuje znowelizowana ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (UKSC). Oznacza to, że firmy z sektora transportu mają do zrealizowania konkretny harmonogram, w tym podlegają obowiązkowi rejestracji w wykazie KSC do 3 października 2026 r. Jeśli tego nie zrobią, mogą czekać je wysokie sankcje połączone w dodatku z ryzykiem osobistej odpowiedzialności kadry zarządzającej. Nie wszyscy jednak automatycznie podlegają nowym przepisom. Sprawdź, czy dotyczy to Twojej firmy i co warto zrobić, zanim skończy się czas na przygotowanie.

Fundacje rodzinne: rząd policzył i wystawił rachunek

Trzy lata. Tyle czekaliśmy na to, co Rada Ministrów widziała w danych od początku – i co właśnie ujawniła w przeglądzie ustawy o fundacji rodzinnej. Dokument jest nie tylko diagnozą problemów, ale przede wszystkim zapowiedzią poważnych zmian w regułach, które fundatorzy i ich doradcy traktowali jako pewne i stabilne. I tu tkwi problem, który wykracza daleko poza kwestie podatkowe. Jeśli zasady gry są zmieniane w jej trakcie, nie ma mowy ani o pewności planowania, ani o zaufaniu do prawa. Nieprzypadkowo jedną z największych obaw przedsiębiorców rozważających założenie fundacji nie jest poziom opodatkowania, lecz stabilność systemu prawnego. Którą ponownie podaje się w dziś w wątpliwość.

Co nowa ustawa frankowa oznacza dla banków

Mamy nową ustawę o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego. Przepisy wchodzą w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia. Czas na analizę tego, co nas czeka i co banki powinny zrobić już dziś.

Nie przegap terminu na dopełnienie obowiązków w zakresie cen transferowych

Ceny transferowe od lat pozostają jednym z głównych obszarów zainteresowania organów podatkowych. W praktyce oznacza to, że transakcje zawierane pomiędzy podmiotami powiązanymi są przedmiotem wzmożonej weryfikacji, a obowiązki dokumentacyjne w tym zakresie należą do jednych z najczęściej kontrolowanych.

Nowy projekt ustawy o jawności wynagrodzeń – co zmieniło się od grudnia 2025 r.?

Mamy już drugą wersję projektu ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości, która doprecyzowuje procedury i terminy, a także powołuje nowy organ nadzoru. Opisywaliśmy już zmiany dotyczące etapu rekrutacji oraz trzy filary nadchodzącego systemu pay transparency, wskazując również, że Polska nie dotrzyma unijnego terminu implementacji (7 czerwca 2026 r.). Sprawdzamy więc kolejne zmiany, nowości i ryzyka, które pojawiły się w nowej, kwietniowej wersji projektu.

Payment Services Regulation (PSR) – między ochroną użytkownika a należytą starannością

Projekt rozporządzenia Payment Services Regulation (PSR) to jeden z najważniejszych elementów reformy unijnych ram prawnych w zakresie usług płatniczych. Jego głównym celem jest zwiększenie poziomu bezpieczeństwa obrotu bezgotówkowego oraz ograniczenie skali nadużyć finansowych, w szczególności tych wynikających z rozwoju kanałów cyfrowych. Jednocześnie nowe przepisy mają wprowadzić model odpowiedzialności, który nie spowoduje całkowitego przeniesienia ryzyka na instytucje finansowe, lecz zachowa istotną rolę należytej staranności po stronie użytkownika.