13 października 2022 r. weszła w życie nowelizacja przepisów Kodeksu spółek handlowych, która uregulowała sposób obliczania kadencji oraz momentu upływu mandatu członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, powołanego na kadencję dłuższą niż 1 rok.
Dotychczas kwestia ta budziła wątpliwości zarówno w teorii, jak i praktyce. Zmiany mają kluczowe znaczenie, ponieważ właściwe określenie czasu trwania mandatu ma istotny wpływ na ważność czynności dokonanych przez członka zarządu w imieniu spółki. W przypadku wadliwego obliczenia takiego okresu mogłoby się okazać, że dany zarządca nie miał ważnego mandatu, a tym samym nie był uprawniony do reprezentacji spółki.
Pojęcie kadencji i mandatu
Same pojęcia kadencji oraz mandatu często bywają mylone.
Mandat to umocowanie do wykonywania funkcji członka zarządu. Kadencja z kolei określa ważność tego mandatu – zgodnie z nowelizacją oblicza się ją w pełnych latach obrotowych, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Zatem najczęściej kadencja i mandat nie pokrywają się w pełni.
Kluczową kwestią jest to, że dana osoba może sprawować funkcję członka zarządu, dopóki zachowa ważność swojego mandatu.
Sposób obliczania mandatu w przypadku kadencji dłuższej niż 1 rok
W praktyce wykształciły się trzy koncepcje określające moment wygaśnięcia mandatu członka zarządu.
Pokazując to na konkretnym przykładzie: w wypadku członka zarządu, który został powołany 1 sierpnia 2021 roku na dwuletnią kadencję, zgodnie z:
- Koncepcją prolongacyjną – ostatnim pełnym rokiem obrotowym pełnienia funkcji członka zarządu jest rok, w którym kończy się sama kadencja. Tu będzie to 2023, zatem mandat tak powołanego członka zarządu wygaśnie wraz z odbyciem się zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za 2023, a więc na ogół do 30 czerwca 2024 roku. Tym samym mandat członka zarządu będzie trwał dłużej niż kadencja.
- Koncepcją redukcyjną – ostatnim pełnym rokiem obrotowym jest Zatem mandat członka zarządu wygaśnie wraz z odbyciem się zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za 2022, a więc na ogół do 30 czerwca 2023 roku. W tym przypadku dojdzie do skrócenia mandatu względem kadencji.
- Trzecią koncepcją – mandat członka zarządu powinien wygasnąć dokładnie z upływem 2 lat od dnia jego powołania, tj. w tym przypadku 1 sierpnia 2023 roku. Koncepcja ta miała jednak najmniej zwolenników.
Sąd Najwyższy za koncepcją prolongacyjną
Jeszcze przed wejściem w życie przedmiotowej nowelizacji przepisów Kodeksu spółek handlowych Sąd Najwyższy w uchwale z 24 listopada 2016 r., sygn. akt III CZP 72/16, opowiedział się za koncepcją prolongacyjną – stwierdził bowiem, że:
„Ostatnim pełnym rokiem obrotowym w rozumieniu art. 369 § 4 w związku z art. 386 § 2 k.s.h. jest ostatni rok obrotowy, który rozpoczął się w czasie trwania kadencji członka rady nadzorczej spółki akcyjnej”.
Uchwała ta, co prawda, zapadła na kanwie kadencji członka rady nadzorczej spółki akcyjnej, jednak mogła być stosowana per analogiam do kadencji członków innych organów spółek kapitałowych.
Obecna regulacja Kodeksu spółek handlowych
Obecnie art. 202 § 2 Kodeksu spółek handlowych określający moment wygaśnięcia mandatu i sposób obliczania kadencji stanowi, że:
„W przypadku powołania członka zarządu na okres dłuższy niż rok, mandat członka zarządu wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników, zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za ostatni pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarządu, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Kadencję oblicza się w pełnych latach obrotowych, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.”.
W ten sposób ustawodawca przesądził ostatecznie, że stosowana powinna być właśnie koncepcja prolongacyjna. Zatem ostatnim pełnym rokiem obrotowym jest ostatni rok (obrotowy), który w całości mieści się w czasie trwania kadencji, na którą członek zarządu spółki z o.o. został powołany. Tym samym nie może być nim rok obrotowy, który rozpoczął się, ale nie zakończył w czasie trwania kadencji.
Ocena nowelizacji
Chociaż na taki krok ze strony ustawodawcy czekaliśmy długo, nowelizację należy ocenić pozytywnie. Ostatecznie bowiem zostało przesądzone, jak należy obliczać kadencję, a także jak ustalać moment wygaśnięcia mandatu. Ten ostatni ma bowiem kluczowe znaczenie z perspektywy spółki i ważności decyzji podejmowanych w jej imieniu przez członków zarządu. Jeśli takie bowiem decyzje mogłyby być kwestionowane zagrażałoby to bezpieczeństwu obrotu.
Masz pytania? Skontaktuj się z nami
