Prawo pracy i prawo imigracyjne – najnowsze zmiany, obowiązki i informacje

12 kwietnia 2024 | Aktualności, The Right Focus, Wiedza

UODO przypomina – Informacja o stosowaniu monitoringu powinna być pisemna i powinna stanowić oddzielny dokument

Pracodawca, który planuje wprowadzenie monitoringu powinien spełnić wobec swoich pracowników m.in. obowiązek informacyjny.

W praktyce oznacza to, że, niezależnie od tego czy jest to monitoring wizyjny czy monitoring służbowej poczty elektronicznej, pracodawca musi:

  • Nie później niż 2 tygodnie przed jego uruchomieniem poinformować pracowników oraz
  • Przekazać im pisemne informacje dotyczące celów, zakresu oraz sposobów zastosowania monitoringu

Do tej pory, aby wywiązać się z powyższych obowiązków pracodawcy wręczali pracownikom treść regulaminu pracy lub obwieszczenia zawierającą informacje dotyczące monitoringu, a następnie pobierali od pracownika pisemne oświadczenie o tym, że ten zapoznał się z treścią regulaminu i tym samym z informacjami na temat wprowadzonego monitoringu.

Jednak Urząd Ochrony Danych Osobowych wyjaśnił, że zapoznanie pracownika z regulaminem pracy zawierającym informację o stosowanym monitoringu nie jest wystarczające.

Obowiązek informacyjny – co na to UODO

Zgodnie ze stanowiskiem UODO pracodawca jest zobowiązany sporządzić pisemną, odrębną od regulaminu pracy, informację, pod którą pracownik złoży swój podpis. Tylko taki sposób poinformowania można uznać za prawidłowy.

Co więcej, Urząd stwierdził również, że treść informacji o stosowanym monitoringu powinna być różnicowana, w zależności od jego rodzaju. A zatem, jeśli u pracodawcy działa monitoring wizyjny oraz monitoring służbowej poczty elektronicznej, pracodawca powinien poinformować swoich pracowników o tych formach monitoringu w dwóch oddzielnych dokumentach.

Przedłużona ochrona czasowa do obywateli Ukrainy uciekających przed wojną

Od 22 lutego 2024 r. obowiązuje nowy termin, do którego pobyt w naszym kraju obywateli Ukrainy będzie uznawany za legalny z mocy prawa (tzw. ochrona czasowa).

Polski ustawodawca zdecydował, że obywatele Ukrainy, którzy przybyli do Polski w związku z agresją zbrojną w swojej ojczyźnie mogą przebywać tu do 30 czerwca 2024 r. bez konieczności ubiegania się o dokumenty legalizujące pobyt oraz pracę.

Pracodawcy powinni jednak pamiętać, że w celu legalnego zatrudnienia obywatela Ukrainy powinni zgłosić go do Powiatowego Urzędu Pracy w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy.

Ochrona czasowa obywateli Ukrainy – co się stanie po 1 lipca 2024 r.

Po 1 lipca 2024 r. należy spodziewać się kolejnej nowelizacji tzw. specustawy dla obywateli Ukrainy, która ponownie wydłuży okres obowiązywania ochrony czasowej. Takie przypuszczenia wynikają chociażby z faktu, że zgodnie z decyzją wykonawczą Rady Europy (obowiązującej na terytorium UE od października 2023r.) kraje członkowskie zobowiązane są zapewnić ochronę czasową wysiedleńcom z Ukrainy co najmniej do 4 marca 2025r. Powstaje zatem pytanie, dlaczego polski rząd ostatnią nowelizacją specustawy wydłużył ten termin tylko do końca czerwca bieżącego roku?

Wydaje się, że w ten sposób ustawodawca zapewnił sobie więcej czasu na przygotowanie nowelizacji specustawy, tak w zakresie wydłużenia okresu obowiązywania ochrony czasowej, jak i pozostałych uprawnień aktualnie udzielanych nie tylko tym Ukraińcom, którzy uciekli przed wojną, ale również tym, którzy wjechali do Polski wcześniej lub którzy zadeklarowali zupełnie inny cel pobytu w naszym kraju.

Wstrzymanie wydawania wiz Poland Business Harbour

Na początku tego roku, Ministerstwo Spraw Zagranicznych wydało komunikat o zawieszenia udziału służb dyplomatycznych w programie „Poland. Business Harbour” (PBH). Oznacza to, że placówki dyplomatyczne nie będą wydawać wiz PBH obywatelom sześciu krajów Europy Wschodniej objętych programem.

Zawieszenie nie oznacza na razie całkowitej rezygnacji. Jak wyjaśnia MSZ resort potrzebuje czasu na znalezienie i wdrożenie właściwych rozwiązań gwarantujących odpowiednią weryfikację cudzoziemców aplikujących o wizę PBH oraz firm zagranicznych uczestniczących w tym przedsięwzięciu.

Nie można również wykluczyć, że program w ogóle nie zostanie wznowiony, przy czym pewne ułatwienia dla cudzoziemców zostaną wprowadzone do nowych przepisów (obecnie rząd tworzy projekt zupełnie nowej ustawy o zatrudnianiu cudzoziemców). Do tej pory PBH był mocno krytykowany m.in. za to, że określona grupa cudzoziemców mogła uzyskać dokumenty, które de facto nie były wykorzystywane zgodnie przeznaczeniem.

Od 2020 roku PBH funkcjonował jako rządowy program nakierowany na wsparcie startupów, przedsiębiorców przenoszących swój biznes do Polski oraz specjalistów z branży IT. Jego uczestnicy i członkowie ich rodzin, na preferencyjnych zasadach, uzyskiwali długoterminowe polskie wizy z adnotacją PBH, co uprawniało ich do swobodnego podjęcia pracy i zakładania firm w Polsce. Z programu korzystali obywatele Białorusi, Ukrainy, Gruzji, Mołdawii, Armenii oraz Rosji.

Do czasu wznowienia programu albo wprowadzenia nowych rozwiązań ustawowych dla jego uczestników obywatele wymienionych państw będą mogli ubiegać się o wizy pracownicze na ogólnych zasadach przysługujących cudzoziemcom – czyli po uzyskaniu zezwolenia na pracę lub innego urzędowego dokumentu uprawniającego do pracy w Polsce.

Wyjątek będą stanowić obywatele Ukrainy, którzy na mocy przepisów specustawy o pomocy obywatelom tego kraju i tak mają swobodny dostęp do rynku pracy i mogą prowadzić działalność gospodarczą w Polsce na warunkach przysługujących obywatelom UE. Ponadto obywatele Ukrainy, Mołdawii i Gruzji mogą wjeżdżać do Polski w ramach ruchu bezwizowego, a następnie legalizować swój dalszy pobyt, pracę lub biznes w odpowiednych urzędach na terenie naszego kraju.

Wiza posiadacza Karty Polaka ma już inny kod

Od końca stycznia wizy wklejane do paszportów posiadaczom Karty Polaka mają już inny kod wydania dokumentu. Zamiast dotychczasowej „18” jest „23”.  Ta, na pierwszy rzut oka, nieistotna zmiana przepisu rozporządzenia w sprawie wiz dla cudzoziemców ma ważne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa posiadaczy Karty Polaka w niektórych krajach.

Karta Polaka jest dokumentem potwierdzającym przynależność cudzoziemca do narodu polskiego. Przyznawana potomkom Polaków oraz zagranicznym działaczom polonijnym Karta Polaka uprawnia jej posiadaczy do uzyskania długoterminowych polskich wiz na preferencyjnych zasadach, swobodnego dostępu do rynku pracy i podjęcia działalności gospodarczej. Otwiera szybszą i łatwiejszą drogę osiedlenia się w naszym kraju i uzyskania obywatelstwa.

Najwięcej tych dokumentów uzyskali obywatele Białorusi, niemało posiadaczy Kart Polaka mieszka również w Rosji. Wiadomo, że w tych krajach ujawnienie przynależności do narodu polskiego może nieść zagrożenie dla bezpieczeństwa, a posługiwanie się paszportem z polską wizą z kodem „18” (kod dla posiadaczy Karty Polaka) może budzić nadmierne zainteresowanie funkcjonariuszy białoruskich lub rosyjskich służb.

„23” ma natomiast charakter uniwersalny, a dzięki temu, że katalog spraw wizowych może być bardzo szeroki, nie wskazuje na konkretną przyczynę wydania dokumentu. Ta zmiana ma lepiej chronić tych, którzy mają odwagę być Polakami, w nie zawsze sprzyjających warunkach.

Masz pytania? Skontaktuj się z nami

Angelika Stańko

Eliasz Samojłow

Najnowsza Wiedza

Ustawa frankowa 2026. Kierunek zmian i ich znaczenie dla stron sporów

Projekt ustawy z 29 maja 2026 r. dotyczący kredytów frankowych może istotnie zmienić sposób prowadzenia sporów pomiędzy kredytobiorcami a bankami. Choć na obecnym etapie pozostaje jedynie propozycją legislacyjną, już teraz budzi duże zainteresowanie – zarówno ze względu na skalę potencjalnych skutków, jak i kierunek proponowanych rozwiązań.

Przegląd sektora bankowego | Banking dziś i jutro | Czerwiec 2026

Zgodnie z komunikatem opublikowanym przez spółkę GPW Benchmark – administratora wskaźników referencyjnych – oraz Komisję Nadzoru Finansowego, sprawującą nadzór nad administratorem wskaźników, 31 grudnia 2036 r. będzie ostatnim dniem opracowywania stawek WIBID i WIBOR dla wszystkich kluczowych terminów fixingowych, tj. dla terminów 1 miesiąc (1M), 3 miesiące (3M) oraz 6 miesięcy (6M).

Jak prawidłowo ustalić staż pracy od 1 maja 2026 roku 

Z początkiem maja 2026 r. pracodawców z sektora prywatnego obowiązują nowe zasady obliczania stażu pracy. A ponieważ przedsiębiorcy mają wciąż sporo pytań dotyczących nowych zasad Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odpowiedziało na te, które pojawiają się najczęściej. Sprawdzamy, co (wciąż) niepokoi pracodawców i jak możemy im w tym pomóc.

Ugoda podatkowa – nowy instrument w Ordynacji podatkowej

Do prac legislacyjnych Rady Ministrów skierowano projekt ustawy o zmianie Ordynacji podatkowej (nr UDER110), który wprowadza instytucję ugody podatkowej, czyli nowej formy polubownego rozwiązywania sporów między podatnikiem a organem. Do 19 czerwca projekt będzie na etapie uzgodnień i konsultacji publicznych. Planowane wejście w życie ma nastąpić 1 stycznia 2028 r. Sprawdzamy, kto i kiedy może się ubiegać o ugodę, na jakich warunkach i jak to może wyglądać w praktyce.

Przebudowa systemu SENT: od odzieży po beton i wewnętrzną logistykę. Jak się przygotować?

Jeszcze kilka lat temu system SENT kojarzył się niemal wyłącznie z cysternami i rynkiem paliwowym. To już przeszłość. Dziś to narzędzie kontroli, które coraz śmielej zagląda do transportów z owocami, a od połowy marca nawet do kontenerów z odzieżą i obuwiem. Ministerstwo Finansów podsumowuje już efekty ostatnich rozszerzeń, ale dla przedsiębiorców to dopiero rozgrzewka. Na horyzoncie widać bowiem jedną z największych reform ustawy o SENT. Skala planowanych zmian sugeruje, że w kwestii monitorowania łańcuchów dostaw fiskus nie powiedział jeszcze ostatniego słowa.

Rewolucyjna reforma rynku kapitałowego w Polsce – ETF-y i Kwalifikowany Fundusz Inwestycyjny

Polski rynek kapitałowy stoi u progu jednej z najważniejszych reform ostatnich lat, która gruntownie przebuduje zasady funkcjonowania funduszy ETF oraz wprowadzi zupełnie nową kategorię wehikułu inwestycyjnego: Kwalifikowanego Funduszu Inwestycyjnego (KFI). To odpowiedź na postulaty rynku i szansa na nadrobienie dystansu do Luksemburga czy Irlandii, bo celem zmian jest zwiększenie konkurencyjności oraz ograniczenie inwestycji uciekających za granicę. Ma być bardziej elastycznie zarówno dla inwestorów, jak i zarządzających oraz zgodnie z obecnymi trendami i  europejskimi standardami. Sprawdzamy, co konkretnie się zmienia i co to oznacza dla wszystkich uczestników tego rynku.

Dyrektywa 2024/825 jako odpowiedź Unii Europejskiej na greenwashing

Greenwashing jest jednym z większych wyzwań dla systemu ochrony konsumentów w Unii Europejskiej. Wraz ze wzrostem świadomości ekologicznej klientów marki coraz częściej odwołują się bowiem do haseł ochrony środowiska, zrównoważonego rozwoju czy neutralności klimatycznej. Nie zawsze jednak przekazy te znajdują oparcie w rzeczywistych cechach ich produktów lub usług. UE podjęła próbę systemowego uporządkowania tej sfery precyzując obowiązki informacyjne przedsiębiorców oraz rozszerzając katalog praktyk uznawanych za nieuczciwe. Sprawdzamy, jakie zmiany niesie dla przedsiębiorców.

Przegląd sektora bankowego | Banking dziś i jutro | Maj 2026

„Koniec snu o darmowych mieszkaniach” – tak Związek Banków Polskich ocenia czwartkowe orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach dotyczących tego, czy przedawnienia instytucji finansowych wobec frankowiczów się przedawniły.

Kaucja jak VAT? System kaucyjny i ryzyko, którego nikt nie chce głośno nazwać

System kaucyjny miał być prosty. Ekologiczny. Szczelny. Neutralny podatkowo. Kilka miesięcy wystarczyło, żeby zacząć mieć poważne wątpliwości. Pierwsze luki nie są już teorią, bo widać je gołym okiem. Mechanizmy nadużyć można opisać całkiem precyzyjnie, a skala potencjalnych strat może okazać się znacznie większa, niż ktokolwiek przewidywał. Poniżej sprawdzamy, gdzie system traci kontrolę i co z tym można zrobić.

Zapraszamy do kontaktu:

Angelika Stańko

Angelika Stańko

Radca prawny / Senior Associate / Prawo Pracy

+48 539 874 154

a.stanko@kochanski.pl

Anna Gwiazda

Anna Gwiazda

Radca prawny, Partner, Szef Praktyki Prawa Pracy

+48 660 765 903

a.gwiazda@kochanski.pl