Nierzadko wspólnicy nie zgadzają się ze sobą co do sposobu zarządzania i kontrolowania spółki, a także kierunku i strategii. Posiadanie i prezentowanie różnych poglądów może być korzystne dla biznesu, niemniej jednak brak zgody i potencjalny impas oraz brak możliwości podejmowania decyzji (ang. deadlock) mogą być dla firmy (a w dłuższej perspektywie również i dla wspólników) bardzo szkodliwe.
Mechanizmy umożliwiające rozwiązywanie kwestii, co do których wspólnicy nie mogą się porozumieć lub w inny sposób osiągnąć kompromisu zapewniają postanowienia dotyczące deadlocku zawarte w umowie wspólników (lub umowie inwestycyjnej czy statucie / umowie spółki).
Jak działa deadlock
Zazwyczaj umowa wspólników określa warunki, które muszą być spełnione, aby wystąpił deadlock. Przy czym deadlock nie ma miejsca w wypadku pojedynczego, nieskutecznego głosowania przez wspólników (lub akcjonariuszy).
Żeby mówić o deadlocku konieczne jest przeprowadzenie kilku głosowań w tej samej sprawie w określonym czasie, których wynik uniemożliwia podjęcie uchwały w danej sprawie. Takie opóźnienie daje wspólnikom czas na osiągnięcie kompromisu lub znalezienie innych sposobów rozwiązania problemu.
Innym warunkiem wystąpienia deadlocku jest często to, że alternatywne metody rozwiązywania sporów zostały wypróbowane i nie powiodły się. Umowa wspólników może przykładowo stanowić, że wspólnicy skorzystają z mediacji, aby spróbować znaleźć polubowne rozwiązanie, jeśli kwestia nie zostanie rozwiązana po dwóch walnych zgromadzeniach / zgromadzeniach wspólników.
Postanowienia deadlock są w takich sytuacjach sposobem na wymuszenie decyzji. Często są tak dotkliwe dla jednej ze stron, że groźba ich użycia wystarcza, aby sprawa została rozwiązana w drodze kompromisu. Okoliczności, w których można je stosować są zwykle ograniczone do spraw istotnie wpływających na biznes.
Najpowszechniejsze rodzaje klauzul deadlock
Chociaż klauzulom deadlock można nadawać różne ciekawe nazwy, wszystkie sprowadzają się do wymogu, aby jedna strona sprzedała swoje udziały pozostałym. Tak, aby nastąpiła zmiana kontroli i pozostali w spółce wspólnicy mogli podjąć decyzję w spornej kwestii. W efekcie, są to wszystkie rodzaje postanowień o warunkowym rozwiązaniu umowy. Powszechnie stosowane przykłady klauzul deadlock w umowach wspólników obejmują:
Shotgun / rosyjska ruletka
Zasadniczo takie klauzule pozwalają jednemu wspólnikowi złożyć ofertę wykupu drugiego wspólnika za określoną cenę i na określonych warunkach. Wspólnik musi wówczas albo zaakceptować wyznaczoną cenę i warunki, albo kupić udziały / akcje oferenta za tę samą cenę i na tych samych warunkach, które były pierwotnie oferowane (zakładając, że właściciele mają równoważne udziały procentowe w spółce).
Texas shootout
W tej odmianie klauzuli deadlock każdy wspólnik składa niezależnej i neutralnej osobie trzeciej zapieczętowaną ofertę na udziały pozostałych wspólników. Strona trzecia otwiera następnie oferty jednocześnie, a wygrywa najwyższa zapieczętowana oferta. Wspólnik z najwyższą ofertą będzie zobowiązany do zakupu udziałów innych osób po określonej w ofercie cenie.
Aukcja
Aukcja jest podobna do mechanizmu shotgun, ponieważ oferujący wspólnik może mieć możliwość zapłacenia wybranej przez siebie ceny, w tym premii. Aukcja różni się jednak od mechanizmu shotgun – proces aukcyjny nie ma negatywnych konsekwencji dla właściciela udziałów, który złożył niską ofertę. Wynik aukcji zależy po prostu od tego, kto ostatecznie złoży najwyższą ofertę.
Podsumowanie
Koszty braku odpowiednich klauzul zawierających procedurę, która rozwiązuje problem deadlocku przed jego wystąpieniem mogą być bardzo wysokie. Dzięki takim klauzulom, w przypadku poważnego braku porozumienia, istnieją różne sposoby dążenia do wyjścia z firmy lub rozwiązania problemu, takie jak, przykładowo zastosowanie klauzul „drag along”. Biorąc pod uwagę realną możliwość wystąpienia impasu wśród wspólników oraz egzystencjalne zagrożenie, jakie deadlock może stanowić dla bieżącej rentowności spółki, wspólnicy powinni upewnić się, że ich umowa zawiera solidne i precyzyjne postanowienia dotyczące procedur mających na celu jego rozwiązanie.
Masz pytania? Skontaktuj się z autorami.
Zobacz także
