Możliwości dofinansowania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest co najmniej kilka. Standardową i powszechnie znaną na rynku formą wydaje się być podwyższenie jej kapitału zakładowego, dla którego alternatywę stanowią m.in. dopłaty oraz pożyczka od wspólnika (lub wspólników).
Dopłaty jako jeden ze skutecznych sposobów dokapitalizowania spółki
Jeżeli w umowie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością brakuje postanowień umożliwiających dokonanie dopłat, to, w rozumieniu przepisów kodeksu spółek handlowych, jakiekolwiek świadczenie pieniężne dokonane przez wspólnika na jej rzecz nie będzie mogło zostać uznane za dopłatę. Instytucja dopłat może mieć zastosowanie jedynie w sytuacji, w której wspólnicy osobnym postanowieniem w umowie spółki dopuścili taką możliwość.
Dopłaty wspólników do kapitału w spółce z o.o.
Dopłaty przeznacza się na zasilenie kapitału zapasowego spółki (a nie zakładowego, jak przy wniesieniu wkładów przez wspólników podwyższających kapitał zakładowy).
Środki mogą być wykorzystane przez spółkę do realizacji planowanych inwestycji, sfinansowania bieżącej działalności, zwiększenia wiarygodności kredytowej lub na pokrycie strat[1].
Zasada proporcjonalności i zwrot dopłat
Spółka nie może pobierać dopłat w dowolny sposób, zgodnie bowiem z zasadą proporcjonalności, dopłaty powinny być nakładane i uiszczane przez wszystkich wspólników równomiernie w stosunku do posiadanych przez nich udziałów w kapitale zakładowym. Dopłaty mogą być zwracane wspólnikom, o ile nie będą niezbędne do pokrycia straty wykazanej w sprawozdaniu finansowym spółki.
Umowa pożyczki
Przez umowę pożyczki dający pożyczkę (w tym przypadku wspólnik) zobowiązuje się przenieść na własność biorącego (w tym przypadku spółki) określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. W umowie powinny znaleźć się postanowienia określające kwotę pożyczki, kwotę odsetek, warunki oraz termin jej spłaty.
O czym należy pamiętać, gdy pożyczki udziela wspólnik będący jednocześnie członkiem zarządu
Zawarcie umowy pożyczki przez wspólnika będącego jednocześnie członkiem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wymagać będzie:
- Zgody zgromadzenia wspólników wyrażonej w formie uchwały
- Uchwały wspólników w sprawie wyrażenia zgody na zaciągnięcie zobowiązania do świadczenia o wartości dwukrotnie przewyższającej wysokość kapitału zakładowego, chyba że umowa spółki wyłącza stosowanie art. 230 Kodeksu spółek handlowych
- Powołania, w formie uchwały zgromadzenia wspólników, pełnomocnika spółki lub reprezentacji spółki w umowie pożyczki przez radę nadzorczą
- W przypadku jedynego wspólnika będącego jednocześnie członkiem zarządu – zachowania formy aktu notarialnego umowy pożyczki
Podstawowe różnice między dopłatami a umową pożyczki
- Przedmiotem umowy pożyczki, za wyjątkiem pieniędzy, mogą być także przedmioty oznaczone co do gatunku (tj. rzeczy określane przez podanie ich charakterystycznych cech rodzajowych, bez wyróżników indywidualizujących)
- Podstawą dopłat jest odpowiednie postanowienie w umowie spółki dopuszczające ich wniesienie oraz uchwała zgromadzenia wspólników
- Pożyczka może zostać zawarta w dowolnej formie, chyba, że udziela jej jedyny wspólnik będący jednocześnie członkiem zarządu – wtedy dla ważności umowy wymagane będzie zachowanie formy aktu notarialnego
- Dopłaty są realizowane przez wszystkich wspólników przy uwzględnieniu zasady proporcjonalności
- Pożyczki może udzielić zarówno kilku wspólników, jak i tylko jeden z nich lub wszyscy
- Pożyczka powinna być zwrotna oraz oprocentowana na zasadach rynkowych
- Wniesienie dopłat oznacza zobowiązanie wspólników do świadczenia pieniężnego na rzecz spółki, które może być zwrotne
Podsumowanie
Podejmując decyzję o dokapitalizowaniu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, koniecznie należy zapoznać się z potencjalnymi skutkami, jakie kryje dana forma dofinansowania. Dla wspólników spółki uczestniczących zarówno w zysku, jak i stratach spółki wiedza o tych mechanizmach będzie więc kluczowa.
Masz pytania? Skontaktuj się z nami
Źródło: Rzeczpospolita
Data: 7.07.2023
[1] por. uchw. SN z 12.1.2010 r., III CZP 117/09, OSNC 2010, Nr 7–8, poz. 103
