29 czerwca 2022 r. do Sejmu wpłynął projekt nowych przepisów wdrażających Dyrektywę 2019/770 w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści cyfrowych i usług cyfrowych oraz Dyrektywę 2019/771 w sprawie niektórych aspektów umów sprzedaży towarów. Prawdopodobnie zmiany wejdą w życie spóźnione o prawie rok w stosunku do terminów wynikających z Dyrektyw – przepisy te powinny być bowiem zaimplementowane do polskiego porządku prawnego do 1 lipca 2021 r., a obowiązywać od 1 stycznia 2022 r.
6 lipca 2022 r. projekt został dopiero skierowany do pierwszego czytania, a prace ustawodawcze nad nim mogą potrwać jeszcze kilka tygodni lub nawet miesięcy. Przewidziane zmiany mają wejść w życie w terminie 14 dni od ogłoszenia treści ustawy wdrażającej.
Pogorszenie sytuacji konsumentów
Projekt przewiduje szereg zmian w aktualnie obowiązujących przepisach. Dyrektywy opierają się – z pewnymi wyjątkami – na zasadzie harmonizacji maksymalnej. Oznacza to, że przepisy krajowe nie mogą być ani surowsze, ani łagodniejsze niż te przewidziane w implementowanych przepisach. Autorzy projektu przewidują, że niektóre z przewidzianych zmian mogą skutkować faktycznym pogorszeniem sytuacji konsumentów w relacjach z firmami.
Najistotniejsze zmiany
Projekt przewiduje wyłączenie z kodeksu cywilnego przepisów dotyczących rękojmi i gwarancji w relacjach z konsumentami i przeniesienie ich do ustawy o prawach konsumenta.
Przewidzianych jest też wiele zmian w zakresie dotychczas obowiązujących przepisów o odpowiedzialności przedsiębiorców wobec konsumentów z tytułu wad przedmiotu sprzedaży.
Dostosowując polskie przepisy do brzmienia Dyrektyw, szczegółowo określone zostały warunki, które musi spełniać towar, by nie został uznany za niezgodny z umową. Określenie „niezgodny z umową” zastąpić ma słowo „wadliwy”, co oznacza powrót do terminologii obowiązującej w przepisach konsumenckich już kilka lat temu.
Nowe przepisy określają czasowe granice odpowiedzialności przedsiębiorcy z tytułu rękojmi oraz zakres przeniesienia ciężaru dowodu, jak również doprecyzowują, od którego momentu przedsiębiorca odpowiada za brak zgodności towaru z umową, który to brak zgodności istniał w chwili dostarczenia towaru i ujawnił się w ciągu dwóch lat od dostarczenia towaru.
Projekt przewiduje istotne zmiany w regulacjach dotyczących praw przysługujących konsumentowi z tytułu rękojmi, jak również w związanych z tymi prawami obowiązkach przedsiębiorcy. W szczególności dotyczy to hierarchii środków ochrony konsumenta, który będzie miał prawo w pierwszej kolejności domagać się przywrócenia zgodności towaru z umową, poprzez jego naprawę lub wymianę, a dopiero później – o ile naprawa czy też wymiana okażą się np. nieopłacalne – będzie on mógł skorzystać z kolejnych uprawnień, tj. żądać obniżenia ceny lub odstąpić od umowy.
Nowe regulacje dla konsumenta usług cyfrowych
W ustawie o prawach konsumenta mają znaleźć się także nowe przepisy dotyczące zasad i trybu wykonania praw konsumenta będącego stroną umowy o dostarczanie treści cyfrowej lub usługi cyfrowej. Projekt przewiduje wprowadzenie m.in. szeregu definicji pojęć związanych z usługami cyfrowymi (m.in.: towar z elementami cyfrowymi, środowisko cyfrowe, integracja, kompatybilność, funkcjonalność, zdolność treści cyfrowej, usługa cyfrowa, czy też towar do pełnienia swoich funkcji z uwzględnieniem ich przeznaczenia, interoperacyjność), jak również definicję samej usługi cyfrowej.
Zgodnie z projektem do ustawy o prawach konsumenta mają zostać wprowadzone w szczególności:
- przepisy określające sposób wykonania obowiązku dostarczenia treści cyfrowej lub usługi cyfrowej oraz uprawnienia konsumenta w razie jego niewykonania,
- określenie przesłanek zgodności treści cyfrowej lub usługi cyfrowej z umową oraz zakresu odpowiedzialności przedsiębiorcy z tytułu niezgodności z umową,
- termin, w którym ujawnienie się niezgodności treści lub usługi cyfrowej rodzi odpowiedzialność przedsiębiorcy: zgodnie z projektem przedsiębiorca będzie odpowiadał za brak zgodności treści cyfrowej lub usługi cyfrowej dostarczanej jednorazowo lub częściami z umową, który to brak istniał w chwili jej dostarczenia i ujawnił się w ciągu dwóch lat od jej dostarczenia; w przypadku gdy wspomniany wyżej brak zgodności ujawnił się przed upływem roku od dostarczenia treści cyfrowej lub usługi cyfrowej, nowe przepisy wprowadzają domniemanie, że niezgodność istniała w chwili dostarczenia treści lub usługi cyfrowej oraz
- zasady dokonywania zmian treści cyfrowej lub usługi cyfrowej w trakcie jej dostarczania.
Wprowadzenie stałych elementów gwarancji
Projekt przewiduje także wprowadzenie listy obligatoryjnych elementów, które będą musiały znaleźć się w oświadczeniu gwarancyjnym składanym przez przedsiębiorcę. Ma ono zawierać wyraźne stwierdzenie, że w przypadku braku zgodności rzeczy sprzedanej z umową kupującemu – z mocy prawa – przysługują środki ochrony prawnej ze strony i na koszt sprzedawcy, a gwarancja nie ma wpływu na te środki ochrony prawnej. Oświadczenie musi też zawierać nazwę i adres gwaranta, procedurę, której trzeba przestrzegać, aby móc skorzystać z gwarancji oraz listę rzeczy, których dotyczy gwarancja i określenie warunków tejże gwarancji.
Jakie działania muszą podjąć przedsiębiorcy
Nowe przepisy niosą za sobą konieczność wprowadzenia zmian w regulaminach sprzedaży dotyczących zarówno sprzedaży towarów, jak też treści i usług cyfrowych. Weryfikacji i prawdopodobnych zmian będzie wymagała treść udzielanych gwarancji oraz procedury związane z rozpatrywaniem i realizowaniem roszczeń konsumentów.
Masz pytania? Skontaktuj się z nami