Rady nadzorcze w spółkach akcyjnych mają szerokie kompetencje w zakresie nadzoru nad działalnością zarządu. Jednym z przysługujących im uprawnień jest możliwość delegowania swoich członków do czasowego wykonywania czynności członków zarządu, którzy zostali odwołani, złożyli rezygnację albo z innych przyczyn nie mogą sprawować swoich czynności.
Przesłanki umożliwiające skorzystanie z delegacji członka rady nadzorczej do zarządu
Delegowanie członka rady nadzorczej jest możliwe w sytuacji, gdy w zarządzie spółki brakuje wystarczającej liczby członków, przez co nie może on prawidłowo funkcjonować, a niezwłoczne powołanie kolejnej osoby jest niewykonalne lub utrudnione (przykładowo ze względu na brak kandydatów spełniających wymogi spółki, lub konieczność przeprowadzenia konkursu na to stanowisko).
Najczęściej tego rodzaju sytuacje występują w przypadku odwołania danego członka zarządu, jego rezygnacji, śmierci lub pogorszenia stanu zdrowia, uniemożliwiającego mu pełnienie funkcji zarządczych.
W wyniku delegowania członek rady nadzorczej czasowo wstępuje w prawa i obowiązki członka zarządu, którego mandat wygasł, lub który nie może sprawować czynności. Jednocześnie, z chwilą delegowania do zarządu i do czasu zakończenia delegacji, jego prawa i obowiązki wynikające z pełnienia funkcji członka rady nadzorczej są zawieszone.
Delegowanie członka rady nadzorczej do zarządu – o czym należy pamiętać
Delegowanie członka rady nadzorczej do wykonywania czynności zarządczych wymaga podjęcia uchwały przez radę nadzorczą i zgody delegowanego. Taka uchwała (w przypadku, gdy statut spółki nie przewiduje innych reguł) podejmowana jest bezwzględną większością głosów, a delegacja staje się skuteczna z chwilą jej podjęcia albo w dacie wskazanej w treści tej uchwały.
Charakter delegacji do zarządu spółki
Członek rady nadzorczej zostaje oddelegowany do wykonywania obowiązków konkretnej osoby, tym samym podział obowiązków w ramach zarządu spółki pozostaje bez zmian. W większości przypadków delegowany wchodzi w ogół praw i obowiązków zastępowanego.
Literalna wykładnia przedmiotowego przepisu, potwierdzona poglądami przedstawicieli doktryny prowadzi jednak do wniosku, że możliwe jest delegowanie do wykonywania jedynie niektórych czynności i tym samym ograniczenie praw i obowiązków takiej osoby.
Pierwotnie Kodeks spółek handlowych stanowił o czasowym charakterze delegacji, bez wskazania maksymalnego czasu jej trwania. Ostatecznie, ustawodawca postanowił jednak ograniczyć potencjalny okres delegacji, który nie może przekroczyć trzech miesięcy, a delegacja przekraczająca ustawowy termin wygasa z mocy prawa. Oznacza to, że jeżeli uchwała rady nadzorczej w tej sprawie nie określa okresu delegacji należy przyjąć, że trwa ona trzy miesiące, czyli maksymalny dopuszczalny prawem termin.
Wynagrodzenie delegowanego członka rady nadzorczej
Oddelegowanie wiąże się ze zmianą w zakresie wynagrodzenia. Zgodnie z dominującym poglądem, z chwilą określoną w uchwale rady nadzorczej o oddelegowaniu jej członka do czasowego wykonywania funkcji członka zarządu przestaje mu przysługiwać prawo do dotychczasowego wynagrodzenia z tytułu pełnionej funkcji w radzie. Podczas delegacji będzie mu jednak przysługiwać wynagrodzenie właściwe dla członka zarządu, zgodnie z zasadami przyjętymi w danej spółce.
Zakaz prowadzenia działalności konkurencyjnej
Powszechnie przyjmuje się, że w trakcie wykonywania czynności członka zarządu, delegowany członek rady nadzorczej jest objęty zakazem prowadzenia działalności konkurencyjnej w stosunku do działalności prowadzonej przez spółkę (odpowiednie zastosowanie ma bowiem treść art. 380 § 1 Kodeksu spółek handlowych). Delegowany może również zostać zwolniony z zakazu konkurencji.
Delegowanie członka rady nadzorczej do zarządu w przypadku spółek z ograniczoną odpowiedzialnością
Ustawodawca nie wprowadził podobnego rozwiązania dla rad nadzorczych funkcjonujących w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością. Przyznanie takiego uprawnienia jest jednak możliwe – w tym celu konieczne będzie wprowadzenie odpowiednich postanowień przyznających radzie nadzorczej takie uprawnienia w treści umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Podsumowanie
W celu uniknięcia ryzyka związanego z nieobsadzeniem w całości zarządu w spółce akcyjnej wynikającego z odwołania danego członka zarządu z pełnienia funkcji, złożenia przez niego rezygnacji albo wystąpienia innych przyczyn uniemożliwiających sprawowanie swoich czynności, delegowanie członka rady nadzorczej do wykonywania czynności członka zarządu może okazać się pomocnym rozwiązaniem dla naprawienia nagłej sytuacji w spółce.
Masz pytania? Skontaktuj się z nami
Źródło: Rzeczpospolita
Data: 21.07.2023
