Jednym z etapów inwestycji w obszarze nowych technologii, zaraz po wynegocjowaniu i podpisaniu dokumentu term-sheet oraz przeprowadzeniu (zazwyczaj przez inwestora) badania due diligence – jest podpisanie umowy inwestycyjnej. Celem pomysłodawców i twórców start-upów jest bowiem pozyskanie źródła finansowania na rozwój i realizację ich projektów. Z kolei z perspektywy inwestorów istotne jest osiągnięcie zysku z nowej inwestycji.
Umowa inwestycyjna – wiążący charakter dokumentu
Umowa inwestycyjna stanowi formalne odzwierciedlenie dotychczasowych rozmów prowadzonych pomiędzy stronami planującymi realizację wspólnego przedsięwzięcia.
Jak pokazuje praktyka, takie rozmowy prowadzone są zazwyczaj między pomysłodawcami projektu (startupu) a inwestorami. Prywatnymi, branżowymi lub funduszami, w tym również funduszami Venture Capital.
Umowa, odmiennie niż term-sheet, ma wiążący charakter i stanowi formalne zobowiązanie stron do konkretnego działania lub zaniechania działań.
Przykładowo do nieprowadzenia przez założycieli projektu działalności konkurencyjnej w stosunku do działalności spółki, w której dokonuje się inwestycja kapitałowa. W dokumentacji możemy znaleźć też wyłączenia spod takiego zakazu.
Wspólne przedsięwzięcie czy zmiana w dotychczasowej strukturze udziałowej
Inwestycja w start-up może nastąpić poprzez:
- Wspólne przedsięwzięcie polegające na zawiązaniu nowego podmiotu. Mówimy więc wtedy o początkowym etapie, w którym jedynym aktywem pomysłodawców mającym zachęcić partnerów do realizacji inwestycji może być pomysł, skonkretyzowany biznes plan oraz doświadczony zespół, który pozostanie zaangażowany w projekt również po rejestracji spółki i dokonaniu inwestycji.
- Przystąpienie inwestora do istniejącego już na rynku podmiotu w ramach podwyższenia kapitału zakładowego spółki i objęcia nowo wyemitowanych udziałów lub akcji zaoferowanych na jego rzecz. Realizacja takiego scenariusza prowadzi najczęściej do rozwodnienia dotychczasowego pakietu właścicielskiego założycieli, chyba że zdecydują się również uczestniczyć w takim podwyższeniu wnosząc wkład pieniężny (bądź niepieniężny) w zamian za dodatkowo emitowane udziały czy akcje.
Start-upy i inwestorzy – postanowienia umowy inwestycyjnej
Praktycznie w każdej umowie inwestycyjnej znajdziemy standardowe klauzule umowne, tj.:
- Drag along (prawo pociągnięcia do zbycia udziałów/akcji) – zazwyczaj udzielane na rzecz inwestora albo wspólnika większościowego.
- Tag along (prawo przyłączenia się do zbycia udziałów/akcji) – zazwyczaj udzielane na rzecz wspólników mniejszościowych lub założycieli startupu.
- Lock-up – zakaz zbywania udziałów/akcji w spółce w określonym czasie (najczęściej w okresie współpracy) bądź zakaz zbywania udziałów/akcji bez zgody inwestora.
Key Performance Indicators
W umowie znajdziemy również postanowienia uwzględniające specyfikę danej branży oraz samej spółki, zarówno te formalne, jak i biznesowe.
Dobrym przykładem mogą okazać się tzw. KPI (Key Performance Indicators), określające warunki, których spełnienie skutkować będzie uruchomieniem kolejnej transzy inwestycji czy realizacją prawa opcji odkupu udziałów inwestora przez założycieli.
W branży IT takimi kluczowymi warunkami mogą być m.in. ukończenie fazy projektowania i prototypowania, zbudowanie i przekazanie do testów platformy lub aplikacji, stworzenie produktu w ustalonym terminie lub jego sprzedaż na konkretnym poziomie.
Trzeba pamiętać, że wspólnie wynegocjowane postanowienia umowy, w tym również przygotowany biznes plan oraz opracowane KPI mogą zapewnić stronom udaną, kilkuletnią współpracę.
Dlatego warto jest poświęcić nieco więcej uwagi na ich treść oraz przygotować takie postanowienia, które będą satysfakcjonujące dla obu stron wspólnego przedsięwzięcia, jakim jest transakcja typu joint venture.
Masz pytania? Skontaktuj się z nami
