Zaznacz stronę

Klauzule opcyjne – jedna z wielu form zabezpieczenia interesów stron na rynku transakcyjnym

25 lipca 2023 | Aktualności, Wiedza

Klauzule opcyjne to jedna z wielu, znanych na rynku transakcyjnym, form zabezpieczenia interesów stron umowy. Podstawowym celem takiej klauzuli jest zapewnienie „uproszczonego” wyjścia inwestora z inwestycji na wypadek ryzyka niepowodzenia projektu.

Strony transakcji mogą również ustalić, że, pod warunkiem realizacji etapu biznes planu, założyciele projektu będą mogli żądać odkupu (przykładowo od inwestora) części pakietu udziałów posiadanych w kapitale zakładowym spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za, z góry określoną, cenę.

Charakter klauzul opcyjnych

Klauzule opcyjne umożliwiają jednej lub obu stronom umowy sprzedaż lub zakup (w zależności od formy opcji) udziałów w przyszłości.

Warunki skorzystania z opcji opisywane są zazwyczaj w umowie wspólników. Dodatkowo powinno znaleźć się tam również postanowienie dotyczące ceny udziałów.

Przy czym cena może zostać oznaczona albo jako stała, przyjęta na etapie kształtowania umowy opcji wycena określona w różnoraki sposób m.in. ryczałtowy; albo może zostać obliczona w momencie podjęcia decyzji o wykonaniu opcji i na podstawie określonych wskaźników czy opisanego uprzednio w umowie mechanizmu.

Terminowość uprawnienia do skorzystania z opcji

Po upływie terminu określonego przez strony, możliwość skorzystania z opcji przestanie obowiązywać. A to oznacza, że opcja wygasa a strony mogą dowolnie rozporządzać posiadanymi w spółce udziałami, chyba że związane są innymi postanowieniami ograniczającymi zbywanie udziałów objętych opcją.

Rodzaje opcji

W zależności od tego na czyją rzecz konstruowane są postanowienia, opcje dzielą się na:

  • Opcję kupna (ang. call option) – uprawnieniu do żądania odkupu udziałów będących przedmiotem opcji kupna pod warunkiem spełnienia się w wyznaczonym terminie określonych przesłanek. W takim przypadku osoba zobowiązana z opcji kupna zobligowana będzie do dokonania sprzedaży udziałów objętych umową opcji na rzecz strony uprzywilejowanej (posiadacza opcji)
  • Opcję sprzedaży (ang. put option) – uprawnieniu posiadacza opcji do żądania od danego wspólnika lub osoby trzeciej (wystawcy opcji) nabycia od niego określonego pakietu udziałów w spółce
  • Buy-sell option stanowiącą połączenie ww. klauzul gwarantującą stronie uprawnionej możliwość nabycia lub zbycia w określonym czasie stronie zobowiązanej określonej liczby udziałów (wedle własnego wyboru)

Brak szczegółowych regulacji opcji w polskim porządku prawnym

Regulacje poświęcone tematyce klauzul opcyjnych nie zostały przewidziane w polskim porządku prawnym.

W związku z czym, aby skutecznie móc realizować prawo opcji, w praktyce transakcyjnej przyjęło się korzystanie się z uregulowanych w kodeksie cywilnym form zabezpieczeń, tj.:

  1. Umowy przedwstępnej sprzedaży bądź odkupu udziałów; lub
  2. Nieodwołalnej oferty sprzedaży bądź odkupu udziałów (w zależności od rodzaju opcji).

Obie formy zazwyczaj dokonywane są w dniu transakcji oraz co ważne, w formie pisemnej z notarialnie poświadczonym podpisem.

Podsumowanie

Wiedza na temat klauzul opcyjnych jest kluczowa nie tylko dla inwestorów, ale również dla negocjujących z nimi założycieli startupów, stąd ważne jest zabezpieczenie każdej ze stron transakcji przed ryzykiem nieskutecznego wykonania uprawnienia z opcji.

Masz pytania? Skontaktuj się z nami

Patrycja Wakuluk

Źródło: Rzeczpospolita

Data: 23.06.2023

Najnowsza Wiedza

Projekt ustawy o sygnalistach znów w Sejmie

23 maja Sejm przyjął projekt ustawy w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia. Podsumowujemy, co zmieniło się w stosunku do poprzednich wersji, na co warto zwrócić szczególną uwagę i jakie poprawki wprowadził Senat.

Sztuczna inteligencja w Polsce 2024

Dla tych, którzy interesują się prawnymi aspektami sztucznej inteligencji i chcą dokładnie wiedzieć, co w najbliższym czasie czeka polski rynek technologiczny.

Odpowiedzialność członków zarządu

Odpowiedzialność członka zarządu jest zagadnieniem skomplikowanym i wieloaspektowym. Warto więc przyjrzeć się bliżej tym kwestiom, zwłaszcza w świetle ostatnich zmian.

SME Fund – Tomasz Szambelan akredytowanym wykonawcą usługi IP Scan

Tomasz Szambelan został wpisany na listę akredytowanych wykonawców IP Scan prowadzoną przez Urząd Patentowy RP. Usługa IP Scan jest częścią programu dotacji na zgłaszanie znaków towarowych, wzorów przemysłowych i wynalazków z europejskiego funduszu dla małych i średnich przedsiębiorstw SME Fund.

Zapraszamy do kontaktu:

Rafał Rapala

Rafał Rapala

Radca prawny, Partner, Prawo Korporacyjne, Konflikty Właścicielskie

+48 608 444 650

r.rapala@kochanski.pl