13

UE planuje przyspieszenie rozwoju SMR w energetyce jądrowej

19 lutego 2024 | Aktualności, The Right Focus, Wiedza

6 lutego 2024 r. Komisja Europejska opublikowała komunikat[1], którym rozpoczyna dialog publiczny dotyczący celów klimatycznych Unii Europejskiej na 2040 r. Na mocy przepisów Europejskiego prawa o klimacie[2] ustanowiono ambitny cel, jakim jest osiągnięcie neutralności klimatycznej UE do 2050 r.

Do tego czasu planowane jest osiągnięcie także celów pośrednich (odpowiednio w 2030 r. oraz 2040 r.)[3], zmierzających do coraz większego ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Z komunikatu wynika, że do osiągnięcia tych celów mogą przyczynić się m.in. nowe inwestycje w energetyce jądrowej. W związku z tym Komisja zapowiada działania zmierzające do rozwoju małych reaktorów modułowych (ang. small modular reactors, SMR) na terenie UE.

Small Modular Reactors – czym są SMRy

Technologie jądrowe rozwijane są od kilkudziesięciu lat, a nowe rozwiązania projektowe pozwalają zwiększać wydajność reaktorów, przy jednoczesnym zmniejszeniu ich rozmiar. Kolejnym krokiem rozwoju w tym zakresie mają być małe reaktory modułowe (SMR).

SMRy to m.in.:

  • Znacznie mniejszy rozmiar względem tradycyjnych jednostek jądrowych
  • Możliwość instalowania ich często z gotowych prefabrykatów, co może ograniczyć czas i koszty produkcji
  • Możliwość wykorzystania energetyki jądrowej w zupełnie nowych lokalizacjach, np. bezpośrednio na terenie zakładów przemysłowych, oraz łączenia kilku reaktorów w celu dopasowania się do zapotrzebowania na moc

Z perspektywy środowiskowej małe reaktory, podobnie jak ich duże odpowiedniki, zasadniczo nie emitują gazów cieplarnianych przy produkcji energii[4]. Mogą zatem stanowić narzędzie przyczyniające się do dekarbonizacji energetyki, oferujące stabilne dostawy i niskie ceny energii.

Małe reaktory modułowe – co planuje UE

Zgodnie z komunikatem, wszystkie zero- i nisko-emisyjne technologie energetyczne (w tym te dotyczące energii jądrowej) są niezbędne dla dekarbonizacji systemu energetycznego do 2040 r.

Aby więc pobudzić inwestycje w zakresie SMR, Komisja planuje powołać Sojusz Przemysłowy (ang. Industrial Alliance), a jego celem ma być ułatwienie współpracy wszystkich podmiotów zainteresowanych wykorzystaniem tej technologii.

Intencją UE jest zapewnienie silnego łańcucha dostaw komponentów dla potrzeb małych reaktorów modułowych oraz wykwalifikowanej kadry pracowniczej. Działania te mają przyspieszyć wprowadzenie pierwszych reaktorów do użytku już w okolicach 2030 r.

Czego może się spodziewać mała energetyka jądrowa w UE

Komunikat nie wprowadza jeszcze konkretnych mechanizmów prawnych na rzecz rozwoju małej energetyki jądrowej w UE. Jednakże, bez wątpienia jest to zapowiedź nowych prac i kierunków legislacyjnych na szczeblu europejskim, które mogą pomóc w realizacji projektów SMR w najbliższych latach.

Masz pytania? Skontaktuj się z nami.

Wojciech Wrochna

Bartosz Brzyski

[1] Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Zabezpieczenie naszej przyszłości. Cel klimatyczny Europy do 2040 r. i droga do neutralności klimatycznej do 2050 r. budując zrównoważone, sprawiedliwe i dostatnie społeczeństwo”, COM(2024) 63 final, 6 lutego 2024 [dostęp: 7 lutego 2024 r.].

[2] zob. art. 2 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 z dnia 30 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej i zmiany rozporządzeń (WE) nr 401/2009 i (UE) 2018/1999 (Europejskie prawo o klimacie) (Dz. U. UE. L. z 2021 r. Nr 243, str. 1).

[3] zob. art. 4 Europejskiego prawa o klimacie.

[4] How can nuclear combat climate change?, World Nuclear Association [dostęp: 7 lutego 2024 r.].

Najnowsza Wiedza

Banking dziś i jutro | Przegląd sektora finansowego | Sierpień 2026

Polski sektor bankowy z niepokojem przyjął niedawną wypowiedź Minister Funduszy i Polityki Regionalnej Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz, która zapowiedziała przedstawienie propozycji dalszego podwyższenia CIT dla banków. Argumentacja przedstawiona przez minister opiera się jednak na błędnym utożsamieniu płynności sektora z jego rentownością i świadczy o niezrozumieniu podstawowych mechanizmów funkcjonowania sektora bankowego oraz zasad oceny jego kondycji finansowej.

NIS2 i UKSC w transporcie: co musisz zrobić przed październikiem 2026?

Od 3 kwietnia 2026 r. obowiązuje znowelizowana ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (UKSC). Oznacza to, że firmy z sektora transportu mają do zrealizowania konkretny harmonogram, w tym podlegają obowiązkowi rejestracji w wykazie KSC do 3 października 2026 r. Jeśli tego nie zrobią, mogą czekać je wysokie sankcje połączone w dodatku z ryzykiem osobistej odpowiedzialności kadry zarządzającej. Nie wszyscy jednak automatycznie podlegają nowym przepisom. Sprawdź, czy dotyczy to Twojej firmy i co warto zrobić, zanim skończy się czas na przygotowanie.

Fundacje rodzinne: rząd policzył i wystawił rachunek

Trzy lata. Tyle czekaliśmy na to, co Rada Ministrów widziała w danych od początku – i co właśnie ujawniła w przeglądzie ustawy o fundacji rodzinnej. Dokument jest nie tylko diagnozą problemów, ale przede wszystkim zapowiedzią poważnych zmian w regułach, które fundatorzy i ich doradcy traktowali jako pewne i stabilne. I tu tkwi problem, który wykracza daleko poza kwestie podatkowe. Jeśli zasady gry są zmieniane w jej trakcie, nie ma mowy ani o pewności planowania, ani o zaufaniu do prawa. Nieprzypadkowo jedną z największych obaw przedsiębiorców rozważających założenie fundacji nie jest poziom opodatkowania, lecz stabilność systemu prawnego. Którą ponownie podaje się w dziś w wątpliwość.

Co nowa ustawa frankowa oznacza dla banków

Mamy nową ustawę o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego. Przepisy wchodzą w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia. Czas na analizę tego, co nas czeka i co banki powinny zrobić już dziś.

Nie przegap terminu na dopełnienie obowiązków w zakresie cen transferowych

Ceny transferowe od lat pozostają jednym z głównych obszarów zainteresowania organów podatkowych. W praktyce oznacza to, że transakcje zawierane pomiędzy podmiotami powiązanymi są przedmiotem wzmożonej weryfikacji, a obowiązki dokumentacyjne w tym zakresie należą do jednych z najczęściej kontrolowanych.

Nowy projekt ustawy o jawności wynagrodzeń – co zmieniło się od grudnia 2025 r.?

Mamy już drugą wersję projektu ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości, która doprecyzowuje procedury i terminy, a także powołuje nowy organ nadzoru. Opisywaliśmy już zmiany dotyczące etapu rekrutacji oraz trzy filary nadchodzącego systemu pay transparency, wskazując również, że Polska nie dotrzyma unijnego terminu implementacji (7 czerwca 2026 r.). Sprawdzamy więc kolejne zmiany, nowości i ryzyka, które pojawiły się w nowej, kwietniowej wersji projektu.

Payment Services Regulation (PSR) – między ochroną użytkownika a należytą starannością

Projekt rozporządzenia Payment Services Regulation (PSR) to jeden z najważniejszych elementów reformy unijnych ram prawnych w zakresie usług płatniczych. Jego głównym celem jest zwiększenie poziomu bezpieczeństwa obrotu bezgotówkowego oraz ograniczenie skali nadużyć finansowych, w szczególności tych wynikających z rozwoju kanałów cyfrowych. Jednocześnie nowe przepisy mają wprowadzić model odpowiedzialności, który nie spowoduje całkowitego przeniesienia ryzyka na instytucje finansowe, lecz zachowa istotną rolę należytej staranności po stronie użytkownika.

„Odstąp od umowy tutaj” – co dalej z nowym przyciskiem w sklepach internetowych, na platformach handlowych i aplikacjach mobilnych?

Od 19 czerwca przedsiębiorcy z Unii Europejskiej zawierający z konsumentami umowy na odległość za pośrednictwem interfejsu internetowego mieli być zobowiązani przez krajowe przepisy do zapewnienia konsumentom możliwości odstąpienia od umowy również za pomocą funkcji/przycisku. W związku z opóźnieniem Polski w implementacji dyrektywy 2023/2673, z której wynika wymóg stosowania takiego przycisku, obowiązek ten został w naszym kraju przesunięty w czasie. Sprawdzamy, o co chodzi ze zdalnym odstąpieniem od umowy i jakich transakcji ma dotyczyć ta nowa funkcja.