W toku dokonywanych czynności, w ramach transakcji sprzedaży udziałów tzw. czynności przedtransakcyjnych pomijaną, kluczową kwestią jest wymóg uzyskania odpowiednich zgód na przeprowadzenie transakcji. Analizujemy przykłady najbardziej popularnych rozwiązań w tym zakresie.
Przepisy kodeksu spółek handlowych, umowa spółki
Zbycie udziału lub jego części może być uzależnione od zgody spółki lub ograniczone w inny sposób. Współwłaściciele mogą zatem przekazać tę kompetencję na rzecz innego organu np. zgromadzenia wspólników lub rady nadzorczej, jeżeli ta została powołana.
Na wypadek, gdyby któryś ze wspólników podjął decyzję o sprzedaży części bądź wszystkich swoich udziałów na rzecz osoby trzeciej, niebędącej współudziałowcem, w umowie spółki mogą znaleźć się także postanowienia przyznające pozostałym prawo pierwszeństwa nabycia tych udziałów.
Klauzula tzw. zmiany kontroli (change of control)
Jednym z warunków zawieszających transakcję, a więc takich, których spełnienie skutkuje niemożnością zawarcia finalnej umowy przenoszącej własność udziałów, jest wymóg uzyskania od kluczowych klientów bądź kontrahentów spółki pisemnych zgód na planowane zmiany w jej strukturze udziałowej (klauzula tzw. zmiany kontroli).
W przypadku niepoinformowania kluczowego kontrahenta lub klienta o planowanej zmianie właścicielskiej należy liczyć się z ryzykiem rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym tj. bez obowiązku zachowania okresu wypowiedzenia.
Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa i prawo pierwokupu
W sytuacji, gdy powierzchnia posiadanej przez spółkę nieruchomości rolnej wynosi co najmniej 5 ha albo łącznie wszystkie jej nieruchomości rolne zajmują co najmniej 5 ha, prawo pierwokupu sprzedawanych udziałów przysługuje Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa (KOWR).
Termin na skorzystanie z tego prawa wynosi 2 miesiące liczone od skutecznego zawiadomienia o planowanej transakcji. Zbycie udziałów z pominięciem powyższej procedury jest nieważne.[1]
Zgoda Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz rynek regulowany
Przy transakcji, w ramach której dojdzie do przejęcia kontroli drugiego podmiotu (w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów), dla ważności przeprowadzenia sprzedaży udziałów wymagane będzie zawiadomienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o planowanej koncentracji. Zgoda Prezesa UOKiK wydawana jest w formie decyzji[2].
W zależności od specyfiki transakcji oraz konkretnej branży (dobrym przykładem jest bankowość czy energetyka) może się okazać, że do ważnego przeprowadzenia transakcji wymagane będzie dodatkowe zawiadomienie organów administracji publicznej np. Komisji Nadzoru Finansowego.
W celu uniknięcia jakichkolwiek ryzyk, a w najgorszym wypadku nawet unieważnienia przeprowadzonej transakcji, warto zasięgnąć opinii prawnika i sprawdzić, czy strony transakcji na pewno uzyskały wszystkie wymagane zgody.
Źródło: Rzeczpospolita
Data: 5.01.2024
Masz pytania? Skontaktuj się z nami
[1] Art. 9 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego;
[2] Art. 13 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.
