Ład korporacyjny w spółce kapitałowej – sposób na ograniczenie ryzyka sporów

18 stycznia 2024 | Aktualności, Wiedza

Gdy do spółki przystępuje zewnętrzny inwestor lub w sytuacji, gdy przedsiębiorcy rozpoczynają wspólne przedsięwzięcie, istotne jest wypracowanie zasad ładu korporacyjnego, czyli standardów dotyczących podejmowania decyzji, zarządzania, nadzoru oraz wzajemnych relacji między organami spółki i jej właścicielami.

W praktyce, najistotniejszymi podstawowymi aspektami ładu korporacyjnego najczęściej są kwestie związane z:

  • Większością głosów i kworum wymaganymi podczas posiedzeń organów spółki
  • Katalogiem spraw wymagających powzięcia uchwały zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia akcjonariuszy (jednogłośnie, bądź większością kwalifikowaną), lub uzyskania zgody organu nadzorczego, czyli tzw. spraw zastrzeżonych
  • Uprawnieniem do powoływania i odwoływania członków organów spółki (zarządu i rady nadzorczej)
  • Mechanizmami na wypadek impasu decyzyjnego (tzw. deadlock)

 Większość głosów, katalog spraw zastrzeżonych, kworum

Najbardziej podstawowym rozwiązaniem umożliwiającym dostosowanie procesu decyzyjnego do potrzeb właścicieli spółki jest modyfikacja (o ile to możliwe) zasad wynikających z Kodeksu spółek handlowych w zakresie większości głosów wymaganej do skutecznego podjęcia uchwał oraz katalogu spraw, w których takie uchwały będą wymagane.

Bardzo często regulacje korporacyjne spółek kapitałowych przewidują również wymogi w zakresie kworum, czyli wysokości kapitału, którego reprezentacja (obecność) na zgromadzeniu jest wymagana do jego odbycia i skutecznego powzięcia uchwał.

Powoływanie i odwoływanie członków organów spółki

Kodeksowe rozwiązania w zakresie powoływania i odwoływania członków organów spółki, w praktyce najczęściej są modyfikowane poprzez przyznanie uprawnień osobistych do powoływania i odwoływania ich określonej liczby, w zależności od udziału w kapitale spółki reprezentowanego przez danego wspólnika lub akcjonariusza.

Rozwiązywanie impasu decyzyjnego

W praktyce, mechanizmy rozwiązania impasu decyzyjnego najczęściej mają zastosowanie przy spółkach, w których udział wspólników lub akcjonariuszy (lub ich poszczególnych grup, np. założycieli i inwestorów) w kapitale zakładowym spółki jest równy, lub na tyle zbliżony, że uzyskanie wymaganej większości głosów, w wypadku różnicy zdań lub sporu, już na pierwszy rzut oka może być utrudnione.

W takich sytuacjach sposobem na wymuszenie decyzji są mechanizmy deadlock. Ich zastosowanie jest często na tyle dotkliwe dla jednej ze stron, że sama groźba ich użycia wystarcza, aby sporna sprawa została rozwiązana w drodze kompromisu. Takie rozwiązania najczęściej sprowadzają się do konieczności sprzedaży udziałów lub akcji pozostałym wspólnikom.

Ustanowienie ładu korporacyjnego odpowiadającego oczekiwaniom wszystkich właścicieli spółki, zapewniającego przejrzysty podział obowiązków (a tym samym odpowiedzialności za ich wykonywanie) jest niezwykle istotne dla zapewnienia płynności procesu decyzyjnego i nadzoru.

Jednak to właśnie dzięki temu często udaje się uniknąć potencjalnych sporów, które mogą pojawić się w sytuacji, gdy rozwiązania przewidziane w ramach dokumentacji korporacyjnej są wyłącznie standardowe, a nie dostosowane do potrzeb konkretnej spółki.

Źródło: Rzeczpospolita

Data: 26.01.2024

Masz pytania? Skontaktuj się z nami

Adam Czarnota

Najnowsza Wiedza

Banking dziś i jutro | Przegląd sektora finansowego | Sierpień 2026

Polski sektor bankowy z niepokojem przyjął niedawną wypowiedź Minister Funduszy i Polityki Regionalnej Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz, która zapowiedziała przedstawienie propozycji dalszego podwyższenia CIT dla banków. Argumentacja przedstawiona przez minister opiera się jednak na błędnym utożsamieniu płynności sektora z jego rentownością i świadczy o niezrozumieniu podstawowych mechanizmów funkcjonowania sektora bankowego oraz zasad oceny jego kondycji finansowej.

NIS2 i UKSC w transporcie: co musisz zrobić przed październikiem 2026?

Od 3 kwietnia 2026 r. obowiązuje znowelizowana ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (UKSC). Oznacza to, że firmy z sektora transportu mają do zrealizowania konkretny harmonogram, w tym podlegają obowiązkowi rejestracji w wykazie KSC do 3 października 2026 r. Jeśli tego nie zrobią, mogą czekać je wysokie sankcje połączone w dodatku z ryzykiem osobistej odpowiedzialności kadry zarządzającej. Nie wszyscy jednak automatycznie podlegają nowym przepisom. Sprawdź, czy dotyczy to Twojej firmy i co warto zrobić, zanim skończy się czas na przygotowanie.

Fundacje rodzinne: rząd policzył i wystawił rachunek

Trzy lata. Tyle czekaliśmy na to, co Rada Ministrów widziała w danych od początku – i co właśnie ujawniła w przeglądzie ustawy o fundacji rodzinnej. Dokument jest nie tylko diagnozą problemów, ale przede wszystkim zapowiedzią poważnych zmian w regułach, które fundatorzy i ich doradcy traktowali jako pewne i stabilne. I tu tkwi problem, który wykracza daleko poza kwestie podatkowe. Jeśli zasady gry są zmieniane w jej trakcie, nie ma mowy ani o pewności planowania, ani o zaufaniu do prawa. Nieprzypadkowo jedną z największych obaw przedsiębiorców rozważających założenie fundacji nie jest poziom opodatkowania, lecz stabilność systemu prawnego. Którą ponownie podaje się w dziś w wątpliwość.

Co nowa ustawa frankowa oznacza dla banków

Mamy nową ustawę o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego. Przepisy wchodzą w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia. Czas na analizę tego, co nas czeka i co banki powinny zrobić już dziś.

Nie przegap terminu na dopełnienie obowiązków w zakresie cen transferowych

Ceny transferowe od lat pozostają jednym z głównych obszarów zainteresowania organów podatkowych. W praktyce oznacza to, że transakcje zawierane pomiędzy podmiotami powiązanymi są przedmiotem wzmożonej weryfikacji, a obowiązki dokumentacyjne w tym zakresie należą do jednych z najczęściej kontrolowanych.

Nowy projekt ustawy o jawności wynagrodzeń – co zmieniło się od grudnia 2025 r.?

Mamy już drugą wersję projektu ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości, która doprecyzowuje procedury i terminy, a także powołuje nowy organ nadzoru. Opisywaliśmy już zmiany dotyczące etapu rekrutacji oraz trzy filary nadchodzącego systemu pay transparency, wskazując również, że Polska nie dotrzyma unijnego terminu implementacji (7 czerwca 2026 r.). Sprawdzamy więc kolejne zmiany, nowości i ryzyka, które pojawiły się w nowej, kwietniowej wersji projektu.

Payment Services Regulation (PSR) – między ochroną użytkownika a należytą starannością

Projekt rozporządzenia Payment Services Regulation (PSR) to jeden z najważniejszych elementów reformy unijnych ram prawnych w zakresie usług płatniczych. Jego głównym celem jest zwiększenie poziomu bezpieczeństwa obrotu bezgotówkowego oraz ograniczenie skali nadużyć finansowych, w szczególności tych wynikających z rozwoju kanałów cyfrowych. Jednocześnie nowe przepisy mają wprowadzić model odpowiedzialności, który nie spowoduje całkowitego przeniesienia ryzyka na instytucje finansowe, lecz zachowa istotną rolę należytej staranności po stronie użytkownika.

„Odstąp od umowy tutaj” – co dalej z nowym przyciskiem w sklepach internetowych, na platformach handlowych i aplikacjach mobilnych?

Od 19 czerwca przedsiębiorcy z Unii Europejskiej zawierający z konsumentami umowy na odległość za pośrednictwem interfejsu internetowego mieli być zobowiązani przez krajowe przepisy do zapewnienia konsumentom możliwości odstąpienia od umowy również za pomocą funkcji/przycisku. W związku z opóźnieniem Polski w implementacji dyrektywy 2023/2673, z której wynika wymóg stosowania takiego przycisku, obowiązek ten został w naszym kraju przesunięty w czasie. Sprawdzamy, o co chodzi ze zdalnym odstąpieniem od umowy i jakich transakcji ma dotyczyć ta nowa funkcja.

Zapraszamy do kontaktu:

Rafał Rapala

Rafał Rapala

Radca Prawny / Partner / Szef Praktyki Prawa Korporacyjnego oraz Sporów Właścicielskich / M&A, Private Equity

+48 608 444 650

r.rapala@kochanski.pl

Adam Czarnota

Adam Czarnota

Adwokat / Senior Associate / Prawo Korporacyjne / Fuzje & Przejęcia

+48 22 326 9600

a.czarnota@kochanski.pl