Kluczowe zmiany Kodeksu spółek handlowych w zakresie transgranicznych procesów transformacyjnych i reorganizacyjnych spółek

15 grudnia 2023 | Aktualności, The Right Focus, Wiedza

15 września br. weszła w życie nowelizacja Kodeksu Spółek Handlowych, mająca ułatwić polskim spółkom prowadzenie działalności na jednolitym rynku europejskim. Podstawowe kierunki zmian zostały już przez nas omówione, jednakże warto dokładniej przyjrzeć się ostatecznemu kształtowi obowiązujących już regulacji.

Obowiązek wprowadzenia zmian do przepisów krajowych w związku z implementacją prawa unijnego, ale nie tylko…

Oprócz konieczności implementacji do polskiego porządku prawnego przepisów unijnych, nowelizacja przepisów krajowych była podyktowana również obowiązkiem respektowania przez Polskę konkretnego orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W sprawie o sygnaturze akt C-106/16 Polbud Wykonawstwo wynika, iż zakres zasady swobody przedsiębiorczości, o której mowa w art. 49 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej zawiera w sobie również obowiązek zagwarantowania przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółek możliwości przeniesienia siedziby z jednego państwa członkowskiego do innego, bez konieczności przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego.

Oprócz implementacji unijnych regulacji w zakresie podziałów i przekształceń transgranicznych zostały wprowadzone znaczące zmiany w przepisach krajowych, które mają na celu uproszczenie szeregu mechanizmów przy równoczesnym zwiększeniu ochrony podmiotów podlegających procesom transformacyjnym czy reorganizacyjnym, a także zwiększenie ich konkurencyjności na rynku europejskim.

Zakres zmian:

  • Rozszerzenie zdolności łączeniowej oraz przyznanie zdolności podziałowej spółce komandytowo-akcyjnej

Nowelizacja wprowadza rozwiązania, które mają umożliwić lub zwiększyć uprawnienia spółek komandytowo-akcyjnych do udziału w procesach reorganizacyjnych.

Nowe przepisy rozszerzyły zdolność łączeniową spółki komandytowo-akcyjnej.
W związku z tym, w świetle obowiązujących już przepisów SKA, jako jedyny rodzaj spółek osobowych mogą mieć status podmiotów przejmujących lub nowo zawiązanych.

Z kolei, w zakresie podziału podmiotów, ustawodawca rozszerzył katalog spółek, które mogą mieć status podmiotu dzielonego. Do tej pory taką pozycję mogły mieć tylko spółki kapitałowe.

Obecnie uprawnienie to przysługuje także spółce komandytowo-akcyjnej.

  • Transgraniczne podziały i przekształcenia spółek kapitałowych oraz spółki komandytowo-akcyjnej

Rewolucją, którą wprowadziła nowelizacja KSH jest także możliwość transgranicznego podziału spółek kapitałowych oraz spółki komandytowo-akcyjnej. Dodane przepisy odsyłają do bezpośredniego stosowania przepisów ogólnych dotyczących podziałów spółek.

Ustawodawca stworzył także możliwość tzw. przekształcenia transgranicznego. Wprowadzenie takiego rozwiązania spowodowało, że obecnie zarówno spółki kapitałowe, jak i spółki komandytowo-akcyjne będą mogły zostać przekształcone w jedną ze spółek istniejących w świetle porządków prawnych pozostałych państw członkowskich UE lub państw-stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym (jednak pod warunkiem, że siedziba, zarząd główny lub główny zakład jest zlokalizowany na terenie UE lub państwa-strony umowy o EOG). Dozwolone formy prawne podmiotów dla spółek przekształcanych zostały wymienione w Załączniku II do Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1132 z 14 czerwca 2017 r. Co więcej, w realiach omawianych zmian przeniesienie siedziby spółki z państwa członkowskiego, w których pierwotnie prowadzono działalność gospodarczą do innego państwa członkowskiego nie wymaga przeprowadzenia likwidacji spółki w tym pierwszym.                                                                                                                

  • Stworzenie nowych możliwości w zakresie uproszczonego postępowania łączenia się spółek

Kolejną kluczową zmianą jest wprowadzenie do obrotu prawnego nowej, uproszczonej formy postępowania łączeniowego tj. bez obowiązku przeprowadzenia procedury podwyższenia kapitału zakładowego i emisji nowych akcji. Taki proces może zostać przeprowadzony w przypadku spełnienia jednej z dwóch przesłanek, tj.:

  • Gdy jeden wspólnik posiada bezpośrednio lub pośrednio wszystkie udziały lub akcje w łączących się spółkach, albo
  • Gdy wspólnicy łączących się spółek posiadają udziały lub akcje w tej samej proporcji we wszystkich łączących się spółkach
  • Podział przez wyodrębnienie – nowa instytucja w polskim prawie spółek

Aktualizacji uległ także katalog procesów podziałów spółek o nowy, nieznany dotąd krajowemu porządkowi prawnemu podział przez wyodrębnienie, który polega na przeniesieniu części majątku spółki dzielonej na istniejącą lub nowo zawiązaną spółkę a udziały lub akcje w spółce przejmującej lub nowo zawiązanej obejmuje spółka dzielona, nie jej wspólnicy lub akcjonariusze, tak jak ma to miejsce w przypadku podziału przez wydzielenie. Należy podkreślić, że nowy rodzaj podziału znajdzie zastosowanie zarówno do transakcji o charakterze krajowym, jak i transgranicznym.

Wstępna ocena nowelizacji

Pomimo krótkiego okresu obowiązywania zmian, nie sposób nie zgodzić się z tezą,
że omawiane regulacje zwiększą atrakcyjność rodzimego rynku dla przedsiębiorców zagranicznych będących częścią jednolitego rynku europejskiego. A to może przełożyć się na pożądane zwiększenie inwestycji zagranicznych w Polsce. Jednak na ostateczny efekt przyjętych nowelizacji przyjdzie nam jeszcze poczekać.

Masz pytania? Skontaktuj się z nami

Patrycja Wakuluk

Kamil Szczygieł

Najnowsza Wiedza

Przegląd sektora bankowego | Banking dziś i jutro | Wrzesień 2026

Na depozytach bieżących Polacy trzymali w lipcu 1 117,5 mld zł, a na terminowych do dwóch lat włącznie – ponad 406 mld zł. Zadłużenie gospodarstw domowych wzrosło o 7,6 mld zł do 869,1 mld zł. A wartość gotówki w obiegu jest już bliska 500 miliardom zł.

Zapowiedź reformy podatków dochodowych

19 sierpnia podczas konferencji prasowej premier ogłosił pakiet zmian podatkowych planowanych na przyszły rok. Według zapowiedzi reforma ma z jednej strony odciążyć klasę średnią, z drugiej, przerzucić większy ciężar fiskalny na najzamożniejszych i największe przedsiębiorstwa. Sprawdzamy, jakie propozycje znalazły się w zapowiedzianym pakiecie i podpowiadamy, co mogą one oznaczać dla podatników.

Fundacja rodzinna i fiskus: co zapowiada projekt UD447 i dlaczego to nie koniec kłopotów

Fundacje rodzinne miały zapewnić przedsiębiorcom stabilne ramy do pokoleniowego zarządzania majątkiem. Tymczasem nie minęły jeszcze cztery lata, od kiedy pojawiły się pierwsze z nich, a zasady ich opodatkowania ponownie mają zostać zmienione. Bo skala zainteresowania oraz praktyczne problemy przerosły twórców przepisów, co najlepiej widać w liczbach –  927 wniosków o interpretacje indywidualne oraz 77 opinii Szefa KAS. Nie oznacza to jednak, że fundacje rodzinne są masowo wykorzystywane do agresywnej optymalizacji. Znaczna część pytań dotyczyła bowiem tego, jak prawidłowo stosować skomplikowane przepisy.

Banking dziś i jutro | Przegląd sektora finansowego | Sierpień 2026

Polski sektor bankowy z niepokojem przyjął niedawną wypowiedź Minister Funduszy i Polityki Regionalnej Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz, która zapowiedziała przedstawienie propozycji dalszego podwyższenia CIT dla banków. Argumentacja przedstawiona przez minister opiera się jednak na błędnym utożsamieniu płynności sektora z jego rentownością i świadczy o niezrozumieniu podstawowych mechanizmów funkcjonowania sektora bankowego oraz zasad oceny jego kondycji finansowej.

NIS2 i UKSC w transporcie: co musisz zrobić przed październikiem 2026?

Od 3 kwietnia 2026 r. obowiązuje znowelizowana ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (UKSC). Oznacza to, że firmy z sektora transportu mają do zrealizowania konkretny harmonogram, w tym podlegają obowiązkowi rejestracji w wykazie KSC do 3 października 2026 r. Jeśli tego nie zrobią, mogą czekać je wysokie sankcje połączone w dodatku z ryzykiem osobistej odpowiedzialności kadry zarządzającej. Nie wszyscy jednak automatycznie podlegają nowym przepisom. Sprawdź, czy dotyczy to Twojej firmy i co warto zrobić, zanim skończy się czas na przygotowanie.

Fundacje rodzinne: rząd policzył i wystawił rachunek

Trzy lata. Tyle czekaliśmy na to, co Rada Ministrów widziała w danych od początku – i co właśnie ujawniła w przeglądzie ustawy o fundacji rodzinnej. Dokument jest nie tylko diagnozą problemów, ale przede wszystkim zapowiedzią poważnych zmian w regułach, które fundatorzy i ich doradcy traktowali jako pewne i stabilne. I tu tkwi problem, który wykracza daleko poza kwestie podatkowe. Jeśli zasady gry są zmieniane w jej trakcie, nie ma mowy ani o pewności planowania, ani o zaufaniu do prawa. Nieprzypadkowo jedną z największych obaw przedsiębiorców rozważających założenie fundacji nie jest poziom opodatkowania, lecz stabilność systemu prawnego. Którą ponownie podaje się w dziś w wątpliwość.

Co nowa ustawa frankowa oznacza dla banków

Mamy nową ustawę o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego. Przepisy wchodzą w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia. Czas na analizę tego, co nas czeka i co banki powinny zrobić już dziś.

Nie przegap terminu na dopełnienie obowiązków w zakresie cen transferowych

Ceny transferowe od lat pozostają jednym z głównych obszarów zainteresowania organów podatkowych. W praktyce oznacza to, że transakcje zawierane pomiędzy podmiotami powiązanymi są przedmiotem wzmożonej weryfikacji, a obowiązki dokumentacyjne w tym zakresie należą do jednych z najczęściej kontrolowanych.

Nowy projekt ustawy o jawności wynagrodzeń – co zmieniło się od grudnia 2025 r.?

Mamy już drugą wersję projektu ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości, która doprecyzowuje procedury i terminy, a także powołuje nowy organ nadzoru. Opisywaliśmy już zmiany dotyczące etapu rekrutacji oraz trzy filary nadchodzącego systemu pay transparency, wskazując również, że Polska nie dotrzyma unijnego terminu implementacji (7 czerwca 2026 r.). Sprawdzamy więc kolejne zmiany, nowości i ryzyka, które pojawiły się w nowej, kwietniowej wersji projektu.

Payment Services Regulation (PSR) – między ochroną użytkownika a należytą starannością

Projekt rozporządzenia Payment Services Regulation (PSR) to jeden z najważniejszych elementów reformy unijnych ram prawnych w zakresie usług płatniczych. Jego głównym celem jest zwiększenie poziomu bezpieczeństwa obrotu bezgotówkowego oraz ograniczenie skali nadużyć finansowych, w szczególności tych wynikających z rozwoju kanałów cyfrowych. Jednocześnie nowe przepisy mają wprowadzić model odpowiedzialności, który nie spowoduje całkowitego przeniesienia ryzyka na instytucje finansowe, lecz zachowa istotną rolę należytej staranności po stronie użytkownika.