Kluczowe zmiany Kodeksu spółek handlowych w zakresie transgranicznych procesów transformacyjnych i reorganizacyjnych spółek

15 grudnia 2023 | Aktualności, The Right Focus, Wiedza

15 września br. weszła w życie nowelizacja Kodeksu Spółek Handlowych, mająca ułatwić polskim spółkom prowadzenie działalności na jednolitym rynku europejskim. Podstawowe kierunki zmian zostały już przez nas omówione, jednakże warto dokładniej przyjrzeć się ostatecznemu kształtowi obowiązujących już regulacji.

Obowiązek wprowadzenia zmian do przepisów krajowych w związku z implementacją prawa unijnego, ale nie tylko…

Oprócz konieczności implementacji do polskiego porządku prawnego przepisów unijnych, nowelizacja przepisów krajowych była podyktowana również obowiązkiem respektowania przez Polskę konkretnego orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W sprawie o sygnaturze akt C-106/16 Polbud Wykonawstwo wynika, iż zakres zasady swobody przedsiębiorczości, o której mowa w art. 49 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej zawiera w sobie również obowiązek zagwarantowania przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółek możliwości przeniesienia siedziby z jednego państwa członkowskiego do innego, bez konieczności przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego.

Oprócz implementacji unijnych regulacji w zakresie podziałów i przekształceń transgranicznych zostały wprowadzone znaczące zmiany w przepisach krajowych, które mają na celu uproszczenie szeregu mechanizmów przy równoczesnym zwiększeniu ochrony podmiotów podlegających procesom transformacyjnym czy reorganizacyjnym, a także zwiększenie ich konkurencyjności na rynku europejskim.

Zakres zmian:

  • Rozszerzenie zdolności łączeniowej oraz przyznanie zdolności podziałowej spółce komandytowo-akcyjnej

Nowelizacja wprowadza rozwiązania, które mają umożliwić lub zwiększyć uprawnienia spółek komandytowo-akcyjnych do udziału w procesach reorganizacyjnych.

Nowe przepisy rozszerzyły zdolność łączeniową spółki komandytowo-akcyjnej.
W związku z tym, w świetle obowiązujących już przepisów SKA, jako jedyny rodzaj spółek osobowych mogą mieć status podmiotów przejmujących lub nowo zawiązanych.

Z kolei, w zakresie podziału podmiotów, ustawodawca rozszerzył katalog spółek, które mogą mieć status podmiotu dzielonego. Do tej pory taką pozycję mogły mieć tylko spółki kapitałowe.

Obecnie uprawnienie to przysługuje także spółce komandytowo-akcyjnej.

  • Transgraniczne podziały i przekształcenia spółek kapitałowych oraz spółki komandytowo-akcyjnej

Rewolucją, którą wprowadziła nowelizacja KSH jest także możliwość transgranicznego podziału spółek kapitałowych oraz spółki komandytowo-akcyjnej. Dodane przepisy odsyłają do bezpośredniego stosowania przepisów ogólnych dotyczących podziałów spółek.

Ustawodawca stworzył także możliwość tzw. przekształcenia transgranicznego. Wprowadzenie takiego rozwiązania spowodowało, że obecnie zarówno spółki kapitałowe, jak i spółki komandytowo-akcyjne będą mogły zostać przekształcone w jedną ze spółek istniejących w świetle porządków prawnych pozostałych państw członkowskich UE lub państw-stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym (jednak pod warunkiem, że siedziba, zarząd główny lub główny zakład jest zlokalizowany na terenie UE lub państwa-strony umowy o EOG). Dozwolone formy prawne podmiotów dla spółek przekształcanych zostały wymienione w Załączniku II do Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1132 z 14 czerwca 2017 r. Co więcej, w realiach omawianych zmian przeniesienie siedziby spółki z państwa członkowskiego, w których pierwotnie prowadzono działalność gospodarczą do innego państwa członkowskiego nie wymaga przeprowadzenia likwidacji spółki w tym pierwszym.                                                                                                                

  • Stworzenie nowych możliwości w zakresie uproszczonego postępowania łączenia się spółek

Kolejną kluczową zmianą jest wprowadzenie do obrotu prawnego nowej, uproszczonej formy postępowania łączeniowego tj. bez obowiązku przeprowadzenia procedury podwyższenia kapitału zakładowego i emisji nowych akcji. Taki proces może zostać przeprowadzony w przypadku spełnienia jednej z dwóch przesłanek, tj.:

  • Gdy jeden wspólnik posiada bezpośrednio lub pośrednio wszystkie udziały lub akcje w łączących się spółkach, albo
  • Gdy wspólnicy łączących się spółek posiadają udziały lub akcje w tej samej proporcji we wszystkich łączących się spółkach
  • Podział przez wyodrębnienie – nowa instytucja w polskim prawie spółek

Aktualizacji uległ także katalog procesów podziałów spółek o nowy, nieznany dotąd krajowemu porządkowi prawnemu podział przez wyodrębnienie, który polega na przeniesieniu części majątku spółki dzielonej na istniejącą lub nowo zawiązaną spółkę a udziały lub akcje w spółce przejmującej lub nowo zawiązanej obejmuje spółka dzielona, nie jej wspólnicy lub akcjonariusze, tak jak ma to miejsce w przypadku podziału przez wydzielenie. Należy podkreślić, że nowy rodzaj podziału znajdzie zastosowanie zarówno do transakcji o charakterze krajowym, jak i transgranicznym.

Wstępna ocena nowelizacji

Pomimo krótkiego okresu obowiązywania zmian, nie sposób nie zgodzić się z tezą,
że omawiane regulacje zwiększą atrakcyjność rodzimego rynku dla przedsiębiorców zagranicznych będących częścią jednolitego rynku europejskiego. A to może przełożyć się na pożądane zwiększenie inwestycji zagranicznych w Polsce. Jednak na ostateczny efekt przyjętych nowelizacji przyjdzie nam jeszcze poczekać.

Masz pytania? Skontaktuj się z nami

Patrycja Wakuluk

Kamil Szczygieł

Najnowsza Wiedza

Ustawa frankowa 2026. Kierunek zmian i ich znaczenie dla stron sporów

Projekt ustawy z 29 maja 2026 r. dotyczący kredytów frankowych może istotnie zmienić sposób prowadzenia sporów pomiędzy kredytobiorcami a bankami. Choć na obecnym etapie pozostaje jedynie propozycją legislacyjną, już teraz budzi duże zainteresowanie – zarówno ze względu na skalę potencjalnych skutków, jak i kierunek proponowanych rozwiązań.

Przegląd sektora bankowego | Banking dziś i jutro | Czerwiec 2026

Zgodnie z komunikatem opublikowanym przez spółkę GPW Benchmark – administratora wskaźników referencyjnych – oraz Komisję Nadzoru Finansowego, sprawującą nadzór nad administratorem wskaźników, 31 grudnia 2036 r. będzie ostatnim dniem opracowywania stawek WIBID i WIBOR dla wszystkich kluczowych terminów fixingowych, tj. dla terminów 1 miesiąc (1M), 3 miesiące (3M) oraz 6 miesięcy (6M).

Jak prawidłowo ustalić staż pracy od 1 maja 2026 roku 

Z początkiem maja 2026 r. pracodawców z sektora prywatnego obowiązują nowe zasady obliczania stażu pracy. A ponieważ przedsiębiorcy mają wciąż sporo pytań dotyczących nowych zasad Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odpowiedziało na te, które pojawiają się najczęściej. Sprawdzamy, co (wciąż) niepokoi pracodawców i jak możemy im w tym pomóc.

Ugoda podatkowa – nowy instrument w Ordynacji podatkowej

Do prac legislacyjnych Rady Ministrów skierowano projekt ustawy o zmianie Ordynacji podatkowej (nr UDER110), który wprowadza instytucję ugody podatkowej, czyli nowej formy polubownego rozwiązywania sporów między podatnikiem a organem. Do 19 czerwca projekt będzie na etapie uzgodnień i konsultacji publicznych. Planowane wejście w życie ma nastąpić 1 stycznia 2028 r. Sprawdzamy, kto i kiedy może się ubiegać o ugodę, na jakich warunkach i jak to może wyglądać w praktyce.

Przebudowa systemu SENT: od odzieży po beton i wewnętrzną logistykę. Jak się przygotować?

Jeszcze kilka lat temu system SENT kojarzył się niemal wyłącznie z cysternami i rynkiem paliwowym. To już przeszłość. Dziś to narzędzie kontroli, które coraz śmielej zagląda do transportów z owocami, a od połowy marca nawet do kontenerów z odzieżą i obuwiem. Ministerstwo Finansów podsumowuje już efekty ostatnich rozszerzeń, ale dla przedsiębiorców to dopiero rozgrzewka. Na horyzoncie widać bowiem jedną z największych reform ustawy o SENT. Skala planowanych zmian sugeruje, że w kwestii monitorowania łańcuchów dostaw fiskus nie powiedział jeszcze ostatniego słowa.

Rewolucyjna reforma rynku kapitałowego w Polsce – ETF-y i Kwalifikowany Fundusz Inwestycyjny

Polski rynek kapitałowy stoi u progu jednej z najważniejszych reform ostatnich lat, która gruntownie przebuduje zasady funkcjonowania funduszy ETF oraz wprowadzi zupełnie nową kategorię wehikułu inwestycyjnego: Kwalifikowanego Funduszu Inwestycyjnego (KFI). To odpowiedź na postulaty rynku i szansa na nadrobienie dystansu do Luksemburga czy Irlandii, bo celem zmian jest zwiększenie konkurencyjności oraz ograniczenie inwestycji uciekających za granicę. Ma być bardziej elastycznie zarówno dla inwestorów, jak i zarządzających oraz zgodnie z obecnymi trendami i  europejskimi standardami. Sprawdzamy, co konkretnie się zmienia i co to oznacza dla wszystkich uczestników tego rynku.

Dyrektywa 2024/825 jako odpowiedź Unii Europejskiej na greenwashing

Greenwashing jest jednym z większych wyzwań dla systemu ochrony konsumentów w Unii Europejskiej. Wraz ze wzrostem świadomości ekologicznej klientów marki coraz częściej odwołują się bowiem do haseł ochrony środowiska, zrównoważonego rozwoju czy neutralności klimatycznej. Nie zawsze jednak przekazy te znajdują oparcie w rzeczywistych cechach ich produktów lub usług. UE podjęła próbę systemowego uporządkowania tej sfery precyzując obowiązki informacyjne przedsiębiorców oraz rozszerzając katalog praktyk uznawanych za nieuczciwe. Sprawdzamy, jakie zmiany niesie dla przedsiębiorców.

Przegląd sektora bankowego | Banking dziś i jutro | Maj 2026

„Koniec snu o darmowych mieszkaniach” – tak Związek Banków Polskich ocenia czwartkowe orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach dotyczących tego, czy przedawnienia instytucji finansowych wobec frankowiczów się przedawniły.

Kaucja jak VAT? System kaucyjny i ryzyko, którego nikt nie chce głośno nazwać

System kaucyjny miał być prosty. Ekologiczny. Szczelny. Neutralny podatkowo. Kilka miesięcy wystarczyło, żeby zacząć mieć poważne wątpliwości. Pierwsze luki nie są już teorią, bo widać je gołym okiem. Mechanizmy nadużyć można opisać całkiem precyzyjnie, a skala potencjalnych strat może okazać się znacznie większa, niż ktokolwiek przewidywał. Poniżej sprawdzamy, gdzie system traci kontrolę i co z tym można zrobić.