2021 01 04_ICC 2021 Rules_WR

ICC Rules 2021 – wszystko co powinieneś wiedzieć o zmianach w Regulaminie International Chamber of Commerce

4 stycznia 2021 | Aktualności, Wiedza

Z początkiem 2021 r. weszły w życie zmiany w regulaminie Międzynarodowego Sądu Arbitrażowego ICC („Trybunał ICC”) w Paryżu („Regulamin 2021”). Dotychczas obowiązywał regulamin z 2017 r. („Regulamin 2017”), który miał zastosowanie do sporów zarejestrowanych do końca minionego roku. Do najważniejszych zmian należy zaliczyć te w zakresie: sporów wielopodmiotowych, umów o finansowaniu zawieranych z tzw. third-party funders oraz regulacji dotyczących prowadzenia sporów między inwestorem a państwem. Regulamin 2021 wprowadza również możliwość organizacji rozpraw w formie wideokonferencji – jako odpowiedź na pandemię COVID-19.

Według byłego przewodniczącego Trybunału ICC, jednej z najbardziej rozpoznawalnych instytucji arbitrażowych na świecie, Alexisa Mourre’a, zmiany w Regulaminie „stanowią kolejny krok w kierunku większej skuteczności, elastyczności i przejrzystości Regulaminu, czyniąc arbitraż przed Trybunałem ICC jeszcze bardziej atrakcyjnym, zarówno dla dużych, skomplikowanych postępowań arbitrażowych, jak i dla mniejszych spraw.”

Najważniejsze zmiany:

Arbitraż wielostronny

Nowe przepisy ułatwiają udział wielu stron w jednym postępowaniu. Dotychczas wszystkie strony musiały wyrazić zgodę na udział kolejnego podmiotu w sprawie. W świetle zmian, to zespół orzekający, na wniosek jednej ze stron, dopuszcza podmiot trzeci do udziału w postępowaniu.

Regulamin 2021 umożliwia również sprawniejsze i mniej uciążliwe łączenie kilku sporów. Choć wcześniej takie rozwiązanie również funkcjonowało, było ograniczone do spraw prowadzonych między tymi samymi stronami. Według nowych zasad, Trybunał ICC może połączyć kilka toczących się postępowań arbitrażowych w jedno, nawet jeżeli dotyczą różnych stron, a roszczenia zgłaszane są na podstawie więcej niż jednej umowy. Warunkiem konsolidacji sporów jest tożsamość brzmienia umów arbitrażowych.

Zmiany w regulaminie to odpowiedź na rosnącą popularność sporów wielopodmiotowych. W Raporcie z 2019 r., Trybunał ICC wskazuje, że sprawy tego rodzaju stanowią blisko 1/3 ogółu zarejestrowanych. Modyfikacje w zakresie sporów wielopodmiotowych mają szczególne znaczenie dla sporów korporacyjnych stanowiących znaczną część ok. 25 000 spraw administrowanych przez Trybunał ICC (rocznie), w szczególności dla sporów z udziałem stron z branży budowlanej (ok.20% spraw) – w których to najczęściej toczą się postępowania z udziałem wielu stron.

Obowiązek ujawnienia tzw. third-party funder

Trybunał ICC dostrzegł również rosnącą popularność finansowania sporów arbitrażowanych poprzez tzw. third-party funders. W ogólnym rozumieniu jest to podmiot trzeci udzielający wsparcia finansowego jednej ze stron postępowania, niepowiązany z żadną ze stron zaangażowanych w spór. Wsparcie najczęściej udzielane jest w drodze odrębnej umowy.

W Regulaminie 2017 kwestia third-party funders była poruszana jedynie względem arbitrów. W 2019 roku Trybunał ICC w opublikowanych wytycznych doprecyzował obowiązek ujawnienia przez arbitrów okoliczności mających wpływ na niezależność i niezawisłość.

W nowych zasadach obowiązek ujawnienia umów o finansowaniu zawieranych przez strony trzecie został rozszerzony na wszystkie strony postępowania. Informacja musi zostać przekazana niezwłocznie do sekretariatu Trybunału ICC, zespołu orzekającego oraz pozostałych stron postępowania. Zaproponowana w Regulaminie 2021 zmiana to odzwierciedlenie praktyki podejmowanej w celu przeciwdziałania konfliktom interesów między stronami postępowania, która od dłuższego czasu obowiązuje w arbitrażu.

Arbitraż w erze post-COVID

Regulamin 2021 to odpowiedź Trybunału ICC na pandemię COVID-19. W efekcie ograniczeń w funkcjonowaniu trybunałów arbitrażowych na całym świecie, na popularności zyskały środki porozumiewania się na odległość. Artykuł 26.1 Regulaminu 2021 stanowi, że zespół orzekający może, po konsultacji ze stronami, zdecydować o przeprowadzeniu przesłuchań za pomocą wideokonferencji, konferencji telefonicznej lub innych odpowiednich środków łączności.

Na podobne rozwiązania zdecydowały się już niektóre instytucje. W maju 2020 r. możliwość prowadzenia postępowania w formie wideokonferencji wprowadził Sąd Arbitrażowy Lewiatan, a w październiku 2020 r. – London Court of International Arbitration.

Wciąż większość instytucji arbitrażowych nie posiada regulacji w zakresie prowadzenia postępowań w trybie zdalnym, ale też nie odbiera stronom takiej możliwości. Rozwiązanie prezentowane przez Trybunał ICC to nie tylko reakcja na pandemię COVID-19, ale także odpowiedź na wyzwania współczesnego świata i wciąż rozwijające się nowe technologie w arbitrażu.

Arbitraż inwestycyjny

Zmiany w Regulaminie 2021 mają wpływ również na spory arbitrażu inwestycyjnego. Zgodnie z nowymi zasadami, jeśli podstawą wszczęcia postępowania jest umowa arbitrażowa oparta o traktat, arbiter nie może być tej samej narodowości, co którakolwiek ze stron, o ile strony nie postanowią inaczej. Regulamin doprecyzowuje również, że w arbitrażu inwestycyjnym nie jest dostępna instytucja arbitra doraźnego.

Modyfikacje Regulaminu 2021 pozostają w zgodzie z metodologią przyjętą przez Międzynarodowe Centrum Rozstrzygania Sporów Inwestycyjnych (ICSID). Nowy art. 13 ust. 6, stanowi, że w przypadku gdy arbitraż opiera się na umowie o arbitraż wynikającej z traktatu, żaden arbiter nie może być tej samej narodowości co jedna ze stron (chyba że wszystkie strony postanowią inaczej). Rozwiązanie to stanowi odzwierciedlenie rozwiązania przyjętego w Konwencji ICSID, art. 39.

Ryzyka

Niektóre ze zmian w Regulaminie 2021 mogą mieć niekorzystny wpływ na przyszłość arbitrażu międzynarodowego.

Artykuł 12.9 pozwala Trybunałowi ICC, w wyjątkowych okolicznościach, mianować każdego członka zespołu orzekającego, jeżeli zastosowanie umowy o arbitraż prowadziłoby do znacznego ryzyka nierównego traktowania i nieuczciwości. W praktyce przepis ten pozwala na pominięcie podstawowych zasad postępowania arbitrażowego, a także naruszenie jego konsensualnego charakteru, bowiem to strony umowy o arbitraż, a nie sąd polubowny, wyznaczają ramy postępowania. Taka sytuacja może nieść za sobą istotne skutki dla ważności orzeczenia zapadłego w postępowaniu arbitrażowym (na etapie jego wykonalności).

Zmianę należy ocenić jako ryzykowną przede wszystkim z uwagi na brak wytycznych, jakimi powinien kierować się Trybunał ICC w dokonywaniu modyfikacji składu zespołu orzekającego. Decyzja ta pozostawiona jest indywidualnej ocenie organu.

Najnowsza Wiedza

Banking dziś i jutro | Przegląd sektora finansowego | Sierpień 2026

Polski sektor bankowy z niepokojem przyjął niedawną wypowiedź Minister Funduszy i Polityki Regionalnej Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz, która zapowiedziała przedstawienie propozycji dalszego podwyższenia CIT dla banków. Argumentacja przedstawiona przez minister opiera się jednak na błędnym utożsamieniu płynności sektora z jego rentownością i świadczy o niezrozumieniu podstawowych mechanizmów funkcjonowania sektora bankowego oraz zasad oceny jego kondycji finansowej.

NIS2 i UKSC w transporcie: co musisz zrobić przed październikiem 2026?

Od 3 kwietnia 2026 r. obowiązuje znowelizowana ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (UKSC). Oznacza to, że firmy z sektora transportu mają do zrealizowania konkretny harmonogram, w tym podlegają obowiązkowi rejestracji w wykazie KSC do 3 października 2026 r. Jeśli tego nie zrobią, mogą czekać je wysokie sankcje połączone w dodatku z ryzykiem osobistej odpowiedzialności kadry zarządzającej. Nie wszyscy jednak automatycznie podlegają nowym przepisom. Sprawdź, czy dotyczy to Twojej firmy i co warto zrobić, zanim skończy się czas na przygotowanie.

Fundacje rodzinne: rząd policzył i wystawił rachunek

Trzy lata. Tyle czekaliśmy na to, co Rada Ministrów widziała w danych od początku – i co właśnie ujawniła w przeglądzie ustawy o fundacji rodzinnej. Dokument jest nie tylko diagnozą problemów, ale przede wszystkim zapowiedzią poważnych zmian w regułach, które fundatorzy i ich doradcy traktowali jako pewne i stabilne. I tu tkwi problem, który wykracza daleko poza kwestie podatkowe. Jeśli zasady gry są zmieniane w jej trakcie, nie ma mowy ani o pewności planowania, ani o zaufaniu do prawa. Nieprzypadkowo jedną z największych obaw przedsiębiorców rozważających założenie fundacji nie jest poziom opodatkowania, lecz stabilność systemu prawnego. Którą ponownie podaje się w dziś w wątpliwość.

Co nowa ustawa frankowa oznacza dla banków

Mamy nową ustawę o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego. Przepisy wchodzą w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia. Czas na analizę tego, co nas czeka i co banki powinny zrobić już dziś.

Nie przegap terminu na dopełnienie obowiązków w zakresie cen transferowych

Ceny transferowe od lat pozostają jednym z głównych obszarów zainteresowania organów podatkowych. W praktyce oznacza to, że transakcje zawierane pomiędzy podmiotami powiązanymi są przedmiotem wzmożonej weryfikacji, a obowiązki dokumentacyjne w tym zakresie należą do jednych z najczęściej kontrolowanych.

Nowy projekt ustawy o jawności wynagrodzeń – co zmieniło się od grudnia 2025 r.?

Mamy już drugą wersję projektu ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości, która doprecyzowuje procedury i terminy, a także powołuje nowy organ nadzoru. Opisywaliśmy już zmiany dotyczące etapu rekrutacji oraz trzy filary nadchodzącego systemu pay transparency, wskazując również, że Polska nie dotrzyma unijnego terminu implementacji (7 czerwca 2026 r.). Sprawdzamy więc kolejne zmiany, nowości i ryzyka, które pojawiły się w nowej, kwietniowej wersji projektu.

Payment Services Regulation (PSR) – między ochroną użytkownika a należytą starannością

Projekt rozporządzenia Payment Services Regulation (PSR) to jeden z najważniejszych elementów reformy unijnych ram prawnych w zakresie usług płatniczych. Jego głównym celem jest zwiększenie poziomu bezpieczeństwa obrotu bezgotówkowego oraz ograniczenie skali nadużyć finansowych, w szczególności tych wynikających z rozwoju kanałów cyfrowych. Jednocześnie nowe przepisy mają wprowadzić model odpowiedzialności, który nie spowoduje całkowitego przeniesienia ryzyka na instytucje finansowe, lecz zachowa istotną rolę należytej staranności po stronie użytkownika.

„Odstąp od umowy tutaj” – co dalej z nowym przyciskiem w sklepach internetowych, na platformach handlowych i aplikacjach mobilnych?

Od 19 czerwca przedsiębiorcy z Unii Europejskiej zawierający z konsumentami umowy na odległość za pośrednictwem interfejsu internetowego mieli być zobowiązani przez krajowe przepisy do zapewnienia konsumentom możliwości odstąpienia od umowy również za pomocą funkcji/przycisku. W związku z opóźnieniem Polski w implementacji dyrektywy 2023/2673, z której wynika wymóg stosowania takiego przycisku, obowiązek ten został w naszym kraju przesunięty w czasie. Sprawdzamy, o co chodzi ze zdalnym odstąpieniem od umowy i jakich transakcji ma dotyczyć ta nowa funkcja.