Do kiedy osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą oraz osoby fizyczne prowadzące spółki niebędące osobami prawnymi mają prawo do wyboru formy opodatkowania? Jaka jest najkorzystniejsza forma opodatkowania? Analizujemy i objaśniamy możliwe opcje.
Do kiedy należy wybrać formę opodatkowania
Na początku każdego roku przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą oraz spółki niebędące osobami prawnymi mają prawo zmiany formy opodatkowania dochodów w kolejnym roku podatkowym. W 2024 roku termin na wybór formy opodatkowania przypada na 20 lutego, chyba że przedsiębiorca rozpoczyna działalność gospodarczą, wtedy ostatni termin na wybór przypada na 20 dzień miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnął pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym.
Jakie są formy opodatkowania
Podatnicy posiadają trzy opcje wyboru formy opodatkowania dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej:
- Rozliczenie według zasad ogólnych, co oznacza opodatkowanie dochodu zgodnie ze skalą podatkową (stawki 12 proc. i 32 proc.)
- Zastosowanie stawki liniowej w wysokości 19 proc.
- Wybór ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych
Jakie są różnice pomiędzy formami opodatkowania
W ramach opodatkowania na zasadach ogólnych oraz podatkiem liniowym występuje wiele podobieństw. Z tych form opodatkowania mogą korzystać osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, jak również wspólnicy spółek osobowych, niezależnie od limitów dochodu. Przedmiotem opodatkowania w obu przypadkach jest dochód. Z kolei na ryczałcie przedmiotem opodatkowania jest przychód. Warto również zauważyć, że ryczałt ograniczony jest limitem przychodu wynoszącym 2 mln euro rocznie.
Zalety i wady poszczególnych sposobów opodatkowania
Rozważając wybór formy opodatkowania, warto uwzględnić zarówno zalety, jak i wady poszczególnych opcji.
Opodatkowanie na zasadach ogólnych oferuje elastyczność i możliwość uwzględnienia różnych źródeł dochodów w jednym zeznaniu. Dodatkowo, ulgi podatkowe dostępne dla podatników na zasadach ogólnych mogą stanowić istotne ułatwienie finansowe. Rozliczając się na zasadach ogólnych atrakcyjnym rozwiązaniem jest rozliczanie się z małżonkiem. Takie udogodnienie nie występuje w przypadku opodatkowania podatkiem liniowym czy na ryczałcie. Ponadto, przy rozliczaniu się według zasad ogólnych, istnieje możliwość skorzystania z kwoty wolnej od podatku w wysokości 30 tysięcy złotych. Warto zauważyć, że dla podatników decydujących się na wspólne rozliczenie, wspomniana kwota może zostać podwojona.
Istnieją również negatywne aspekty omawianej formy opodatkowania, takie jak wzrost stawki podatkowej z 12 proc. na 32 proc. po przekroczeniu określonego dochodu, co może znacząco wpłynąć na efektywność opodatkowania.
Warto podkreślić, że przy opodatkowaniu na zasadach ogólnych wysokość składki zdrowotnej jest uzależniona od dochodu. Składka zdrowotna jest obliczana jako 9 proc. miesięcznego dochodu. W sytuacji osiągnięcia znacznego dochodu rozliczenie składki będzie negatywnie wpływać na działalność przedsiębiorstwa.
Z kolei podatek liniowy charakteryzuje się stałą stawką podatku wynoszącą 19 proc., co może być korzystne dla prostoty obliczeń podatkowych. Dodatkowym atutem tej formy opodatkowania jest możliwość zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów (możliwość ta występuje również w przypadku opodatkowania na zasadach ogólnych). Z pewnością jest to optymalna forma dla przedsiębiorców mających wysokie koszty np. zajmujących się produkcją czy dystrybucją.
Istotną wadę może stanowić brak możliwości skorzystania z wielu ulg. Ma to szczególne znaczenie dla przedsiębiorców mogących skorzystać z ułatwień podatkowych. Jako przykład należy wskazać możliwość łącznego opodatkowania z małżonkiem czy wykorzystanie kwoty wolnej od podatku. Co więcej, podobnie jak przy opodatkowaniu na zasadach ogólnych, wysokość składki zdrowotnej uzależniona jest od wysokości dochodu. W przypadku podatku liniowego wynosi 4,9 proc.
Opodatkowanie na zasadzie ryczałtu może być atrakcyjne dla osób preferujących prostotę i łatwość ewidencji, jednakże jest dostępne tylko dla pewnych rodzajów działalności gospodarczej. Oznacza to, że nie wszystkim podatnikom może przysługiwać ta forma opodatkowania.
Przy zastosowaniu opodatkowania w formie ryczałtu, podatnik ma możliwość wyboru różnych stawek, obejmujących zakres od 2 do 17 proc. Pozwala to na wybór odpowiedniej stawki podatkowej – w odróżnieniu od ustalonej ustawowo stawki w przypadku ogólnych zasad opodatkowania lub podatku liniowego.
Należy również zauważyć, że przy opodatkowaniu w formie ryczałtu składka zdrowotna występuje w III progach. Różnią się one w zależności od wysokości przychodów. Dla przychodów do 60 tys. zł miesięcznie, składka wynosi 376,16 zł. W przypadku przychodów od 60 tys. do 300 tys. zł miesięcznie, składka zdrowotna wynosi 626,93 zł. Natomiast dla przychodów przekraczających 300 tys. zł miesięcznie, składka zdrowotna wynosi 1128,48 zł. Jest ona relatywnie niższa niż w przypadku pozostałych form opodatkowania.
Wadą korzystania z ryczałtu jest brak możliwości rozliczania wydatków przedsiębiorstwa jako kosztów uzyskania przychodów. Tym samym opodatkowanie w formie ryczałtu najbardziej odpowiada przedsiębiorcom świadczącym usługi niematerialne, które nie wymagają ponoszenia wydatków jak np. doradztwo czy usługi IT.
Jaka forma opodatkowania jest najbardziej opłacalna dla danej działalności
Decyzja dotycząca formy opodatkowania ma istotny wpływ na obciążenia podatkowe przedsiębiorcy w konkretnym roku. Ważne jest jednak zrozumienie, że nie ma jednoznacznej „najlepszej” formy opodatkowania – wybór powinien zawsze wynikać z charakterystyki prowadzonej działalności i być dostosowany do indywidualnych potrzeb.
Masz pytania? Skontaktuj się z nami
