Ramy prawne do ochrony wzorów z drukarek 3D coraz bliżej

17 listopada 2023 | Aktualności, The Right Focus, Wiedza

W ostatnim czasie Rada UE przyjęła stanowisko w sprawie proponowanej nowelizacji dyrektywy o ochronie prawnej wzorów. Dlaczego jest to takie istotne? Dlatego, że nowe prawo będzie regulowało ochronę wzorów przemysłowych wytwarzanych w drukarkach 3D, które są coraz częściej wykorzystywane w praktycznie każdej dziedzinie gospodarki.

Zmiany pod znakiem postępu

Na drukarkach przestrzennych można dziś drukować niemal wszystko: żywność, ubrania, proste jak i wysoce skomplikowane części zamienne, domy, samochody czy nawet ludzkie organy. Drukarki 3D służą również do budowy rakiet kosmicznych.

Jednak wątpliwości interpretacyjne sprawiają, że trudno jest określić komu powinny przysługiwać prawa do wzorów przemysłowych wytwarzanych przez te maszyny.

Wzór przemysłowy to zewnętrzna postać produktu, a jednym z głównych czynników, które wpływają na decyzje zakupowe konsumentów jest właśnie jego atrakcyjny wygląd. Niewątpliwie dobry, oryginalny i przyciągający spojrzenia wzór daje istotną przewagę konkurencyjną i zwiększa wartość produktu.

Celem proponowanej dyrektywy i rozporządzenia będzie zatem zaktualizowanie obowiązujących przepisów. Jest to o tyle konieczne, że obecne regulacje mają blisko 25 lat! (pochodzą odpowiednio z 1998 r. i 2002 r.). Prace związane z nowelizacją mają także na celu upraszczanie procedury rejestrowania wzorów na szczeblu UE i wprowadzanie większej harmonizacji procedury systemu europejskiego i systemów krajowych.

Główną ideą wskazaną w projekcie dyrektywy jest gwałtowna popularyzacji druku 3D i jego dynamiczny rozwój, który wynika  zarówno z postępu samej technologii, jak i możliwości wykorzystania platformy do nowych projektów. Przewiduje się, że w ciągu kolejnych 10 lat rynek druku przestrzennego będzie się powiększał na poziomie ponad 30 proc. rocznie, a jego wartość do 2033 r. osiągnie około 8 miliardów dolarów [1].

Konieczność szerokiej regulacji

Jednym z efektów tak dynamicznego wzrostu są m. in. wyzwania przed jakimi stoją dziś właściciele praw ze wzorów, takie jak zapobieganie nielegalnemu i łatwemu kopiowaniu ich chronionych własności intelektualnej.

Celem nowych regulacji, które odpowiadałyby interesom zainteresowanych stron, byłoby sprecyzowanie, że tworzenie, pobieranie, kopiowanie i udostępnianie wszelkich nośników lub oprogramowania komputerowego utrwalających dany wzór w celu stworzenia produktu naruszającego chronioną własność jest równoznaczne wymogiem uzyskania zezwolenia właściciela.

Można zakładać, że rozpoczynające się prace legislacyjne stanowią początek całej linii zmian związanych z ustaleniem komu powinny przysługiwać prawa do przedmiotu wydrukowanego
za pomocą drukarki 3D.

Nie można bowiem zapominać o twórcach oprogramowania, podmiotach, które drukują dany wytwór czy też producentach surowców do druku. Niewątpliwie również oni chcieliby mieć udział w prawach do wydrukowanych przedmiotów oraz ewentualnych zyskach.

Chcesz wiedzieć, jak skutecznie zabezpieczyć prawa IP do swoich produktów? Zapraszam do kontaktu.

Tomasz Szambelan

 

[1] Raport rynku wydruku 3D.

Najnowsza Wiedza

Banking dziś i jutro | Przegląd sektora finansowego | Sierpień 2026

Polski sektor bankowy z niepokojem przyjął niedawną wypowiedź Minister Funduszy i Polityki Regionalnej Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz, która zapowiedziała przedstawienie propozycji dalszego podwyższenia CIT dla banków. Argumentacja przedstawiona przez minister opiera się jednak na błędnym utożsamieniu płynności sektora z jego rentownością i świadczy o niezrozumieniu podstawowych mechanizmów funkcjonowania sektora bankowego oraz zasad oceny jego kondycji finansowej.

NIS2 i UKSC w transporcie: co musisz zrobić przed październikiem 2026?

Od 3 kwietnia 2026 r. obowiązuje znowelizowana ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (UKSC). Oznacza to, że firmy z sektora transportu mają do zrealizowania konkretny harmonogram, w tym podlegają obowiązkowi rejestracji w wykazie KSC do 3 października 2026 r. Jeśli tego nie zrobią, mogą czekać je wysokie sankcje połączone w dodatku z ryzykiem osobistej odpowiedzialności kadry zarządzającej. Nie wszyscy jednak automatycznie podlegają nowym przepisom. Sprawdź, czy dotyczy to Twojej firmy i co warto zrobić, zanim skończy się czas na przygotowanie.

Fundacje rodzinne: rząd policzył i wystawił rachunek

Trzy lata. Tyle czekaliśmy na to, co Rada Ministrów widziała w danych od początku – i co właśnie ujawniła w przeglądzie ustawy o fundacji rodzinnej. Dokument jest nie tylko diagnozą problemów, ale przede wszystkim zapowiedzią poważnych zmian w regułach, które fundatorzy i ich doradcy traktowali jako pewne i stabilne. I tu tkwi problem, który wykracza daleko poza kwestie podatkowe. Jeśli zasady gry są zmieniane w jej trakcie, nie ma mowy ani o pewności planowania, ani o zaufaniu do prawa. Nieprzypadkowo jedną z największych obaw przedsiębiorców rozważających założenie fundacji nie jest poziom opodatkowania, lecz stabilność systemu prawnego. Którą ponownie podaje się w dziś w wątpliwość.

Co nowa ustawa frankowa oznacza dla banków

Mamy nową ustawę o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego. Przepisy wchodzą w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia. Czas na analizę tego, co nas czeka i co banki powinny zrobić już dziś.

Nie przegap terminu na dopełnienie obowiązków w zakresie cen transferowych

Ceny transferowe od lat pozostają jednym z głównych obszarów zainteresowania organów podatkowych. W praktyce oznacza to, że transakcje zawierane pomiędzy podmiotami powiązanymi są przedmiotem wzmożonej weryfikacji, a obowiązki dokumentacyjne w tym zakresie należą do jednych z najczęściej kontrolowanych.

Nowy projekt ustawy o jawności wynagrodzeń – co zmieniło się od grudnia 2025 r.?

Mamy już drugą wersję projektu ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości, która doprecyzowuje procedury i terminy, a także powołuje nowy organ nadzoru. Opisywaliśmy już zmiany dotyczące etapu rekrutacji oraz trzy filary nadchodzącego systemu pay transparency, wskazując również, że Polska nie dotrzyma unijnego terminu implementacji (7 czerwca 2026 r.). Sprawdzamy więc kolejne zmiany, nowości i ryzyka, które pojawiły się w nowej, kwietniowej wersji projektu.

Payment Services Regulation (PSR) – między ochroną użytkownika a należytą starannością

Projekt rozporządzenia Payment Services Regulation (PSR) to jeden z najważniejszych elementów reformy unijnych ram prawnych w zakresie usług płatniczych. Jego głównym celem jest zwiększenie poziomu bezpieczeństwa obrotu bezgotówkowego oraz ograniczenie skali nadużyć finansowych, w szczególności tych wynikających z rozwoju kanałów cyfrowych. Jednocześnie nowe przepisy mają wprowadzić model odpowiedzialności, który nie spowoduje całkowitego przeniesienia ryzyka na instytucje finansowe, lecz zachowa istotną rolę należytej staranności po stronie użytkownika.

„Odstąp od umowy tutaj” – co dalej z nowym przyciskiem w sklepach internetowych, na platformach handlowych i aplikacjach mobilnych?

Od 19 czerwca przedsiębiorcy z Unii Europejskiej zawierający z konsumentami umowy na odległość za pośrednictwem interfejsu internetowego mieli być zobowiązani przez krajowe przepisy do zapewnienia konsumentom możliwości odstąpienia od umowy również za pomocą funkcji/przycisku. W związku z opóźnieniem Polski w implementacji dyrektywy 2023/2673, z której wynika wymóg stosowania takiego przycisku, obowiązek ten został w naszym kraju przesunięty w czasie. Sprawdzamy, o co chodzi ze zdalnym odstąpieniem od umowy i jakich transakcji ma dotyczyć ta nowa funkcja.

Zapraszamy do kontaktu:

Tomasz Szambelan

Tomasz Szambelan

Adwokat / Counsel / Własność Intelektualna i Przemysłowa

+48 608 593 042

t.szambelan@kochanski.pl