Zaznacz stronę

Naruszenie zasady tzw. specjalnej reprezentacji spółki kapitałowej w umowie z członkiem jej zarządu

20 października 2023 | Aktualności, Wiedza

Jednym z nieodzownych elementów transakcji joint venture, a także inwestycji kapitałowych, jest przeprowadzenie szczegółowego badania prawnego due diligence. Takie badanie, zazwyczaj zlecone przez inwestora lub partnera strategicznego, dostarcza kluczowe informacje na temat stanu prawnego, finansowego i operacyjnego spółki, a jego wyniki mogą wpłynąć na dalszy przebieg i sukces całej transakcji, a nawet na długoterminową stabilność przedsiębiorstwa.

Znaczenie obowiązku specjalnej reprezentacji spółki w kontekście start-upów

W przypadku, gdy założyciel start-upu pełni jednocześnie funkcję członka zarządu, obowiązki związane ze szczególną reprezentacją spółki stają się tematem o zasadniczym znaczeniu, a ich niedochowanie może prowadzić do komplikacji prawnych. Co z kolei może również znacząco wpłynąć na wartość spółki oraz jej atrakcyjność inwestycyjną. Jak się okazuje w praktyce, założyciele często w ramach współpracy i działania na rzecz spółki wytwarzają wszelkiego rodzaju prawa własności intelektualnej, które dla ważnego przeniesienia wymagają zachowania pisemnej formy. Niestety wiele umów pomiędzy spółką a członkami jej zarządu jest podpisywana bez dochowania obowiązku tzw. szczególnej reprezentacji. W konsekwencji okazuje się, że badana spółka nie jest właścicielem kluczowego aktywa zachęcającego inwestorów do dokonania inwestycji w dane przedsięwzięcie, ponieważ istotna umowa nie została ważnie zawarta. I właśnie takie sytuacje są identyfikowane podczas badania due diligence.

Ryzyka i konsekwencje niedochowania obowiązku: co należy wiedzieć

W przepisach kodeksu spółek handlowych nie znajdziemy wprost regulacji opisującej skutki naruszenia prawidłowej reprezentacji spółki w umowie z członkiem zarządu. Doktryna oraz orzecznictwo wciąż toczą spór w kontekście określenia sankcji wynikającej z naruszenia omawianej zasady. Dotychczas zostały przyjęte dwie, sprzeczne koncepcje. Pierwsza, stanowiąca o sankcji bezskuteczności zawieszonej czynności prawnej dokonanej wbrew zasadom reprezentacji spółki w umowie z członkiem zarządu, a więc uzależnionej od potwierdzenia przez prawidłowo umocowany organ. Druga, opowiadająca się za sankcją bezwzględnej nieważności czynności prawnej, a więc uznania jej za niebyłą. W konsekwencji strony zobowiązane będą do zwrotu wszystkiego co względem siebie świadczyły w ramach nawiązanej współpracy.

Ochrona prawna i zarządzanie ryzykiem: jak zabezpieczyć się przed konsekwencjami

Przed podpisaniem umowy pomiędzy spółką a członkiem zarządu warto pochylić się nad kwestią, kto z ramienia spółki powinien taką umowę zawrzeć a najlepiej skonsultować się z doświadczonym prawnikiem. Przykładowo, w przypadku zawarcia umowy między spółką a członkiem jej zarządu, będącego jedynym założycielem, wymóg tzw. szczególnej reprezentacji nie jest wymagany. Spółka powinna być reprezentowana przez zarząd zgodnie z zasadami reprezentacji uregulowanymi w umowie/statucie spółki albo zgodnie z ogólnymi zasadami kodeksu spółek handlowych. Zawarcie jednak takiej umowy dla swojej ważności będzie wymagało zachowania specjalnej formy tj. aktu notarialnego. Ponadto, o każdorazowym dokonaniu takiej czynności prawnej notariusz zawiadamia sąd rejestrowy za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.

Źródło: Rzeczpospolita

Data: 22.09.2023

Masz pytania? Skontaktuj się z nami

Patrycja Wakuluk

Najnowsza Wiedza

Odpowiedzialność członków zarządu

Odpowiedzialność członka zarządu jest zagadnieniem skomplikowanym i wieloaspektowym. Warto więc przyjrzeć się bliżej tym kwestiom, zwłaszcza w świetle ostatnich zmian.

SME Fund – Tomasz Szambelan akredytowanym wykonawcą usługi IP Scan

Tomasz Szambelan został wpisany na listę akredytowanych wykonawców IP Scan prowadzoną przez Urząd Patentowy RP. Usługa IP Scan jest częścią programu dotacji na zgłaszanie znaków towarowych, wzorów przemysłowych i wynalazków z europejskiego funduszu dla małych i średnich przedsiębiorstw SME Fund.

Zapraszamy do kontaktu:

Rafał Rapala

Rafał Rapala

Radca prawny, Partner, Prawo Korporacyjne, Konflikty Właścicielskie

+48 608 444 650

r.rapala@kochanski.pl