Odporny Bank Pol

Nadchodzą istotne zmiany w europejskich regulacjach AML/CFT

6 kwietnia 2022 | Aktualności, Wiedza

Nie tak dawno, bo dopiero w ubiegłym roku, wprowadzono w Polsce niektóre rozwiązania w ramach implementacji tzw. piątej dyrektywy AML i wciąż z tymi rozwiązaniami się oswajamy. Tymczasem w przygotowaniu jest kolejny unijny pakiet przepisów, który już niedługo ma wprowadzić fundamentalne zmiany do ram regulacyjnych europejskiego systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.

Powodem, dla którego już w trakcie implementacji czwartej i piątej dyrektywy AML podjęto prace nad całkowicie nowym unijnym zbiorem przepisów AML/CFT, są słabości obecnego systemu, które zostały obnażone przez szereg międzynarodowych skandali związanych z wykorzystaniem europejskich instytucji finansowych w procederze prania pieniędzy. Niedoskonałości obecnych europejskich ram regulacyjnych w zakresie AML/CFT podsumowano następująco:

  • nieskuteczne i niewystarczające wdrożenie istniejących zasad AML/CFT w poszczególnych krajach członkowskich, będące przede wszystkim skutkiem licznych niejasności w obecnych przepisach, prowadzących do istotnych rozbieżności w ich transpozycji do krajowych systemów prawnych oraz w ich stosowaniu;
  • szybko rozwijające się innowacje technologiczne na rynku usług finansowych (np. rozwój kryptoaktywów), za którymi nie nadążają regulacje AML;
  • niewystarczająca intensywność i skuteczność nadzoru przez krajowe organy w poszczególnych państwach członkowskich nad przestrzeganiem przepisów AML przez instytucje obowiązane; oraz
  • niski poziom wykrywalności transakcji podejrzanych raportowanych do jednostek analityki finansowej.

Zaproponowaną przez Komisję Europejską latem ubiegłego roku odpowiedzią na powyższe wyzwania jest pakiet projektów nowych europejskich regulacji AML/CFT, na który składa się:

  • rozporządzenia ustanawiające unijny organ ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w formie zdecentralizowanej agencji regulacyjnej UE (Urząd ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu – AMLA, od ang. Authority for Anti-Money Laundering);
  • nowe rozporządzenie w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, zawierające bezpośrednio stosowane przepisy dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, w tym zmieniony unijny wykaz podmiotów podlegających przepisom dotyczącym przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (tj. podmiotów obowiązanych);
  • dyrektywa w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, która zastąpi obecnie obowiązującą dyrektywę AMLD i zawierać będzie przepisy, które z uwagi na ich charakter, wymagać będą transpozycji na szczeblu krajowym, np. przepisy dotyczące krajowych organów nadzoru i jednostek analityki finansowej w państwach członkowskich; oraz
  • szereg zmian do rozporządzenia z 2015 r. w sprawie informacji towarzyszących transferom środków pieniężnych (rozporządzenie 2015/847) mających na celu objęcie nim również dostawców usług z zakresu kryptoaktywów.

Z punktu widzenia codziennego funkcjonowania instytucji obowiązanych, kluczowe znaczenie będzie miało nowe rozporządzenie w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Zawierać ono będzie wiele przepisów analogicznych do tych, które znamy z obecnie obowiązującej dyrektywy AML, jednak w dwóch aspektach nastąpi fundamentalna zmiana w stosunku do obecnej sytuacji.

Po pierwsze, przepisy nowego rozporządzenia będą bardziej precyzyjne tam, gdzie w przepisach dyrektywy AML najbardziej brakowało precyzji. Po drugie, nowe przepisy będą stosowane w krajach Unii Europejskiej bezpośrednio, bez potrzeby ich implementacji tak jak w przypadku dyrektywy. Jasność i spójność ich interpretacji będzie także wspierać AMLA, w tym poprzez wydawanie w niektórych obszarach regulacyjnych standardów technicznych, a także w ramach wykonywania zadań analityczno-koordynacyjnych w zakresie AML na poziomie europejskim.

Na większą jasność i szczegółowość regulacji, a także jednolitość jej stosowania na całym obszarze Unii Europejskiej, możemy liczyć w szczególności w zakresie takich zagadnień jak katalog środków bezpieczeństwa finansowego czy zasady identyfikacji beneficjenta rzeczywistego.

Choć na wejście w życie nowych regulacji przyjdzie nam jeszcze trochę poczekać, warto już dziś zapoznać się z ich projektami, aby lepiej przygotować się do zmian.

Źródło: Raport „Odporny bank: anti-money laundering & anti-fraud”, wydany przez Związek Banków Polskich

Data: 30 marca 2022 r.

Najnowsza Wiedza

Payment Services Regulation (PSR) – między ochroną użytkownika a należytą starannością

Projekt rozporządzenia Payment Services Regulation (PSR) to jeden z najważniejszych elementów reformy unijnych ram prawnych w zakresie usług płatniczych. Jego głównym celem jest zwiększenie poziomu bezpieczeństwa obrotu bezgotówkowego oraz ograniczenie skali nadużyć finansowych, w szczególności tych wynikających z rozwoju kanałów cyfrowych. Jednocześnie nowe przepisy mają wprowadzić model odpowiedzialności, który nie spowoduje całkowitego przeniesienia ryzyka na instytucje finansowe, lecz zachowa istotną rolę należytej staranności po stronie użytkownika.

„Odstąp od umowy tutaj” – co dalej z nowym przyciskiem w sklepach internetowych, na platformach handlowych i aplikacjach mobilnych?

Od 19 czerwca przedsiębiorcy z Unii Europejskiej zawierający z konsumentami umowy na odległość za pośrednictwem interfejsu internetowego mieli być zobowiązani przez krajowe przepisy do zapewnienia konsumentom możliwości odstąpienia od umowy również za pomocą funkcji/przycisku. W związku z opóźnieniem Polski w implementacji dyrektywy 2023/2673, z której wynika wymóg stosowania takiego przycisku, obowiązek ten został w naszym kraju przesunięty w czasie. Sprawdzamy, o co chodzi ze zdalnym odstąpieniem od umowy i jakich transakcji ma dotyczyć ta nowa funkcja.

Plan ogólny gminy – nowy termin, stare wyzwania

11 czerwca 2026 roku prezydent podpisał ustawę wydłużającą termin na przyjęcie przez gminy planów ogólnych. Przepisy przewidują przesunięcie kluczowego terminu na uchwalenie planów ogólnych z 30 czerwca na 31 sierpnia 2026 roku. Sprawdzamy, z czego wynika ta zmiana i co brak takiego planu znaczy dla potencjalnych inwestorów i ich przyszłych projektów.

Rekordowe kary i nadchodzący 21. pakiet sankcji – co czeka przedsiębiorców?

Ostatni rok przyniósł serię decyzji, które jednoznacznie wskazują na zaostrzenie podejścia administracji celno-skarbowej do naruszeń reżimu sankcyjnego. Nawet niewielkie uchybienia w zakresie weryfikacji kontrahentów lub organizacji łańcucha dostaw mogą skutkować nałożeniem wielomilionowej kary. Co ważne, przedsiębiorcy powinni już teraz przygotowywać się na kolejne zmiany. Unia Europejska zapowiedziała bowiem 21. pakiet sankcji i zaktualizowała listę podmiotów objętych restrykcjami. Przyglądamy się najważniejszym zmianom i podpowiadamy, jak zminimalizować ryzyko naruszenia przepisów.

Rewolucja w zasadach regulujących odpowiedzialność zarządu za zaległości podatkowe spółki

Projekt ustawy o zmianie Ordynacji podatkowej (nr UC138) gruntownie przebudowuje zasady odpowiedzialności podatkowej osób trzecich za zaległości podatkowe spółek kapitałowych.  To odpowiedź na ostatnie wyroki TSUE, lutowe wystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich oraz raport pokontrolny NIK z grudnia 2025 r. Sprawdzamy, co się zmienia, kogo dotyczą nowe zasady i jakie kroki warto podjąć już teraz.

Spółka partnerska bez partnerki, czyli językowa pułapka polskiego prawa spółek

Jednym z dostępnych rozwiązań w polskim systemie prawnym jest „spółka partnerska”, wzorowana na anglosaskiej Limited Liability Partnership. Zgodnie z definicją polskiego Kodeksu spółek handlowych to rozwiązanie dla osób fizycznych, wykonujących wolny zawód, takich jak lekarze, architekci, księgowi. A jednak w przepisach regulujących spółki partnerskie nie znajdziemy żadnego wskazania, że te dotyczą kobiet. Sprawdzamy więc, czy zabrakło tu miejsca dla partnerek, feminatywów, czy zwykłej językowej empatii.

Czy można pozwać za słowa wymierzone w całą społeczność?

Publiczna, krzywdząca wypowiedź nie zawsze odnosi się do konkretnej osoby. Czasem jej autor przypisuje negatywne cechy całej grupie, przedstawia jej członków jako zagrożenie albo posługuje się słowami, które mogą być odbierane jako poniżające. Takie wypowiedzi często dotyczą osób LGBTQ+. Powstaje wówczas pytanie: czy osoba należąca do obrażanej społeczności może wystąpić do sądu z żądaniem odszkodowania lub przeprosin, nawet jeśli nie została wymieniona z imienia i nazwiska? Postanowiliśmy to sprawdzić.

Ustawa frankowa 2026. Kierunek zmian i ich znaczenie dla stron sporów

Projekt ustawy z 29 maja 2026 r. dotyczący kredytów frankowych może istotnie zmienić sposób prowadzenia sporów pomiędzy kredytobiorcami a bankami. Choć na obecnym etapie pozostaje jedynie propozycją legislacyjną, już teraz budzi duże zainteresowanie – zarówno ze względu na skalę potencjalnych skutków, jak i kierunek proponowanych rozwiązań.