Rośnie zainteresowanie klientów, inwestorów i partnerów biznesowych produktami i usługami, które uwzględniają dbałość o środowisko. Wynika to nie tylko ich własnych przekonań, ale też wymogów prawa. Przy tej okazji rośnie też jednak zjawisko greenwashingu.
Czym jest greenwashing i jak skutecznie z nim walczyć
Greenwashing to bezpodstawne twierdzenia, że dany produkt lub usługa są prośrodowiskowe, wytwarzane w sposób ekologiczny, zgodne z naturą albo z mniejszą szkodą dla środowiska. Zjawisko to może dotyczyć każdej aktywności np. komunikacji, niejednoznacznych oznaczeń czy opakowań.
Jak wynika z badań[1] przeprowadzonych przez Komisję Europejską znaczna, bo aż ponad 50 proc. część oświadczeń zawiera niejasne, wprowadzające w błąd lub bezpodstawne informacje na temat właściwości środowiskowych produktów w całej UE, a aż 40 proc. z nich jest całkowicie bezpodstawnych.
We wrześniu br. Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej osiągnęły wstępne porozumienie w sprawie nowych przepisów gwarantujących konsumentom rzetelne informacje o produktach oraz zakazujących wprowadzania w błąd za pomocą reklam.
Celem tych działań jest ochrona konsumentów przed wprowadzającymi w błąd praktykami i pomoc w dokonywaniu lepszych wyborów zakupowych poprzez wprowadzenie prawdziwych i możliwych do zweryfikowania mierników.
Unia Europejska walczy z greenwashingiem – co zostanie zakazane
Parlament i Rada zdecydowały o zakazaniu następujących praktyk:
- Formułowania ogólnych twierdzeń dotyczących ekologiczności, jak np. „przyjazne dla środowiska”, „naturalne”, „biodegradowalne”, „neutralne dla klimatu” lub „eko”, bez dowodu na wysoką efektywność środowiskową, która jest istotna dla danego twierdzenia
- Zatajania informacji handlowych o towarze posiadającym cechę ograniczającą jego trwałość, jeżeli dostępne są informacje na temat tej cechy i jej wpływu na trwałość towaru;
- Formułowania twierdzeń w oparciu o programy kompensacji emisji, wskazujące, że dany produkt ma neutralny, mniejszy lub pozytywny wpływ na środowisko
- Stosowania oznakowania dotyczącego zrównoważonego charakteru, które nie zostało oparte na zatwierdzonych systemach certyfikacji lub innych ustanowionych przez organy publiczne
- Formułowania twierdzeń o trwałości pod względem czasu lub intensywności użytkowania w normalnych warunkach, jeśli nie zostało to udowodnione
- Nakłaniania konsumentów do wymiany materiałów eksploatacyjnych, takich jak wkłady atramentowe do drukarek, wcześniej niż jest to bezwzględnie konieczne
- Prezentowania aktualizacji oprogramowania jako koniecznych, nawet jeśli zwiększają one jedynie funkcjonalność
- Prezentowania towarów jako nadających się do naprawy, podczas gdy tak nie jest
Prawdopodobnie jeszcze w tym roku porozumienie zostanie poddane ostatecznemu głosowaniu i uzyska ostateczną zgodę zarówno Parlamentu, jak i Rady. Po wejściu w życie dyrektywy, państwa członkowskie będą miały jeszcze 24 miesiące na wprowadzenie przepisów do prawa krajowego.
UOKiK o krok przed Unią Europejską
W tym roku Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął kilka postępowań wyjaśniających, w których bada, czy przedsiębiorcy używających w swojej komunikacji marketingowej proekologicznych stwierdzeń mogą naruszać zbiorowe interesy konsumentów. Prezes Urzędu zbiera materiał dowodowy pozwalający na dokonanie oceny podejmowanych działań.
Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów może skutkować nałożeniem na przedsiębiorstwo kary finansowej w wysokości nawet do 10 proc. obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary.
Niezależnie od tego, na osobę, która zarządza przedsiębiorstwem i umyślnie narusza zbiorowe interesy konsumentów, Prezes UOKiK może nałożyć karę w wysokości do 2 mln złotych.
Masz pytania? Skontaktuj się z nami
[1] 1. Commission staff working document impact assessment report accompanying the document Proposal for a directive of the European Parliament and of the Council amending Directives 2005/29/EC and 2011/83/EU as regards empowering consumers for the green transition through better protection against unfair practices and better information, Brussels, 30.3.2022,
