Choć fundacje rodzinne to rozwiązanie, które funkcjonuje już od pewnego czasu (od maja 2023 r.), to ci, którzy chcą uporządkować swój majątek i w przyszłości przekazywać go rodzinie – bez konieczności likwidacji firmy czy przeprowadzania skomplikowanych podziałów majątkowych – wciąż mają sporo pytań. Jednym z nich jest to, kto decyduje o wypłatach z fundacji i jak są one opodatkowane. Sprawdzamy, jak to wygląda w praktyce i co warto wiedzieć, zanim wskażemy beneficjentów fundacji.
Kto decyduje o wypłatach z fundacji rodzinnej?
Decyzje o wypłatach z fundacji rodzinnej podejmuje jej zarząd, działający zgodnie z postanowieniami statutu oraz wolą fundatora.
O planowaniu struktury i organów fundacji pisaliśmy już m.in. tutaj.
Przypomnijmy, że w statucie fundacji powinno być szczegółowo określone:
- Kto może być beneficjentem, tj. osobą która otrzyma świadczenie lub środki z fundacji
- Jakie świadczenia i w jakiej formie mogą być wypłacane, np. świadczenie jednorazowe, inwestycja
- W jakich sytuacjach dokonywane są wypłaty
- Czy decyzja o wypłacie wymaga zgody innych organów fundacji, takich jak np. rada nadzorcza (jeżeli ta została powołana)
Kto może być beneficjentem fundacji?
Fundator ma pełną dowolność we wskazywaniu beneficjenta/ów. Najczęściej są to dzieci, wnuki, małżonek czy inni bliscy, ale mogą to być też osoby niespokrewnione – przyjaciel, partner życiowy, czy nawet sam fundator.
Założyciel fundacji może też postawić dodatkowe warunki, np. uzależnić wypłatę pieniędzy od zawarcia związku małżeńskiego lub ukończenia studiów.
Opodatkowanie wypłat z fundacji rodzinnej
Wypłaty z fundacji rodzinnej są opodatkowane na dwa sposoby – raz po stronie fundacji, a drugi raz po stronie osoby, która otrzymuje świadczenie.
Podatek po stronie fundacji rodzinnej
Chociaż w wielu przypadkach fundacje są zwolnione z CIT, to w przypadku wypłaty świadczeń na rzecz beneficjentów powstaje konieczność zapłaty tego podatku w wysokości 15 proc.
Podatek po stronie beneficjenta
W tym przypadku wysokość obciążenia zależy od grupy podatkowej, do której należy beneficjent względem fundatora:
- Grupa I (małżonek, dzieci, rodzice) – brak podatku dochodowego od świadczeń z fundacji rodzinnej
- Grupa II, tj. dalsza rodzina (rodzeństwo rodziców, rodzeństwo małżonków) – 10 proc. PIT, który nalicza się niezależnie od CIT zapłaconego przez fundację
- Grupa III, tj. osoby niespokrewnione (inni nabywcy) – 15 proc. PIT
Przykład
Fundator wypłaca synowi 1 000 000 zł – fundacja płaci 15 proc. CIT, ale syn nie płaci już żadnego dodatkowego podatku.
Gdyby te same pieniądze trafiły do partnerki fundatora (z którą nie jest w związku małżeńskim), ona musiałaby dodatkowo zapłacić 15 proc. PIT.
Podsumowanie
- Zarząd fundacji decyduje o wypłatach, ale powinien działać zgodnie ze statutem i wolą fundatora
- Fundator określa, kto i na jakich zasadach może otrzymywać środki z fundacji
- Fundacji płaci 15 proc. CIT przy wypłacie świadczeń
- Beneficjenci w I grupie podatkowej nie płacą podatku dochodowego
- Wybór beneficjentów i ich relacja z fundatorem ma bezpośredni wpływ na wysokość opodatkowania
Fundacja rodzinna to nie tylko narzędzie sukcesji, ale także skuteczna forma planowania podatkowego – pod warunkiem, że jest dobrze zaplanowana i prawidłowo prowadzona.
Masz pytania? Skontaktuj się z nami
Arkadiusz Kępka
