Na początek ważne przypomnienie. Fundacja rodzinna jest osobą prawną, a jej celem jest efektywne zarządzanie majątkiem i zapewnienie jego sukcesji bez ryzyka rozproszenia wypracowanych przez pokolenia środków. Kluczową kwestią związaną z działalnością takiej organizacji będzie zatem wniesienie do niej tego majątku, czyli różnego rodzaju aktywów, jakie będą pracowały na rzecz beneficjentów. Sprawdzamy, jak taki proces wygląda w praktyce.
Proces przekazania majątku do fundacji rodzinnej
Obowiązkiem fundatora jest wniesienie środków na poczet funduszu założycielskiego, w wysokości nie niższej niż 100 tys. zł. W praktyce fundusz ten jest pokrywany gotówką.
Warto pamiętać, że fundacja rodzinna ani w całości, ani w części nie może zwracać fundatorowi mienia wniesionego na pokrycie funduszu założycielskiego. Wyjątkiem są sytuacje, w których fundator jest również beneficjentem lub następuje likwidacja fundacji, z czym wiąże się jednak obowiązek w zakresie podatku dochodowego.
Wniesienie majątku do fundacji wymaga więc przemyślanego działania, w tym zwrócenia uwagi na kilka czynników.
Jak wygląda aport do fundacji
Przedmiotem transferu do fundacji rodzinnej mogą być różnego rodzaju aktywa. Najczęściej są to środki pieniężne, ruchomości, nieruchomości, udziały w spółkach oraz papiery wartościowe.
W zależności od rodzaju tych aktywów mogą pojawić się dodatkowe wymogi jak np. akt notarialny w przypadku przeniesienia własności nieruchomości czy dokument z notarialnie poświadczonym podpisem przy przeniesieniu udziałów w spółce.
Częstym sposobem aportu do fundacji jest zawarcie umowy darowizny, która, na ogół, wymaga formy aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. W przypadku darowizny z majątku wspólnego potrzebna jest również zgoda współmałżonka.
Sposób reprezentacji w fundacji rodzinnej
Podczas transferu aktywów do fundacji i przy zawieranej umowie trzeba też zwrócić uwagę na prawidłową reprezentację.
Zgodnie z określonymi w ustawie zasadami, w okresie od złożenia oświadczenia o ustanowieniu fundacji do jej wpisu do rejestru, fundację rodzinną w organizacji reprezentuje fundator. Natomiast po wpisie do rejestru jest już reprezentowana przez zarząd na zasadach określonych w statucie.
Więcej o statucie Fundacji rodzinnych pisaliśmy tutaj.
Szczególne zasady reprezentacji obowiązują wtedy, gdy majątek do fundacji wnosi członek zarządu. W takim przypadku fundację rodzinną reprezentuje rada nadzorcza, a jeśli ta nie została ustanowiona – pełnomocnik wybrany przez zgromadzenie beneficjentów.
Prawo spadkowe, a majątek fundacji rodzinnej
Warto też pamiętać, że wniesienie aktywów do fundacji rodzinnej może mieć skutki w przypadku późniejszego spadkobrania. Przepisy przewidują bowiem, że, w określonych sytuacjach, to, co znalazło się w majątku fundacji może zostać uwzględnione przy obliczaniu zachowku.
Podatki w fundacji rodzinnej
Na koniec warto wziąć pod uwagę kwestie podatkowe.
Wprawdzie przekazanie darowizny jest podatkowo neutralne, ale nie zawsze taka decyzja musi być ekonomicznie uzasadniona.
W szczególności może to dotyczyć takich aktywów, które charakteryzują się wysokim kosztem podatkowym, a których zbycie poza fundacją rodzinną mogłoby okazać się korzystniejsze pod względem fiskalnym.
Zawsze należy więc mieć na uwadze plany i zamierzenia fundatora związane z przekazywanymi przez niego środkami, wysokość możliwych do osiągnięcia przychodów, przyszłe plany inwestycyjne oraz perspektywę czasową zbycia wniesionego mienia.
Aport do fundacji może też wpływać na zmianę tzw. proporcji mienia, która ma znaczenie z punktu widzenia skutków podatkowych związanych z otrzymywaniem świadczeń przez beneficjentów czy w związku z likwidacją fundacji. Może się bowiem okazać, że wniesienie majątku spowoduje po stronie beneficjentów zmianę ustalonej proporcji i opodatkowanie wypłat przyszłych świadczeń podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Ponadto, w niektórych przypadkach transfer aktywów może rodzić skutki w zakresie podatku VAT, które także należy zbadać i ocenić z punktu widzenia zasadności ekonomicznej całej transakcji. Po takiej analizie może się bowiem okazać, że korzystniej jest sprzedać dane aktywo, zamiast przekazywać go na rzecz fundacji.
Jak wygląda przekazanie majątku do fundacji rodzinnej – podsumowanie
Wniesienie mienia do fundacji rodzinnej zarówno na etapie jej założenia, jak i bieżącego funkcjonowania, wymaga starannie opracowanej strategii i rzetelnej oceny kilku istotnych czynników.
Żeby więc skutecznie uniknąć „podatkowych pułapek” i ryzyka niewłaściwych decyzji, warto jest konsultować się z ekspertami, którzy odpowiedzą na pytania oraz udzielą wsparcia w zaplanowaniu i przeprowadzeniu transakcji.
Masz pytania? Skontaktuj się z nami
