Polska spółka wypłacająca dywidendę do zagranicznej spółki-matki z siedzibą w Unii Europejskiej może skorzystać ze zwolnienia z podatku u źródła (WHT)[1].
Czy w ramach weryfikacji prawa do tego zwolnienia spółka musi sprawdzać, czy odbiorca dywidendy jest jej rzeczywistym właścicielem (beneficial owner, BO)?
Okazuje się, że Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej i Minister Finansów mają na to pytanie dwie, zupełnie różne odpowiedzi. Co to oznacza w praktyce? Sprawdzamy.
Podatek u źródła – stanowisko Dyrektora KIS – brak obowiązku weryfikacji BO
W interpretacji indywidualnej wydanej po ponownym rozpatrzeniu wniosku (uwzględniającej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 4 października 2022 r.[2] oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 sierpnia 2025 r.[3]) Dyrektor KIS stwierdził, że żaden przepis ustawy o CIT nie uzależnia zwolnienia z podatku (o którym mowa w art. 22 ust. 4), od posiadania przez spółkę otrzymującą dywidendę statusu jej rzeczywistego właściciela.
Swoje stanowisko oparł na trzech argumentach:
- Wykładnia porównawcza: warunek, by odbiorca należności był jej rzeczywistym właścicielem, został wprost zawarty w art. 21 ust. 3 pkt 4 ustawy o CIT (w przepisie regulującym zasady zwolnienia z podatku m.in. odsetek i należności licencyjnych), obok analogicznych zapisów (jak w przypadku zwolnienia dotyczącego dywidend[4]). Gdyby ustawodawca chciał wprowadzić taki sam warunek dla dywidend, uczyniłby to wprost
- Zakaz rozszerzającej wykładni obowiązków płatnika: ogólny wymóg dochowania należytej staranności nałożony na spółki wypłacające dywidendy odnosi się do warunków wynikających wprost z przepisów ustawy o CIT. Nie można ich interpretować rozszerzająco, wykraczając poza to, co zostało wprost określone przez ustawodawcę i nakładając na płatnika obowiązki, które nie wynikają z tych przepisów
- 22c ustawy o CIT jako wystarczające zabezpieczenie Skarbu Państwa przed niepożądanym unikaniem opodatkowania: ustawa o CIT zawiera regulacje pozwalające organom podatkowym odmówić zwolnienia, gdyby było ono wykorzystywane w sposób sprzeczny z jego celem. Np. w przypadku, gdyby dywidenda była wypłacana na rzecz podatnika niebędącego rzeczywistym właścicielem wyłącznie w celu uniknięcia podatku CIT w Polsce
Stanowisko Ministra Finansów – weryfikacja BO jest wymagana
Objaśnienia podatkowe Ministerstwa Finansów z 3 lipca 2025 r. prezentują stanowisko odmienne i szersze.
Weryfikacja BO jako element należytej staranności
Celem dokumentu jest wyjaśnienie stosowania przez płatników klauzuli rzeczywistego właściciela ze względu na ciążący na nich obowiązek dochowania należytej staranności w określeniu, czy dany podmiot jest uprawniony do preferencji podatkowej. Weryfikacja statusu rzeczywistego właściciela jest więc w przypadku określonych płatności warunkiem zastosowania preferencyjnej stawki lub zwolnienia z WHT.
Cel dyrektywy PS
Aby zastosować preferencję wynikającą z dyrektywy PS, spółka, na rzecz której wypłacany jest podział zysku, musi mieć siedzibę do celów podatkowych w Unii. Przy czym ten warunek odnosi się do statusu takiej spółki jako rzeczywistego właściciela wypłaconej dywidendy.
Celem dyrektywy PS jest neutralność podziału zysku w granicach UE. Chodzi o to, że gdy spółka-matka (np. polska firma) dostaje dywidendę od swojej spółki-córki (np. z Niemiec), ta wypłata nie powinna być dodatkowo opodatkowana tylko dlatego, że obie spółki działają w różnych krajach UE.
Warunek jest jeden, spółka-matka musi być faktycznym właścicielem tych pieniędzy, a nie pośrednikiem, który zaraz przekaże je dalej.
Krótko mówiąc, podatkowo zysk przepływający między spółkami w ramach jednej grupy kapitałowej wewnątrz UE ma być traktowany tak samo, jakby obie spółki były w tym samym kraju.
Spółki holdingowe – niższy wymóg, ale nadal konieczna weryfikacja
Niższe wymogi, co do zasobów majątkowo-osobowych, będą stawiane tzw. spółkom holdingowym.
W ich przypadku będzie to odpowiednio doświadczony personel, faktycznie zaangażowany w działalność podmiotu. posiadający wystarczającą wiedzę ekspercką i wyposażony w odpowiedni sprzęt biurowy.
Podmioty powiązane – rozszerzony zakres dokumentacji
W przypadku podmiotów powiązanych konieczne będzie zbadanie wszelkich okoliczności potwierdzających, że dana spółka jest rzeczywistym właścicielem.
Samo zebranie oświadczeń i certyfikatów nie wystarczy. Trzeba będzie zweryfikować inne dostępne dokumenty, takie jak umowy potwierdzające, że kontrahent rzeczywiście prowadzi działalność biznesową (ma majątek, siedzibę, pracowników) oraz sprawozdania finansowe pokazujące, że faktycznie zarządza otrzymywanymi należnościami.
Domniemanie spełnienia warunku BO – ułatwienie dla płatnika
Jeśli wypłata dywidendy została już przynajmniej raz opodatkowana na terenie UE, nie trzeba sprawdzać, kto jest jej rzeczywistym odbiorcą.
Dotyczy to dwóch sytuacji. Po pierwsze, gdy podatek zapłacono przy przepływie zysku między spółką zależną a dominującą (w rozumieniu dyrektywy o spółkach dominujących i zależnych) albo gdy opodatkowana była wypłata przez ostatnią spółkę dominującą w łańcuchu.
Ważne: skorzystanie z tego uproszczenia jest dobrowolne – płatnik sam decyduje, czy chce je zastosować.
Obowiązek weryfikacji statusu beneficial owner przy wypłacie dywidendy – praktyczne wnioski
Rozbieżność stanowisk obu instytucji ma ogromne znaczenie z punktu widzenia ryzyka płatnika.
Zgodnie z art. 14n § 4 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zastosowanie się przez podatnika do objaśnień podatkowych powoduje objęcie go ochroną przewidzianą w art. 14k–14m. Ochrona ta rozciąga się także na płatników, ma więc charakter powszechny.
Ochrona wynikająca z interpretacji indywidualnej dotyczy natomiast wyłącznie jej adresata i jedynie jego stanu faktycznego.
W praktyce oznacza to, że:
- Płatnicy posiadający własną interpretację w identycznym stanie faktycznym są chronieni i nie muszą weryfikować statusu BO przy dywidendzie
- Pozostali płatnicy powinni stosować się do objaśnień, co oznacza konieczność weryfikacji BO – w szczególności przy podmiotach powiązanych
- Przy spółkach holdingowych wystarczające jest potwierdzenie posiadania przez podmiot zasobów majątkowo-osobowych umożliwiających prowadzenie rzeczywistej działalności gospodarczej w zakresie wypłaty dywidendy
- Mechanizm domniemania – jeśli podział zysków jest co najmniej jednokrotnie opodatkowany w granicach UE, płatnik może fakultatywnie zrezygnować z pełnej weryfikacji BO
Masz pytania? Skontaktuj się z nami
[1] Na podstawie art. 22 ust. 4 ustawy o CIT
[2] Sygn. akt I SA/Łd 505/22
[3] Sygn. akt II FSK 1510/22
[4] O którym mowa w art. 22 ust. 4 ustawy o CIT
