Wśród przedsiębiorców energetycznych widać rosnące zainteresowanie rozbudową sieci dystrybucyjnej. Ma to związek z potrzebą przyłączania nowych odbiorców. W związku z tym pojawia się potrzeba uzyskania statusu Operatora Systemu Dystrybucyjnego (OSD).
Sprawdzamy, jakie są najważniejsze kwestie związane z taką procedurą.
Kto może uzyskać status OSD
Prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na dystrybucji energii elektrycznej (dalej „DEE”) wymaga uzyskania statusu OSD.
Operatorem może być:
- Właściciel sieci dystrybucyjnej posiadający koncesję DEE na wykonywanie działalności gospodarczej z wykorzystaniem tej sieci lub instalacji po wcześniejszym uzyskaniu koncesji DEE), oraz
- Przedsiębiorstwo energetyczne posiadające koncesję DEE, z którym właściciel sieci zawarł umowę powierzającą pełnienie obowiązków OSD z wykorzystaniem jego sieci lub instalacji
Oznacza to, że właściciel sieci dystrybucyjnej może albo sam uzyskać status operatora, albo powierzyć to innemu, uprawnionemu podmiotowi posiadającemu koncesję na DEE.
Wówczas, na wniosek właściciela, Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (dalej „Prezes URE”) wyznacza operatora (na określony czas) oraz wskazuje obszar, sieci lub instalacje, na których będzie wykonywana działalność gospodarcza.
Kiedy można ubiegać się o status OSD
Powierzenie pełnienia obowiązków OSD może mieć miejsce, jeżeli liczba odbiorców przyłączonych do sieci takiego przedsiębiorstwa nie jest większa niż sto tysięcy.
Podejmując decyzję w sprawie operatora, Prezes URE jest obowiązany do oceny, czy kandydat będzie wyposażony w środki gwarantujące skuteczne zarządzanie danym systemem lub instalacją.
Ubiegający się o status OSD musi zatem posiadać realne i obiektywne możliwości efektywnego i rzetelnego wypełniania swoich obowiązków.
Jednocześnie umowa powierzająca powinna precyzyjnie określać zadania przypisane operatorowi oraz te funkcje, które zastrzega sobie właściciel sieci.
Wykonywanie obowiązków operatora nie może bowiem ograniczać się do czynności o charakterze czysto technicznym, a powinno rozciągać się na realizację wszystkich przypisanych mu zadań, w tym m.in.:
- Dysponowaniem siecią na potrzeby realizacji zasady TPA i niedyskryminacyjnego do niej dostępu
- Remontów, w ramach uzgodnionego między stronami planu finansowego
Ponadto, właściciel sieci dystrybucyjnej musi współpracować z operatorem i udostępniać mu informacje oraz dokumenty niezbędne do realizacji jego zadań.
Procedura wyznaczenia OSD
Właściciel sieci ma obowiązek złożenia wniosku o wyznaczenie OSD w terminie 30 dni od dnia zawarcia umowy o powierzenie obowiązków operatora. W praktyce taki wniosek składany jest w porozumieniu z przyszłym OSD po uzyskaniu przez niego koncesji DEE oraz zawarciu umowy powierzającej.
Prezes URE, wyznaczając operatora, bierze pod uwagę odpowiednio m.in. jego[1]:
- Efektywność ekonomiczną
- Skuteczność zarządzania systemami elektroenergetycznymi
- Bezpieczeństwo dostarczania energii elektrycznej
- Spełnianie przez OSD warunków i kryteriów niezależności[2]
- Okres obowiązywania koncesji DEE
- Zdolność do wypełniania obowiązków w zakresie prawidłowej pracy systemu dystrybucyjnego[3]
- Zdolność do wypełniania kryteriów certyfikacji
Odmowa wyznaczenia OSD
W zależności od wyników oceny kandydata Prezes URE może odmówić jego wyznaczenia.
Dzieje się tak, gdy przedsiębiorstwo[4]:
- Nie dysponuje odpowiednimi środkami ekonomicznymi lub technicznymi
- Nie gwarantuje skutecznego zarządzania systemem
- Nie spełnia warunków i kryteriów niezależności[5]
- Nie wykazało zdolności do wypełniania obowiązków wynikających z rozporządzeń unijnych[6]
Oraz gdy:
- Umowa o powierzenie pełnienia funkcji operatora nie zapewnia OSP możliwości wykonywania obowiązków w zakresie kryteriów wyznaczenia OSD i obowiązku sporządzenia planu rozwoju dotyczącego zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną na okres 10 lat [7]
- Właściciel sieci przesyłowej nie wykazał zdolności do realizacji obowiązków w zakresie wprowadzanych ograniczeń poboru energii elektrycznej[8]
- Przedsiębiorstwo nie spełnia kryteriów dotyczących certyfikacji operatora[9]
Dokumenty niezbędne do uzyskania statusu OSD
Właściciel sieci, w porozumieniu z przyszłym operatorem, powinien złożyć:
- Wniosek o uzyskanie statusu OSD
- Załączniki do wniosku
W przypadku, gdy wniosek nie zawiera wszystkich wymaganych ustawą informacji lub dokumentów, Prezes URE wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia wezwania.
Nieuzupełniony w wyznaczonym terminie wniosek pozostawia się bez rozpoznania.
Do wniosku należy załączyć m.in. dokumenty wskazujące, że przyszły operator spełnia warunki:
- Formalno – prawne
- Organizacyjno – ekonomiczne
- Techniczne, zapewniające prawidłowe wykonywanie działalności gospodarczej w tym zakresie
W praktyce procedura ta nie jest skomplikowana, jednakże sukces w dużej mierze zależy od prawidłowego, kompletnego przygotowania pełnej dokumentacji, umowy powierzającej oraz znajomości tematu.
Masz pytania? Skontaktuj się z nami
Milena Kazanowska – Kędzierska
[1] art. 9h ust. 7 p.e.
[2] Określone w art. 9d ust. 1-2 p.e.
[3] wynikających z rozporządzenia wynikających z rozporządzenia 2019/943 oraz obowiązków wynikających z aktów prawnych wydanych na podstawie art. 59-61 tego rozporządzenia lub rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 715/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie warunków dostępu do sieci przesyłowych gazu ziemnego i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1775/2005 oraz obowiązków wynikających z rozporządzeń przyjętych na podstawie art. 8 oraz art. 23 rozporządzenia 715/2009
[4] art. 9h ust. 8 p.e.
[5] art. 9d ust. 1-2, z zastrzeżeniem art. 9d ust. 7 p.e.
[6] Rozporządzenie 2019/943 i rozporządzenie 715/2009
[7]. 9c i w art. 16 ust. 2 p.e.
[8] ust. 11 i 12 p.e