TSUE o odsetkach w sprawach frankowych – znaczenie precyzyjnego wezwania do zapłaty
11 czerwca 2026 r. Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej opublikował wyrok[1], który doprecyzowuje zasady dochodzenia odsetek ustawowych za opóźnienie w sporach dotyczących kredytów powiązanych z walutą obcą. Orzeczenie to, przy zachowaniu dotychczasowej ochrony konsumenta[2], akcentuje jednocześnie znaczenie przejrzystości i precyzji w formułowaniu roszczeń wobec banków.
Moment powstania roszczenia o odsetki
Trybunał jednoznacznie przesądził, że odsetki za opóźnienie nie należą się automatycznie od chwili zakwestionowania przez konsumenta ważności umowy kredytu. Warunkiem ich naliczania jest bowiem doręczenie bankowi wezwania do zapłaty lub innego pisma, w którym wskazano wysokość roszczenia.
Oznacza to, że dopiero od chwili, w której bank, jako dłużnik, uzyska realną wiedzę o zakresie i wysokości dochodzonego świadczenia, możliwe jest przypisanie mu opóźnienia w spełnieniu świadczenia. W konsekwencji moment ten wyznacza początek naliczania ustawowych odsetek.
Wymóg określenia konkretnej kwoty roszczenia
Kluczowym elementem rozstrzygnięcia jest uznanie za zgodny z prawem unijnym wymóg wskazania przez konsumenta konkretnej kwoty, której ten się domaga. Jak podkreślił TSUE, obowiązek taki pełni istotną funkcję systemową – umożliwia bankowi zapoznanie się z zakresem jego potencjalnego zobowiązania oraz ocenę zasadności zgłoszonego roszczenia.
Taki standard komunikacji między stronami wpisuje się w zasadę pewności obrotu oraz gwarantuje zachowanie równowagi procesowej.
Brak nadmiernego obciążenia po stronie konsumenta
Opierając się na założeniu, że kredytobiorca dysponuje informacjami dotyczącymi dokonanych wpłat, a w razie potrzeby może je zweryfikować na podstawie historii rachunku lub uzyskać stosowne zaświadczenie od banku Trybunał odniósł się również do kwestii proporcjonalności, podkreślając, że obowiązek wskazania konkretnej kwoty nie stanowi nadmiernego obciążenia dla konsumenta.
Tym samym wymóg precyzyjnego określenia roszczenia pozostaje w zgodzie z zasadą skutecznej ochrony konsumenta i nie prowadzi do nadmiernego utrudnienia wykonywania przysługujących mu praw.
Znaczenie dla konstrukcji stosunku zobowiązaniowego
Wyrok TSUE podkreśla, że w relacjach między konsumentem a bankiem, nawet w sytuacji stwierdzenia nieważności umowy, obowiązują ogólne zasady prawa zobowiązań. Jedną z nich jest konieczność oznaczenia świadczenia, którego spełnienia żąda wierzyciel. Dopiero to pozwala na powstanie po stronie dłużnika obowiązku jego wykonania w określonym zakresie.
W tym sensie orzeczenie Trybunału wzmacnia znaczenie klasycznych konstrukcji prawa cywilnego, takich jak wymagalność świadczenia i stan opóźnienia, w kontekście sporów frankowych.
Wpływ na praktykę postępowań sądowych
Orzeczenie ma doniosłe znaczenie dla etapu przedsądowego oraz sposobu formułowania żądań w pozwach, szczególnie ze względu na to, że:
- Określa jednoznacznie moment, od którego mogą być naliczane odsetki
- Wzmacnia znaczenie rzetelnie przygotowanego wezwania do zapłaty
- Ogranicza możliwość naliczania odsetek za okres, w którym bank nie miał wiedzy o wysokości roszczenia.
W konsekwencji można oczekiwać, że instytucje finansowe będą konsekwentnie podnosiły zarzut braku wymagalności roszczenia w sytuacjach, w których wezwanie do zapłaty miało charakter ogólnikowy lub nie zawierało precyzyjnego wyliczenia.
Kontekst opinii Rzecznika Generalnego
Na tle równolegle procedowanej sprawy C‑831/24 istotne znaczenie ma również stanowisko Rzecznika Generalnego, który wskazuje na konieczność większej aktywności procesowej konsumenta w zakresie uzasadnienia swoich roszczeń.
Rzecznik podkreślił, że to konsument powinien wskazać, jakie konkretne uchybienia informacyjne dostrzega w umowie oraz jakie skutki prawne z tego wywodzi. Podejście to koresponduje z tezą wyroku w sprawie C‑903/24, zgodnie z którą prawidłowe określenie roszczenia stanowi warunek skutecznego dochodzenia świadczeń.
W efekcie orzeczenie wzmacnia znaczenie transparentności i precyzji w relacjach między stronami oraz sprzyja bardziej zrównoważonemu modelowi dochodzenia roszczeń, w którym zarówno interes konsumenta, jak i prawo banku do obrony swoich racji podlegają realnej ochronie.
Masz pytania? Skontaktuj się z nami
[1] W sprawie C‑903/24 (Zmarka)
[2] Wynikającej z dyrektywy 93/13/EWG
