Rok 2025 był dla polskiego sektora bankowego czasem głębokich reform i nowych obowiązków regulacyjnych. Banki, mimo rekordowych wyników finansowych, musiały bowiem mierzyć się z nasilającą się presją podatkową, zmianami w benchmarkach, a także z implementacją unijnych regulacji dotyczących bezpieczeństwa operacyjnego, przeciwdziałania praniu pieniędzy, płatności cyfrowych, wykorzystania sztucznej inteligencji, raportowania ESG oraz zielonej transformacji. W tle tych procesów obserwowaliśmy też rynkową konsolidację, po części wymuszoną rosnącą konkurencją ze strony nowych banków. Sprawdzamy, jak wszystkie te czynniki zmieniły polski rynek instytucji finansowych.
CIT i nowe obciążenia fiskalne
Największe znaczenie miały zmiany w podatku CIT. Ustawodawca zdecydował się bowiem na podwyższenie stawki dla instytucji finansowych, co w krótkim okresie ma zwiększyć wpływy budżetowe, ale jednocześnie rodzi obawy o ograniczenie zdolności banków do finansowania gospodarki. Z perspektywy prawnej zmiana ta wymaga nie tylko dostosowania polityki podatkowej, lecz także analizy wpływu na długoterminowe umowy kredytowe i struktury kapitałowe.
POLSTR zamiast WIBOR
Równolegle postępuje reforma wskaźników referencyjnych i zastępowanie WIBORu indeksem POLSTR. Nowy benchmark, oparty na transakcjach overnight, ma zwiększyć transparentność i odporność rynku na nadużycia. Choć pełne wdrożenie nastąpi dopiero w perspektywie kilku lat, banki już dziś przygotowują się do konwersji umów i aktualizacji dokumentacji kredytowej. A to wymaga precyzyjnego ujęcia nowych mechanizmów w ich regulaminach i umowach.
Nowe regulacje unijne – DORA, AML, PSD3, AI Act, CSRD
Od stycznia obowiązuje rozporządzenie DORA, które wprowadza rygorystyczne wymogi w zakresie odporności operacyjnej i cyberbezpieczeństwa. Równocześnie trwa implementacja VI Dyrektywy AML i uruchamianie europejskiego nadzoru AMLA, co oznacza rozszerzenie obowiązków w zakresie weryfikacji klientów i monitorowania transakcji.
W obszarze płatności przygotowania do PSD3 i rozporządzenia PSR wyznaczają kierunek dla silnego uwierzytelniania i nowego porządku nadzorczego. Wymogi kapitałowe wynikające z CRD VI i CRR III zaostrzają ramy zarządzania ryzykiem. Nowością jest również AI Act, który porządkuje wykorzystanie algorytmów w procesach bankowych oraz CSRD, nakładająca obowiązek raportowania ESG i integracji zasad zrównoważonego rozwoju w politykach kredytowych.
Banki jako katalizator zielonej transformacji
Instytucje finansowe stają się realnym katalizatorem transformacji klimatycznej: projektują struktury finansowania dla OZE, efektywności energetycznej i niskoemisyjnego transportu, aranżują emisje zielonych obligacji, oferują kredyty powiązane ze wskaźnikami ESG i doradztwo w zakresie zrównoważonego rozwoju. Coraz częściej łączą finansowanie komercyjne z gwarancjami i instrumentami pomocowymi, aby obniżać koszt kapitału i zwiększać dostępność środków dla projektów o wysokim znaczeniu środowiskowym.
Konsolidacja i nowi gracze na rynku
W 2025 r. mieliśmy też okazję obserwować kilka ciekawych rynkowych zjawisk:
- VeloBank uzyskał zgodę na przejęcie części detalicznej Citi Handlowego, obejmującej segment klientów indywidualnych i mikroprzedsiębiorstw
- Erste Group ogłosiła nabycie znaczącego pakietu udziałów w Santander Bank Polska, wzmacniając swoją obecność w regionie Europy Środkowo-Wschodniej
- Ponadto w Warszawie rozpoczął działalność pierwszy koreański bank – Industrial Bank of Korea – który ma wspierać finansowanie MŚP i rozwój relacji handlowych z rynkiem azjatyckim
Finansowanie projektów strategicznych
Banki angażują się w finansowanie modernizacji obronności i programu energetyki jądrowej. Wymaga to skomplikowanych konstrukcji prawno‑finansowych, gwarancji państwowych i zgodności z regulacjami unijnymi dotyczącymi pomocy publicznej.
W praktyce oznacza to tworzenie struktur opartych na mechanizmach CfD, udział agencji kredytów eksportowych oraz integrację finansowania komercyjnego z instrumentami publicznymi.
Rok 2025 był dla sektora bankowego czasem intensywnych zmian prawnych, podatkowych i rynkowych. Wdrażanie nowych regulacji (DORA, AMLA, PSD3, AI Act, CSRD), rosnące znaczenie ESG, konsolidacja rynku i pojawienie się nowych graczy, a także finansowanie projektów strategicznych – wszystko to wymaga od instytucji nie tylko dostosowania procedur, ale również strategicznego planowania i wsparcia prawnego. Nadchodzące lata będą też kluczowe dla harmonizacji działalności banków z dynamicznie zmieniającym się otoczeniem regulacyjnym i gospodarczym. Będziemy to obserwować z prawdziwą ciekawością.
Masz pytania? Skontaktuj się z nami