Koniec roku to zawsze dobra okazja, by zrobić bilans tego, co się wydarzyło, podsumować sukcesy, ale też przeanalizować szanse i wyzwania, które czekają nas w nadchodzącym roku. Nie inaczej jest w świecie IP.
2024 należał do mikro, małych i średnich firm
2024 upłynął pod znakiem znacznego wsparcia UE dla mikro, małych i średnich przedsiębiorców, które m.in. dzięki kontynuacji programu SME Fund w tym usługi IP SCAN miały szansę znacząco wzmocnić się w ochronie praw IP.
Unijne programy dofinansowania cieszyły się ogromną popularnością, a pula środków skończyła się na dwa miesiące przed wyznaczonym terminem. Co ciekawe zgłoszenia od polskich przedsiębiorców stanowiły znaczny odsetek w całkowitej liczbie zgłoszeń plasując Polskę w czołowej piątce pośród państw członkowskich.
Duży sukces programu pozwala przypuszczać, że w kolejnym roku Komisja Europejska przeznaczy nowe fundusze na jego funkcjonowanie.
Wzór przemysłowy w całej Unii Europejskiej i nowe definicje
20 września 2024 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, której głównym celem było wdrożenie do polskiego porządku prawnego dyrektywy w sprawie prawa autorskiego i praw pokrewnych na jednolitym rynku cyfrowym oraz zmiany dyrektyw 96/9/WE i 2001/29/WE.
Nowe prawo wprowadziło m.in.:
- Tantiemy za udostępnianie utworów w Internecie
- Wytyczne dotyczące sposobu wyliczania wynagrodzenia
- Prawo twórcy do uzyskania informacji o przychodach, wówczas gdy jego wynagrodzenie zależy od wysokości wpływów z korzystania z utworu
Z kolei 18 listopada 2024 r. w oficjalnym dzienniku UE opublikowano nowe unijne akty prawne dotyczące wzorów (tj. rozporządzenie UE 2024/2822 oraz dyrektywę UE 2024/2823).
Zmiany w tym zakresie zmodyfikowały samo pojęcie wzoru wspólnotowego, który od 1 maja 2025 r. będzie określany jako wzór przemysłowy Unii Europejskiej. Jest to niewątpliwie unifikacja względem obowiązującej nazwy znaku towarowego Unii Europejskiej.
Nowelizacja zmieniła również samą definicje wzorów przemysłowych, wskazując, że jest to „postać całego produktu lub części produktu wynikająca z cech, w szczególności linii, konturów, kolorów, kształtu, faktury lub materiałów samego produktu lub jego dekoracji, włączając w to ruch, przechodzenie lub jakikolwiek inny rodzaj animacji tych cech”. Sam produkt zdefiniowano również jako: „każdy przedmiot przemysłowy lub rękodzielniczy inny niż program komputerowy, niezależnie od tego, czy jest on zawarty w przedmiocie materialnym, czy też materializuje się w formie nie fizycznej”.
Nie ma już wymogu widoczności co oznacza, że cechy wzornicze nie muszą być dostrzegalne w trakcie używania samego produktu. Wymóg ten zastrzeżony jest wyłącznie dla części składowych produktu złożonego, które muszą pozostawać widoczne podczas zwykłego używania.
W odpowiedzi na coraz powszechniejsze wykorzystywanie technologii druku przestrzennego, wprowadzono regulującą je zasadę. Tworzenie, pobieranie, kopiowanie i udostępnianie wszelkich nośników lub oprogramowania utrwalających chroniony wzór w celu stworzenia, między innymi dzięki drukowi 3D, produktu naruszającego ten wzór będzie równoznaczne z jego używaniem. A to będzie już wymagało zezwolenia.
Ponadto, nowelizacja wprowadziła możliwość informowania o ochronie wyglądu produktu, za pomocą wpisanej w okrąg litery „D”.
Co czeka obszar IP w 2025 roku
Wszystkie te nowe regulacje to tylko część zmian legislacyjnych przyjętych w mijającym roku. Skuteczność nowych rozwiązań będziemy sprawdzać już w nowym, 2025 r., jednak nie wszystkie prace zostały jeszcze zakończone.
Wyzwaniem wciąż pozostaje gruntowna nowelizacja ustawy prawo własności przemysłowej. Procedowany obecnie projekt jest pierwszą, od 20 lat, kompleksową próbą zmiany w tym zakresie. Wyzwaniem jest istotne uproszczenie postępowania, które przyczyniłoby się do skrócenia czasu oczekiwania na uzyskanie praw wyłącznych oraz stworzenie szybszych i bardziej przyjaznych procedur.
Opisana nowelizacja rozporządzenia dotycząca wzorów będzie stosowana od 1 maja 2025 r., natomiast dyrektywa powinna zostać zaimplementowana przez państwa członkowskie do 9 grudnia 2027 r. Reforma ma na celu unowocześnienie prawa wzorów przemysłowych oraz dalszą jego harmonizację.
Rozszerzająca się funkcjonalność narzędzi opartych na AI niewątpliwie zwiększy ich popularność wśród przedsiębiorców. Na fali optymizmu związanego ze sztuczna inteligencją nie można jednak zapomnieć o zagrożeniach czyhających na użytkowników prywatnych i komercyjnych. Narzędzia AI wymagają bowiem właściwej kontroli, w tym przygotowania odpowiednich regulacji i wytycznych odnośnie możliwości i zakresu korzystania z nich przez pracowników czy podwykonawców. Jedynie dzięki ściśle określonym procedurom będzie bowiem można ograniczyć lub wyeliminować poważne ryzyko naruszeń.
Jedno jest pewne, przed nami emocjonujące i pełne nowych, ciekawych wyzwań 12 miesięcy. Nie możemy się ich już doczekać.
Masz pytania? Skontaktuj się z nami
