4

Radar Energetyczny 2026: Uwolnienie mocy przyłączeniowych, dzięki reformie przyłączeń – projekt UC84 / druk sejmowy nr 2150

16 lutego 2026 | Aktualności, The Right Focus, Wiedza

Polski system elektroenergetyczny znalazł się w punkcie zwrotnym. Podczas gdy transformacja energetyczna nabiera tempa, a same technologie przestały być wąskim gardłem, problemem okazały się moce przyłączeniowe. Odpowiedzią na ten kryzys jest projekt ustawy UC84[1], powszechnie określany mianem Reformy Przyłączeń.

Nowelizacja stanowi fundamentalny krok w stronę rozwiązania problemów strukturalnych polskiego systemu elektroenergetycznego. Inicjatywa ta jest postrzegana jako punkt zwrotny w relacjach operator–inwestor. Przełom, który przywróci płynność procesom inwestycyjnym w sektorze wytwarzania i magazynowania energii. Nadrzędnym celem tej reformy jest m.in.  odzyskanie „wirtualnych” megawatów i przekazanie ich tym inwestorom, którzy realnie budują infrastrukturę.

Koniec z „projektami zombie”

Według szacunków resortu, wdrożenie nowych przepisów może doprowadzić do uwolnienia nawet 150 GW mocy przyłączeniowych. Stanie się tak m.in. w wyniku planowanej weryfikacji wydanych już warunków, dotyczących inwestycji na wczesnym etapie planowania, tzw. „projektów zombie”. Chodzi o podmioty, które mimo rezerwacji mocy, od dłuższego czasu nie wykazują postępów w realizacji swoich przedsięwzięć. W obecnym stanie prawnym ogranicza to dostęp do infrastruktury nowym, gotowym do wdrożenia projektom, często o wyższej efektywności.

Co jest najważniejsze w Reformie Przyłączeń?

Projekt systemowo zmienia proces przyłączania do sieci elektroenergetycznej. I to w dwóch obszarach:

  • Uproszczenia procedur dla aktywnych inwestorów
  • Wprowadzenia rygorystycznych mechanizmów dyscyplinujących, mających na celu uwolnienie zablokowanych mocy przyłączeniowych

Optymalizacja i uproszczenie procesu przyłączeniowego

W projekcie pojawia się szereg rozwiązań, których celem jest maksymalne wykorzystanie obecnej infrastruktury oraz zredukowanie barier administracyjnych, m.in. przez:

  • Rozszerzenie formuły Cable Pooling: koncepcja współdzielenia przyłącza zostaje otwarta dla wszystkich rodzajów instalacji oraz magazynów energii elektrycznej. Oznacza to uproszczenie procedur przy realizacji projektów hybrydowych
  • Likwidacja bariery 48 miesięcy: znika wymóg realizacji przyłączenia w sztywnym terminie 4 lat od zawarcia umowy (uchylenie problematycznego art. 7 ust. 2a). Eliminuje to istotne ryzyko regulacyjne, często identyfikowane jako „red flag” podczas procesów due diligence
  • Ograniczenie dokumentacji: obowiązek dołączania wypisów i wyrysów z MPZP, decyzji o warunkach zabudowy oraz dokumentów potwierdzających tytuł prawny do nieruchomości zostaje zastąpiony oświadczeniem inwestora. Operatorzy (OSD/OSP) zachowają jedynie uprawnienie do żądania tych dokumentów w razie potrzeby
  • Ograniczenia dotyczące ekspertyzy wpływu: W przypadku modyfikacji wydanych warunków (np. dodania nowego typu instalacji) przy zachowaniu tej samej mocy przyłączeniowej, zakres wymaganej ekspertyzy wpływu na system będzie znacząco ograniczony

Mechanizmy dyscyplinujące i usprawnienie planowania sieci

Projekt wprowadza nowe obciążenia finansowe i rygory czasowe, co ma pomóc w wyeliminowaniu zjawiska „blokowania mocy” przez nieaktywne projekty. Oznacza to:

  • Nowe parametry zaliczek: zmiana z 30 zł do 60 zł za każdy kW mocy przyłączeniowej, przy maksymalnej wartości 6 000 000 zł. Co szczególnie ważne, obowiązek ten obejmie również podmioty posiadające już warunki, które będą musiały uzupełnić wpłacone kwoty do nowego poziomu
  • Bezzwrotna opłata wnioskowa: za samo rozpatrzenie wniosku o określenie warunków przyłączenia zapłacimy 1 zł/kW (maksymalnie 100 000 zł)
  • Obligatoryjne zabezpieczenie finansowe: inwestorzy będą zobowiązani do ustanowienia kaucji, gwarancji lub poręczenia w wysokości 30 zł/kW (dla mocy do 100 MW) lub 60 zł/kW (dla nadwyżki powyżej 100 MW). Zasady zwrotu zabezpieczenia są ściśle skorelowane z czasem – rezygnacja z projektu po upływie 36 miesięcy od zawarcia umowy oznacza całkowitą utratę tych środków
  • Skrócenie ważności warunków: z 2 lat do roku. Dodatkowo operator zyska prawo do ponownej weryfikacji warunków technicznych bezpośrednio przed podpisaniem umowy
  • System „kamieni milowych” – umowy dla instalacji przyłączanych do sieci powyżej 1 kV (w tym magazynów energii) będą wygasały, jeśli inwestor w określonym terminie nie wykaże uzyskania ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę. Projekt przewiduje możliwość jednokrotnego wydłużenia tego terminu pod warunkiem przedstawienia uzasadnienia, dokumentacji potwierdzającej zaawansowanie prac oraz złożenia dodatkowego zabezpieczenia finansowego

Reforma przyłączeń nie przypadnie do gustu każdemu

Nowe prawo wprowadza mechanizmy, które w mniejszym lub większym stopniu wpłyną na cały rynek. Siłą rzeczy nie wszyscy są więc z niej jednakowo zadowoleni.

Przedstawiciele developerów przekonują, że nowe regulacje negatywnie wpłyną na dynamikę ich biznesu, a wśród największych swoich bolączek wymieniają:

  • Wzrost kosztów wejścia: podniesienie zaliczek do poziomu 60 zł/kW oraz obligatoryjność gwarancji finansowych na wczesnym etapie ograniczają płynność finansową, szczególnie dla mniejszych podmiotów
  • Zagrożenie dla projektów w toku: ryzyko utraty rentowności lub wręcz przerwania inwestycji będących w zaawansowanej fazie realizacji, które zostaną wstecznie objęte nowymi rygorami (takimi jak np. konieczność uzupełnienia zabezpieczeń)

Z kolei podmioty o ugruntowanej pozycji rynkowej oraz operatorzy sieci wskazują na sanacyjne walory projektu, takie jak:

  • „Oczyszczenie” portfela przyłączeń: mechanizmy finansowe mają bowiem skutecznie eliminować wnioski bez realnego pokrycia kapitałowego, a w praktyce skutecznie blokujące moc
  • Weryfikacja intencji inwestycyjnych: dzięki wysokim progom finansowym, moc przyłączeniowa ma trafiać do inwestorów zdeterminowanych i przygotowanych do budowy, co docelowo zwolni zasoby dla projektów faktycznie zwiększających bezpieczeństwo energetyczne kraju

Status prac i konieczność zmian

Projekt znajduje się na etapie prac parlamentarnych. Debata w sejmie jest wyjątkowo intensywna, co może świadczyć o dążeniu ustawodawcy do znalezienia „złotego środka” – rozwiązań, które z jednej strony udrożnią sieć, a z drugiej nie zdławią tempa transformacji energetycznej.

Pomimo kontrowersji wokół poszczególnych instrumentów finansowych, w branży panuje zgoda co do jednego: reforma systemu przyłączeniowego jest niezbędna.

Utrzymanie status quo prowadziłoby bowiem do dalszej stagnacji i uniemożliwiałoby przyłączanie nowych źródeł energii. Kluczowe pozostaje zatem tempo prac legislacyjnych. Tak, aby inwestorzy mogli jak najszybciej operować w przewidywalnym i stabilnym otoczeniu prawnym.

Zobacz też: Radar Energetyczny 2026: Twoja mapa drogowa po transformacji

Masz pytania? Skontaktuj się z nami

[1] Druk sejmowy nr 2150

Najnowsza Wiedza

Payment Services Regulation (PSR) – między ochroną użytkownika a należytą starannością

Projekt rozporządzenia Payment Services Regulation (PSR) to jeden z najważniejszych elementów reformy unijnych ram prawnych w zakresie usług płatniczych. Jego głównym celem jest zwiększenie poziomu bezpieczeństwa obrotu bezgotówkowego oraz ograniczenie skali nadużyć finansowych, w szczególności tych wynikających z rozwoju kanałów cyfrowych. Jednocześnie nowe przepisy mają wprowadzić model odpowiedzialności, który nie spowoduje całkowitego przeniesienia ryzyka na instytucje finansowe, lecz zachowa istotną rolę należytej staranności po stronie użytkownika.

„Odstąp od umowy tutaj” – co dalej z nowym przyciskiem w sklepach internetowych, na platformach handlowych i aplikacjach mobilnych?

Od 19 czerwca przedsiębiorcy z Unii Europejskiej zawierający z konsumentami umowy na odległość za pośrednictwem interfejsu internetowego mieli być zobowiązani przez krajowe przepisy do zapewnienia konsumentom możliwości odstąpienia od umowy również za pomocą funkcji/przycisku. W związku z opóźnieniem Polski w implementacji dyrektywy 2023/2673, z której wynika wymóg stosowania takiego przycisku, obowiązek ten został w naszym kraju przesunięty w czasie. Sprawdzamy, o co chodzi ze zdalnym odstąpieniem od umowy i jakich transakcji ma dotyczyć ta nowa funkcja.

Plan ogólny gminy – nowy termin, stare wyzwania

11 czerwca 2026 roku prezydent podpisał ustawę wydłużającą termin na przyjęcie przez gminy planów ogólnych. Przepisy przewidują przesunięcie kluczowego terminu na uchwalenie planów ogólnych z 30 czerwca na 31 sierpnia 2026 roku. Sprawdzamy, z czego wynika ta zmiana i co brak takiego planu znaczy dla potencjalnych inwestorów i ich przyszłych projektów.

Rekordowe kary i nadchodzący 21. pakiet sankcji – co czeka przedsiębiorców?

Ostatni rok przyniósł serię decyzji, które jednoznacznie wskazują na zaostrzenie podejścia administracji celno-skarbowej do naruszeń reżimu sankcyjnego. Nawet niewielkie uchybienia w zakresie weryfikacji kontrahentów lub organizacji łańcucha dostaw mogą skutkować nałożeniem wielomilionowej kary. Co ważne, przedsiębiorcy powinni już teraz przygotowywać się na kolejne zmiany. Unia Europejska zapowiedziała bowiem 21. pakiet sankcji i zaktualizowała listę podmiotów objętych restrykcjami. Przyglądamy się najważniejszym zmianom i podpowiadamy, jak zminimalizować ryzyko naruszenia przepisów.

Rewolucja w zasadach regulujących odpowiedzialność zarządu za zaległości podatkowe spółki

Projekt ustawy o zmianie Ordynacji podatkowej (nr UC138) gruntownie przebudowuje zasady odpowiedzialności podatkowej osób trzecich za zaległości podatkowe spółek kapitałowych.  To odpowiedź na ostatnie wyroki TSUE, lutowe wystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich oraz raport pokontrolny NIK z grudnia 2025 r. Sprawdzamy, co się zmienia, kogo dotyczą nowe zasady i jakie kroki warto podjąć już teraz.

Spółka partnerska bez partnerki, czyli językowa pułapka polskiego prawa spółek

Jednym z dostępnych rozwiązań w polskim systemie prawnym jest „spółka partnerska”, wzorowana na anglosaskiej Limited Liability Partnership. Zgodnie z definicją polskiego Kodeksu spółek handlowych to rozwiązanie dla osób fizycznych, wykonujących wolny zawód, takich jak lekarze, architekci, księgowi. A jednak w przepisach regulujących spółki partnerskie nie znajdziemy żadnego wskazania, że te dotyczą kobiet. Sprawdzamy więc, czy zabrakło tu miejsca dla partnerek, feminatywów, czy zwykłej językowej empatii.

Czy można pozwać za słowa wymierzone w całą społeczność?

Publiczna, krzywdząca wypowiedź nie zawsze odnosi się do konkretnej osoby. Czasem jej autor przypisuje negatywne cechy całej grupie, przedstawia jej członków jako zagrożenie albo posługuje się słowami, które mogą być odbierane jako poniżające. Takie wypowiedzi często dotyczą osób LGBTQ+. Powstaje wówczas pytanie: czy osoba należąca do obrażanej społeczności może wystąpić do sądu z żądaniem odszkodowania lub przeprosin, nawet jeśli nie została wymieniona z imienia i nazwiska? Postanowiliśmy to sprawdzić.

Ustawa frankowa 2026. Kierunek zmian i ich znaczenie dla stron sporów

Projekt ustawy z 29 maja 2026 r. dotyczący kredytów frankowych może istotnie zmienić sposób prowadzenia sporów pomiędzy kredytobiorcami a bankami. Choć na obecnym etapie pozostaje jedynie propozycją legislacyjną, już teraz budzi duże zainteresowanie – zarówno ze względu na skalę potencjalnych skutków, jak i kierunek proponowanych rozwiązań.