Zaznacz stronę

Pracodawca kontra koronawirus

Wzrost zagrożenia zarażeniem koronawirusem (SARS-CoV-2) w Polsce powoduje, że pracodawcy powinni rozważyć podjęcie działań w celu ochrony zdrowia swoich pracowników.

Jakie są obowiązki i jakie uprawnienia pracodawców w związku z ryzykiem zarażenia koronawirusem (SARS-CoV-2)? Czego pracownicy mogą oczekiwać od swoich pracodawców? Poniżej podsumowanie kilku najczęstszych dylematów.

Czy pracodawca ma prawo zapytać pracowników, czy byli w rejonach zagrożonych wirusem?

TAK. Uzasadnieniem dla takich pytań jest obowiązek pracodawcy zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Ważne jest przy tym odpowiednie sformułowanie pytań. Ingerencją w prywatność nie będzie pytanie pracodawcy, czy pracownik przebywał w regionach, w których występuje zwiększone ryzyko zarażenia się koronawirusem  wskazywanych na bieżąco przez Główny Inspektorat Sanitarny (https://gis.gov.pl/).

Czy pracodawca ma prawo zapytać pracowników, czy osoby z którymi byli w bliskim kontakcie w ostatnim czasie (rodzina, znajomi, kontrahenci) byli w rejonach zagrożonych wirusem?

TAK. Z tych samych względów, dla których może pytać o podróże pracownika. Celem jest bowiem ustalenie lub wykluczenie ewentualnej ekspozycji pracownika na koronawirusa. Dobrem nadrzędnym jest w tym przypadku konieczność podjęcia działań, które zminimalizują ryzyko rozprzestrzeniania się koronawirusa w miejscu pracy.

Czy pracodawca może nie dopuścić pracownika do pracy w związku z koronawirusem?

TAK, jeśli pracownik wykazuje objawy, które według powszechnej wiedzy mogą świadczyć o zakażeniu koronawirusem. W takim przypadku można uznać, że pracownik powinien zostać skierowany go na badania lekarskie, które rozstrzygną, czy jest zdolny do pracy. (Uwaga: PIP prezentuje odmienne stanowisko w tej sprawie).

NIE, jeśli pracownik nie wykazuje objawów chorobowych, a jedynym uzasadnieniem w niedopuszczeniu do pracy miałaby być wiedza pracodawcy, że pracownik przebywał w regionie zagrożonym zwiększonym ryzykiem zachorowania na koronawirusa.

Czy pracodawca ma prawo badania temperatury pracownikom oraz osobom trzecim (dostawcom, pracownikom firm zewnętrznych, kontrahentom, klientom)  i od wyniku tego badania uzależniać decyzję o wstępu na teren zakładu pracy?

Brak jest aktualnie w przepisach podstawy do prowadzenia takich przesiewowych badań temperatury przez pracodawcę. Na przeszkodzie stają też przepisy dotyczące ochrony danych osobowych. Z drugiej strony zasadność takich badań można upatrywać w trosce o pracowników i realizacji obowiązku pracodawcy zminimalizowania ryzyka zakażenia. Niewykluczone, że w najbliższych dniach, stosowna wykładnia właściwych instytucji publicznych lub dostosowanie prawa w tym zakresie rozstrzygną ten dylemat.

Czy pracodawca może zlecić pracownikowi, który wrócił z regionu zagrożonego zwiększonym ryzykiem zachorowania na koronawirusa, pracę zdalną?

Taką możliwość wprost przewiduje projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Czy pracodawca ma prawo wysłać na urlop pracownika wracającego z wypoczynku z regionu objętego koronawirusem?

NIE. Pracodawca nie może bez zgody zobowiązać pracownika powracającego do pracy z pobytu w strefie zagrożonej koronawirusem do wykorzystania urlopu wypoczynkowego. Pracodawca nie jest też uprawniony do podejmowania działań izolujących pracownika w ramach kwarantanny.

Czy pracownik ma prawo odmówić wyjazdu w podróż służbową w rejon zagrożony koronawirusem?

TAK. Pracodawca ma obowiązek dokonywać analizy ewentualnego ryzyka związanego z podróżą służbową, a pracownik ma prawo odmówić wyjazdu jeśli pracodawca nie zapewnia mu bezpiecznych warunków pracy w trakcie takiej podróży.

O czym jeszcze warto pomyśleć?

  • ograniczenie podróży służbowych na tereny, na których występują liczne przypadki zarażenia koronawirusem;
  • zmiana zasad przeprowadzania spotkań z kontrahentami i innymi osobami spoza organizacji, tak by zminimalizować ryzyko wystąpienia zarażenia koronawirusem (np. przeprowadzenie telekonferencji, wideokonferencji w miejsce tradycyjnych spotkań).
  • zapewnienie środków odkażających / dezynfekujących na terenie zakładu pracy;
  • bieżąca informacja, np. w oparciu o komunikaty GIS.

Koronawirus a PIP i UODO.

Pracodawca bez wiedzy o potencjalnym narażeniu pracowników na kontakt z koronawirusem nie może podjąć efektywnych działań. Dylematy z ostatnich dni dotyczą w związku z tym tego, czy prawo pozwala na dotarcie do niezbędnych informacji o stanie zdrowia nie tylko pracowników, ale i osób odwiedzających zakłady pracy? Czy w związku z zagrożeniem koronawirusem możliwa jest zmiana organizacji pracy? Państwowa Inspekcja Pracy w opublikowanym 26 lutego 2020r. stanowisku prezentuje dosyć konserwatywne podejście. Ze strony UODO dotychczas brak na dzień dzisiejszy wskazówek co do interpretacji przepisów o ochronie danych osobowych. Tymczasem, sytuacja rozwija się dynamicznie i pytań ze strony pracodawców i pracowników pojawia się coraz więcej, co miejmy nadzieję zostanie wkrótce odnotowane przez instytucje publiczne.


Pozostałe wpisy: