1 czerwca 2025r. weszła w życie dawno zapowiadana Ustawa o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która zastępuje przepisy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W chociaż w dalszym ciągu obowiązuje ustawa o cudzoziemcach, która reguluje chociażby kwestie wiz czy zezwoleń na pobyt czasowy, z pewnością czekają nas zmiany w dotychczasowych zasadach zatrudniania zagranicznych pracowników.
Nowe przepisy określają bowiem tryb postępowania w kwestiach wjazdu i pobytu na terytorium naszego kraju w związku z wykonywaniem pracy oraz skutki powierzenia jej temu, kto przebywa tu nielegalnie.
Sprawdzamy więc, jak, po 1 czerwca 2025r., uzyskać zezwolenie na pracę cudzoziemca.
Zatrudnianie cudzoziemców przez polski podmiot
Tak, jak dotychczas zatrudnienie pracownika pochodzącego kraju trzeciego będzie wymagało zalegalizowania jego pobytu oraz pracy.
Zgodnie z Ustawą cudzoziemiec może bowiem pracować w Polsce na warunkach określonych w zezwoleniu, jeśli jest uprawniony do pobytu na terytorium RP m.in. na podstawie:
- Wizy wydanej w celu pracy, szkolenia zawodowego, odbycia studiów, stażu, prowadzenia działalności gospodarczej. Przy czym, chodzi o polskie wizy wydane przez polskiego konsula. Dokumenty wydane przez inne państwa strefy Schengen, nie stanowią obecnie legalnej podstawy do pracy w Polsce. Oznacza to, że cudzoziemiec posiadający wizę innego kraju Schengen, niezależnie od celu jej wydania, nie będzie mógł podjąć w Polsce legalnej pracy
- Zezwolenia na pobyt czasowy
- Złożonego Wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy do dnia, w którym decyzja w tej sprawie stanie się ostateczna
- Dokumentu pobytowego wydanego przez inne państwo obszaru Schengen (ale przez ograniczony czas tj. maksymalnie przez 90 dni)
- W ramach ruchu bezwizowego (wprowadzono nowe ograniczenie, zgodnie z którym minister pracy może określić wykaz państw, których obywatele nie będą uprawnieni do zatrudnienia w czasie pobytu w ramach ruchu bezwizowego)
WAŻNE! Ograniczenia w zakresie legalizacji pracy na podstawie dokumentu pobytowego innego państwa
W tym miejscu warto też wspomnieć, że „nowe zasady” wprowadzają również pewne ograniczenia, co do możliwości składania wniosków o udzielenie jednolitego zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w Polsce.
Zgodnie z art. 116 ustawy o cudzoziemcach, organ odmawia wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia, gdy w dniu składania wniosku, cudzoziemiec przebywa w Polsce na podstawie wizy długoterminowej lub dokumentu pobytowego wydanego przez inne państwo obszaru Schengen.
W praktyce, wykluczy to dotychczasowy model, w którym cudzoziemiec pracował na podstawie polskiego zezwolenia na pracę oraz karty pobytu innego państwa strefy Schengen (uprawniającej do pobytu w naszym kraju) i w tym czasie składał wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce w celu zalegalizowania swojego pobytu. Dzisiaj takie rozwiązanie nie będzie możliwe.
Wnioski składane wyłącznie drogą elektroniczną
Nowe przepisy zobowiązują do składania wniosków oraz załączników wyłącznie drogą elektroniczną tj. za pośrednictwem strony praca.gov.pl. Dokumenty składane tradycyjną pocztą w formie papierowej nie będą rozpatrywane.
Ta zasada dotyczy również środków odwoławczych od decyzji oraz wszelkich wymaganych przez ustawę powiadomień (np. o niepodjęciu przez cudzoziemca pracy w terminie).
W dalszym ciągu stroną postępowania o wydanie zezwolenia na pracę jest pracodawca. Z kolei, właściwość wojewody rozpoznającego wniosek ustala się ze względu na siedzibę lub miejsce stałego pobytu polskiego podmiotu powierzającego pracę.
Od 1 czerwca 2025r. w celu uzyskania zezwolenia na pracę dla cudzoziemca nie ma obowiązku przedkładania informacji starosty.
Kiedy należy wystąpić o zmianę zezwolenia na pracę
Zezwolenie na pracę określa:
- Dane polskiego pracodawcy
- Dane zatrudnianego
- Stanowisko lub rodzaj wykonywanej pracy
- Wymiar czasu pracy
- Najniższe wynagrodzenie, jakie będzie otrzymywać cudzoziemiec na danym stanowisku
- Rodzaj umowy będącej podstawą wykonywania pracy
- Okres ważności wydania zezwolenia
Zmiana zezwolenia na pracę nie jest wymagana jeśli nastąpiła:
- Zmiana siedziby/firmy/formy prawnej pracodawcy
- Przejście zakładu pracy w trybie art. 23(1) KP
- Zmiana nazwy stanowiska bez zmiany zakresu obowiązków
- Zwiększenie wymiaru czasu pracy przy jednoczesnym zwiększeniu wynagrodzenia
- Pracodawca powierzył cudzoziemcowi pracę inną niż określona w zezwoleniu na okres łącznie nie przekraczający 30 dni w roku kalendarzowym
W takim wypadku należy jedynie powiadomić wojewodę, który wydał zezwolenie.
Podsumowując, zezwolenie wymaga zmiany, jeśli pracodawca chce powierzyć cudzoziemcowi inną pracę na okres powyżej 30 dni w roku kalendarzowym lub obniżyć mu wynagrodzenie.
Pozostałe obowiązki pracodawcy wobec zagranicznego pracownika
Nowym obowiązkiem pracodawcy jest złożenie pracownikowi (cudzoziemcowi) pisemnego oświadczenia informującego o przysługującym mu prawie wstępowania do związków zawodowych. Takie oświadczenie powinno być sporządzone w języku zrozumiałym dla zatrudnionej osoby.
Obowiązek ten dotyczy cudzoziemców zatrudnianych zarówno na postawie umowy o pracę, jak i na podstawie umowy cywilnoprawnej.
Ponadto, jeśli umowa o pracę została sporządzona tylko w języku polskim, a cudzoziemiec nie posługuje się tym językiem pracodawca jest zobowiązany do sporządzenia tłumaczenia przysięgłego.
Dobrą praktyką jest zatem sporządzanie umów w wersji dwujęzycznej tj. w języku polskim i języku zrozumiałym dla cudzoziemca. Podpisanie jej w takiej formie nie będzie generowało potrzeby sporządzania tłumaczenia przysięgłego.
W kolejnym wydaniu podpowiemy, jak uzyskać zezwolenie na pracę w Polsce przez zagranicznych pracodawców, którzy chcą oddelegować swoich pracowników do wykonania pracy (usługi) w naszym kraju.
Masz pytania? Skontaktuj się z nami
Angelika Stańko
