Mocno zmieniające się realia prawno-podatkowe oraz rosnące oczekiwania w zakresie przejrzystości fiskalnej skłoniły ustawodawcę do wprowadzenia istotnych zmian w systemie raportowania schematów podatkowych. Zgodnie z ministerialnymi zapowiedziami, zasadniczym celem nowelizacji miało być uproszczenie dotychczasowych procedur.
Modyfikacje obejmują szereg kluczowych obszarów – od redefinicji pojęcia schematu podatkowego, poprzez zmiany w obowiązkach raportowych, aż po złagodzenie sankcji za uchybienia. Przyglądamy się najważniejszym kierunkom tych zmian i ich praktycznym konsekwencjom dla podatników oraz doradców podatkowych.
Nowe raportowanie MDR – czego możemy się spodziewać
Wśród najważniejszych zmian znalazło się wyłączenie schematów podatkowych z katalogu zagadnień, których może dotyczyć wniosek o wydanie interpretacji podatkowej.
W rezultacie schematy podatkowe mają nie być już przedmiotem indywidualnych interpretacji. Ministerstwo usprawiedliwia tę zmianę wskazując na kolizję pomiędzy dwiema odrębnymi procedurami: wydawaniem interpretacji podatkowych a nadawaniem numeru schematu podatkowego (NSP) przez Szefa KAS.
Dotychczas, jeśli podatnik najpierw uzyskał interpretację, a dopiero później wystąpił o NSP, to w praktyce jego interpretacja ograniczała możliwość niezależnej oceny schematu przez Szefa KAS w ramach procedury nadania NSP.
Nowelizacja usuwa definicję podmiotu „wspomagającego” i wprowadza jedno pojęcie „promotora”. Przewiduje także generalny obowiązek przekazywania informacji o zastosowaniu schematu podatkowego (informacji MDR-3) tylko raz na rok, co w połączeniu z możliwością wskazania szacunkowej wysokości korzyści podatkowej ma uprościć całą procedurę.
Ponadto, nowe przepisy pozwalają, żeby informacje te były podpisywane przez pełnomocników, co w praktyce oznacza, że podatnicy będą mogli scedować ten obowiązek na swoich doradców podatkowych.
Kolejną zmianą jest dostosowanie definicji schematów podatkowych do pojęciowego zakresu określonego w Dyrektywie 2018/822, w tym zmodyfikowanie katalogów poszczególnych cech rozpoznawczych. Ministerstwo Finansów zapowiadało prawdziwą rewolucję w tym zakresie, która miała prowadzić do znaczącego zmniejszenia liczby cech rozpoznawczych. W praktyce jednak planowana nowelizacja w obecnym kształcie nie odzwierciedla tych zapowiedzi.
Przykładem zaplanowanych modyfikacji jest zmiana jednej ze szczególnych cech rozpoznawczych wymienionych w art. 86a § 1 pkt 13 lit. c) Ordynacji podatkowej (w projektowanej wersji art. 86a § 2 pkt 9 lit. d), tj. korzystania przez ten sam dochód lub majątek z metod mających na celu unikanie podwójnego opodatkowania w więcej niż jednym państwie.
Nowelizacja polega doprecyzowaniu obowiązku zgłaszania schematów podatkowych w sytuacji, gdy podmiot czerpie korzyści z ulg lub zwolnień w zakresie dochodu bądź majątku, mających na celu unikanie podwójnego opodatkowania w więcej niż jednym kraju (poprzez dodanie odniesienia do „ulg” i „zwolnień”.)
Celem tych zmian mają być bardziej klarowne i jednoznaczne kryteria rozpoznawania schematów podatkowych, co w założeniu ma ułatwić ich identyfikację i raportowanie.
W praktyce jednak planowane przepisy, zamiast ograniczyć liczbę cech rozpoznawczych wprowadzają dodatkowe, liczne kryteria – np. w projektowanym przepisie art. 86a § 2 pkt 9 lit. f) szczególna cecha rozpoznawcza polegająca na możliwym skutku obejścia obowiązku raportowania wynikającego z przepisów o wymianie informacji podatkowych została poszerzona o 6 dodatkowych, rozbudowanych przesłanek.
Zmiany obejmą także korekty w zakresie przepisów dotyczących sankcji za niewykonanie obowiązków związanych z raportowaniem MDR m.in. poprzez złagodzenie kar za uchylanie się od obowiązków z 720 do 240 stawek dziennych (z maksymalnej kary 44.792.640 zł, która jest jedną z najwyższych w UE do około 10 mln zł).
Krajowe schematy podatkowe MDR
Nowelizacja wprowadza także zmiany w zakresie raportowania krajowych schematów podatkowych.
Podmioty zobowiązane do raportowania nie będą musiały ponownie przekazywać informacji o uzgodnieniach, które zostały już zgłoszone w ramach innych obowiązków, takich jak informacje o cenach transferowych (TPR) czy informacje sporządzane dla nierezydentów.
Takie rozwiązanie rzeczywiście ograniczy dublowanie zgłoszeń oraz pozwoli na pewne uproszczenie procesów administracyjnych.
Z drugiej strony, skutkiem tych zmian jest także możliwość wydania przez Ministra Finansów rozporządzenia wyłączającego z obowiązku raportowania tych schematów, które spełniają cechy rozpoznawcze, ale ze względu na swoją specyfikę nie powinny podlegać zgłoszeniu do szefa Krajowej Administracji Skarbowej.
To rozwiązanie wydaje się być najdalej idącym krokiem w stronę spełnienia obietnic Ministerstwa Finansów dotyczących zmniejszenia obowiązku raportowania schematów krajowych.
Jak podkreślił wiceminister resortu, przewiduje się, że po nowelizacji liczba zgłoszeń MDR-3 odnoszących się do wdrożonych działań zmniejszy się o 90 proc., czyli z obecnych 15 tysięcy spadnie do około 1,5 tysiąca.
Ewolucja w zakresie MDR
Obecne przepisy w zakresie raportowania schematów podatkowych poprzez swoją złożoność, rozbudowanie i brak precyzyjności niejednokrotnie nie pozwalają na jednoznaczne określenie, kto i w jakim zakresie ponosi odpowiedzialność za wypełnianie obowiązków raportowych.
Planowane zmiany mają jednak charakter głównie formalny i wbrew zapowiedziom nie stanowią rewolucji w tym obszarze. Modyfikacje w założeniu mają porządkować dotychczasowe przepisy i eliminować niektóre niejasności proceduralne, aby zwiększyć przejrzystość oraz spójność systemu raportowania. W praktyce jednak prowadzą do poszerzenia zakresów pojęciowych przesłanek raportowania i wprowadzają nowe rozwiązania proceduralne (możliwość wydania przez Ministra Finansów rozporządzenia wyłączającego z obowiązku raportowania schematów).
Co jednak najważniejsze, wiele przepisów, które mają wpływ na zakres obowiązków podatników uległo modyfikacji. Dlatego warto odpowiednio się do nich przygotować. Zwłaszcza pod kątem wdrożenia nowych procedur wewnętrznych, przypisania odpowiednich obowiązków pracownikom oraz ewentualnego dostosowania dotychczasowych schematów działania.
Jednym zdaniem – uproszczenia miały być większe niż są, ale ponieważ dochodzi do istotnej przebudowy całego systemu raportowania, należy gruntownie się do tego przygotować.
Masz pytania? Skontaktuj się z nami
