Po latach dyskusji i przygotowań system unijnego patentu jednolitego staje się faktem i zacznie obowiązywać 1 czerwca 2023 r. To prawdziwa rewolucja w ochronie patentów w Unii Europejskiej, bo wraz z wejściem w życie jednolitego systemu rozpocznie działalność również Jednolity Sąd Patentowy.
Jak jest obecnie, czyli „klasyczny” patent europejski
Dzisiaj zainteresowani otrzymaniem ochrony na swoje rozwiązania składają wniosek o udzielenie patentu europejskiego do Europejskiego Urzędu Patentowego (EPO), który weryfikuje, czy opisany w zgłoszeniu wynalazek spełnia warunki przyznania patentu.
Aby uzyskać ochronę na terytorium krajów, które przystąpiły do Konwencji o udzielaniu patentów europejskich, patent musi dodatkowo przejść procedurę walidacji w krajowym urzędzie patentowym. Wiąże się to z koniecznością składania dodatkowych tłumaczeń oraz, w przypadku niektórych krajów, uiszczenia dodatkowej opłaty.
Po zakończeniu tej procedury patent europejski wywołuje dokładnie takie same skutki, jak patent przyznany przez krajowy urząd patentowy na danym terytorium.
Jeden patent na wszystkie kraje
1 czerwca br. zacznie funkcjonować system patentu jednolitego, co oznacza, że od tego dnia dla patentów europejskich będzie można ubiegać się o zarejestrowanie przez EPO jednolitego skutku prawnego, wywieranego łącznie i w sposób automatyczny na terenie 17 państw członkowskich UE, które podpisały Porozumienie w sprawie Jednolitego Sądu Patentowego.
Państwa, które aktualnie tworzą jednolity system patentowy to: Austria, Belgia, Bułgaria, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Niemcy, Włochy, Łotwa, Litwa, Luksemburg, Malta, Holandia, Portugalia, Słowenia oraz Szwecja.
Polska nie jest częścią tego systemu, co oznacza, że uprawnieni z patentu europejskiego, zarówno „klasycznego”, jak i patentu europejskiego o jednolitym skutku, chcąc skorzystać z ochrony patentowej na terytorium RP, będą musieli ubiegać się o nią bezpośrednio w Urzędzie Patentowym RP albo na dotychczasowej ścieżce międzynarodowej.
Wraz z wejściem w życie jednolitego systemu rozpocznie działalność również Jednolity Sąd Patentowy (JSP), który zyska jurysdykcję nie tylko nad sprawami dotyczącymi patentu w systemie jednolitym, ale także sprawami patentów europejskich.
Polska, pomimo apeli praktyków, ostatecznie nie zdecydowała się na dołączenie do systemu. Nie oznacza to jednak, że nowe regulacje nie obejmą części polskich przedsiębiorców.
„Sunrise period”
Przez najbliższe 7 lat od wejścia w życie systemu (z opcją wydłużenia tego okresu o kolejne 7 lat) zapewniona została możliwość przeprowadzenia, przez uprawnionych z „klasycznego” patentu europejskiego, procedury wyłączenia spod jurysdykcji JSP w ramach klauzuli „opt-out”. Dotyczy to osób, których postępowania są w już toku lub dopiero zostaną rozpoczęte, jak i pozostałych uprawnionych.
W tym celu konieczne jest złożenie w JSP formalnego wniosku. Oznacza to, że w przypadku „klasycznych” patentów europejskich w 7-letnim okresie przejściowym obowiązywać będzie równoległa jurysdykcja JSP i organów krajowych na dotychczasowych zasadach.
Od 1 marca br. do 31 maja br. trwa z kolei faza przejściowa (ang. „sunrise period”), w czasie której obecni właściciele „klasycznych” patentów mogą wystąpić o klauzule opt-out dla przyznanych patentów europejskich i opublikowanych zgłoszeń, wyłączające jurysdykcję Jednolitego Sądu Patentowego.
Skorzystać czy wyjść z jednolitego systemu patentowego
Odpowiedź na to pytanie wcale nie jest oczywista. Jedną z istotniejszych zalet jednolitego systemu jest automatyczna walidacja patentu we wszystkich państwach UE, które przystąpiły do porozumienia.
Z kolei niewątpliwą wadą jest konieczność utrzymywania patentu również na rynkach krajów, które mogą być dla przedsiębiorcy zupełnie nieistotne. Kolejnym minusem może być wysoki koszt postępowań – zgodnie z cennikiem JSP jest to kwota rzędu kilkudziesięciu tysięcy euro.
Niewątpliwie kwestia skorzystania z możliwości wyłączenia spod jurysdykcji JSP wymaga rzetelnej analizy, którą muszą przeprowadzić przedsiębiorcy, analizując własne potrzeby i plany działalności.
Chcesz wiedzieć więcej o opcjach związanych z możliwością skorzystania z jednolitego systemu patentowego oraz korzyściach z omawianych rozwiązań? Zapraszamy do kontaktu.
