Jednolity system patentowy i Jednolity Sąd Patentowy – rewolucja w ochronie patentów

10 maja 2023 | Aktualności, The Right Focus, Wiedza

Po latach dyskusji i przygotowań system unijnego patentu jednolitego staje się faktem i zacznie obowiązywać 1 czerwca 2023 r. To prawdziwa rewolucja w ochronie patentów w Unii Europejskiej, bo wraz z wejściem w życie jednolitego systemu rozpocznie działalność również Jednolity Sąd Patentowy.

Jak jest obecnie, czyli „klasyczny” patent europejski

Dzisiaj zainteresowani otrzymaniem ochrony na swoje rozwiązania składają wniosek o udzielenie patentu europejskiego do Europejskiego Urzędu Patentowego (EPO), który weryfikuje, czy opisany w zgłoszeniu wynalazek spełnia warunki przyznania patentu.

Aby uzyskać ochronę na terytorium krajów, które przystąpiły do Konwencji o udzielaniu patentów europejskich, patent musi dodatkowo przejść procedurę walidacji w krajowym urzędzie patentowym. Wiąże się to z koniecznością składania dodatkowych tłumaczeń oraz, w przypadku niektórych krajów, uiszczenia dodatkowej opłaty.

Po zakończeniu tej procedury patent europejski wywołuje dokładnie takie same skutki, jak patent przyznany przez krajowy urząd patentowy na danym terytorium.

Jeden patent na wszystkie kraje

1 czerwca br. zacznie funkcjonować system patentu jednolitego, co oznacza, że od tego dnia dla patentów europejskich będzie można ubiegać się o zarejestrowanie przez EPO jednolitego skutku prawnego, wywieranego łącznie i w sposób automatyczny na terenie 17 państw członkowskich UE, które podpisały Porozumienie w sprawie Jednolitego Sądu Patentowego.

Państwa, które aktualnie tworzą jednolity system patentowy to: Austria, Belgia, Bułgaria, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Niemcy, Włochy, Łotwa, Litwa, Luksemburg, Malta, Holandia, Portugalia, Słowenia oraz Szwecja.

Polska nie jest częścią tego systemu, co oznacza, że uprawnieni z patentu europejskiego, zarówno „klasycznego”, jak i patentu europejskiego o jednolitym skutku, chcąc skorzystać z ochrony patentowej na terytorium RP, będą musieli ubiegać się o nią bezpośrednio w Urzędzie Patentowym RP albo na dotychczasowej ścieżce międzynarodowej.

Wraz z wejściem w życie jednolitego systemu rozpocznie działalność również Jednolity Sąd Patentowy (JSP), który zyska jurysdykcję nie tylko nad sprawami dotyczącymi patentu w systemie jednolitym, ale także sprawami patentów europejskich.

Polska, pomimo apeli praktyków, ostatecznie nie zdecydowała się na dołączenie do systemu. Nie oznacza to jednak, że nowe regulacje nie obejmą części polskich przedsiębiorców.

„Sunrise period”

Przez najbliższe 7 lat od wejścia w życie systemu (z opcją wydłużenia tego okresu o kolejne 7 lat) zapewniona została możliwość przeprowadzenia, przez uprawnionych z „klasycznego” patentu europejskiego, procedury wyłączenia spod jurysdykcji JSP w ramach klauzuli „opt-out”. Dotyczy to osób, których postępowania są w już toku lub dopiero zostaną rozpoczęte, jak i pozostałych uprawnionych.

W tym celu konieczne jest złożenie w JSP formalnego wniosku. Oznacza to, że w przypadku „klasycznych” patentów europejskich w 7-letnim okresie przejściowym obowiązywać będzie równoległa jurysdykcja JSP i organów krajowych na dotychczasowych zasadach.

Od 1 marca br. do 31 maja br. trwa z kolei faza przejściowa (ang. „sunrise period”), w czasie której obecni właściciele „klasycznych” patentów mogą wystąpić o klauzule opt-out dla przyznanych patentów europejskich i opublikowanych zgłoszeń, wyłączające jurysdykcję Jednolitego Sądu Patentowego.

Skorzystać czy wyjść z jednolitego systemu patentowego

Odpowiedź na to pytanie wcale nie jest oczywista. Jedną z istotniejszych zalet jednolitego systemu jest automatyczna walidacja patentu we wszystkich państwach UE, które przystąpiły do porozumienia.

Z kolei niewątpliwą wadą jest konieczność utrzymywania patentu również na rynkach krajów, które mogą być dla przedsiębiorcy zupełnie nieistotne. Kolejnym minusem może być wysoki koszt postępowań – zgodnie z cennikiem JSP jest to kwota rzędu kilkudziesięciu tysięcy euro.

Niewątpliwie kwestia skorzystania z możliwości wyłączenia spod jurysdykcji JSP wymaga rzetelnej analizy, którą muszą przeprowadzić przedsiębiorcy, analizując własne potrzeby i plany działalności.

Chcesz wiedzieć więcej o opcjach związanych z możliwością skorzystania z jednolitego systemu patentowego oraz korzyściach z omawianych rozwiązań? Zapraszamy do kontaktu.

Tomasz Szambelan

Najnowsza Wiedza

Banking dziś i jutro | Listopad 2026

Radosław Radowski: Ochrona konsumentów nie może przeczyć zdrowemu rozsądkowi Najnowsze orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości. UE kończy trend przesuwania granic ochrony konsumenckiej na pozycje, które coraz częściej trudno było uznać za zgodne z elementarnym poczuciem sprawiedliwości, czy nawet ze zdrowym rozsądkiem.

Nowe obowiązki związane z ewidencją towarów o znaczeniu strategicznym

Od 23 października 2026 r. obowiązują nowe zasady ewidencji obrotu towarami o znaczeniu strategicznym (dotyczącym dual-use i uzbrojenia). Firmy muszą gromadzić więcej danych i dostosować sposób ich przechowywania. Zmieniają się też zasady dokumentowania niematerialnych transferów oprogramowania i technologii. Co więcej, dotychczasowe wzory są już nieaktualne!

PIP na rynku, reforma w akcji. Co to oznacza dla Twojej firmy?

Zaledwie od lipca Państwowa Inspekcja Pracy ma nowe uprawnienia, a już widać, że wykorzystuje je bardzo intensywnie – do 5 października kontrolerzy PIP wydali ponad 600 poleceń o przekształceniu kontraktów B2B, czy umów zleceń w etat, informuje Gazeta Wyborcza. Wśród kontrolowanych firm znalazły się największe polskie spółki, a skala aktywności potwierdza, że reforma jest na serio  – Inspekcja aktywnie typuje kontrolowanych, korzystając z nowych źródeł informacji, w tym danych ZUS i KAS. Sprawdzamy, co dokładnie zmieniły nowe przepisy i podpowiadamy, jak ocenić, czy Twoje umowy B2B i zlecenia wytrzymają kontrolę PIP.

UOKiK bierze pod lupę downsizing w Polsce

Prezes UOKiK wszczął postępowania wyjaśniające wobec czołowych producentów żywności, środków czystości i artykułów pielęgnacyjnych w związku z praktyką zwaną downsizingiem. A my sprawdzamy, czy downsizing może stanowić naruszenie i podpowiadamy m.in. producentom co robić, jeśli planują zmniejszenie gramatury swoich produktów.

Teczka opakowaniowa według PPWR -dokumentacja techniczna i deklaracja zgodności w praktyce

Wymogi unijnego rozporządzenia PPWR nakładają na ich wytwórców obowiązek posiadania dwóch powiązanych dokumentów: dokumentacji technicznej i deklaracji zgodności UE (DoC), które razem tworzą tzw. teczkę opakowaniową, czyli zbiór dowodów i oświadczeń potwierdzających, że opakowanie spełnia wymogi PPWR. Jednak standard wymagany przez PPWR odbiega od tego, do czego dotychczas przyzwyczajona była branża i zdecydowanie przesuwa standard dowodowy z ogólnego potwierdzenia zgodności na teczkę opakowaniową, która powinna być kompletna, aktualna i dostępna w odpowiednim języku. Nie oznacza to jednak nadmiernego formalizmu. Dokumentacja może być prowadzona w całości elektronicznie – niezależnie od formy, papierowej czy elektronicznej, musi ona jednak pozostać autentyczna i możliwa do zweryfikowania. Sprawdzamy, co powinno być dziś priorytetem każdego wytwórcy opakowań.

Mobbing i dyskryminacja: nowe przepisy dla pracodawców

Sejm uchwalił nowelizację Kodeksu pracy dotyczącą mobbingu i dyskryminacji. Znajdziemy tu szerszą definicję samego pojęcia, nowe rodzaje nękania, bardziej precyzyjne określenia czym jest np. molestowanie oraz nowe zasady dotyczące prowadzenia tego rodzaju spraw, w tym odwrócony ciężar dowodu, wyższe zadośćuczynienia i właściwość sądów rejonowych. Przepisy wejdą w życie 5 listopada 2026 r. Sprawdzamy, co się zmieni i ile czasu zostało na dostosowanie firmowych dokumentów, polityk i całej organizacji.

Mapa ESG. Jak ustalić, które przepisy dotyczą Twojej firmy i zbudować strategię

Wiemy już, że ESG w firmie to mapa złożona z wielu obowiązków, wynikających z różnych reżimów prawnych. Dlatego dobre pytanie nie brzmi „jak spełnić wszystkie wymogi?”, ale raczej „które z nich dotyczą mojej działalności?”. To ogromna różnica. Wyjaśniamy, jak prawidłowo zdiagnozować swój profil regulacyjny i zbudować skuteczną strategię ESG. Taką, która będzie faktycznie działać i budować rynkowe przewagi.

Zapraszamy do kontaktu:

Tomasz Szambelan

Tomasz Szambelan

Adwokat / Counsel / Własność Intelektualna i Przemysłowa

+48 608 593 042

t.szambelan@kochanski.pl