Jak fundacja rodzinna może chronić się przed „czarnymi owcami”

12 maja 2025 | Aktualności, The Right Focus, Wiedza

W każdej rodzinie mogą zdarzyć się takie osoby. Konfliktowe, napastliwe i niechętne do współpracy, w dodatku przekonane, że to one zawsze mają rację, a świat jest wiecznie przeciwko. Wprowadzają chaos i zamieszanie, są źródłem nieustannych konfliktów lub po prostu nie pasują do ogólnej harmonii. Czasem nazywamy je „czarnymi owcami” – bo wywołują trudne sytuacje, psują relacje lub nie spełniają oczekiwań.

Jak można się chronić przed skutkami ich działań lub zaniechań? W szczególności, jeśli stoimy przed perspektywą sukcesji rodzinnego majątku i nie chcemy, żeby został on rozdrobniony, roztrwoniony i zmarnowany? Odpowiedzią jest fundacja rodzinna.

Czym jest fundacja rodzinna

Fundacja rodzinna to prawna forma organizacji, która pozwala na zarządzanie majątkiem i wartościami rodzinnymi w sposób uporządkowany i długoterminowy. Można dzięki niej wyznaczyć jasne zasady, cele i wartości, którymi będzie się kierować, a także chronić majątek przed niepożądanymi wpływami i skutkami nierozważnych działań, czy decyzji.

Jak ułożyć fundację rodzinną, żeby zapobiec niepożądanym wpływom

Skoncentrowanie majątku w strukturze fundacji rodzinnej eliminuje ryzyko jego podziału i rozdrobnienia – zasoby fundacji wyłączone są spod działania ogólnych przepisów spadkowych, a więc nie podlegają dziedziczeniu. Są za to w posiadaniu fundacji, która ma nimi zarządzać, zgodnie z wolą i strategią wyznaczoną przez fundatora.

Zasady zarządzania aktywami wniesionymi do fundacji i wydatkowania gromadzonych przez nią środków mogą być ułożone w taki sposób, żeby maksymalnie chronić wartość tego majątku i jednocześnie umożliwiać jego dalszą akumulację.

Odpowiednie uregulowanie statutu fundacji rodzinnej może chronić przed roztrwonieniem kapitału na przykład przez nieodpowiedzialnych członków rodziny.

W takim dokumencie można bowiem ustalić bardzo konkretne procedury dotyczące ograniczenia dostępu do aktywów i procesów zarządczych oraz udziału w decyzjach, co pomaga ograniczyć wpływ tych, którzy nie spełniają określonych kryteriów lub nie działają w zgodzie z wartościami rodziny.

Chroni to całą organizację i jej beneficjentów przed nieuczciwymi lub nieodpowiedzialnymi działaniami oraz ogranicza ryzyko związane z zarządzaniem rodzinnym majątkiem przez osoby do tego nieprzygotowane.

Jak spacyfikować rodzinną „czarną owcę”

Fundacja może też pełnić funkcję edukacyjną, promując wartości i postawy, które są ważne dla danej rodziny.

Pomaga to w kształtowaniu pozytywnych relacji i minimalizuje ryzyko pojawienia się „czarnych owiec”.

W statucie fundacji można bowiem określić, kto i na jakich warunkach będzie mógł korzystać z jej zasobów, co chroni przed niepożądanymi wpływami, np. współmałżonków, dalszych krewnych lub nieżyczliwych doradców.

Korzystanie z majątku fundacji może zostać uzależnione od spełniania określonego warunku, np. osiągnięcia:

  • Określonego wieku
  • Ustalonego poziomu wykształcenia
  • Zysku wypracowanego przez fundację
  • Wzrostu jej aktywów

lub określonego zdarzenia losowego (takiego jak np. poważna choroba).

Warto pamiętać, że wypłaty mogą mieć również charakter cykliczny lub celowy (np. pokrycie kosztów edukacji). Można je też uzależnić od decyzji określonego organu fundacji.

Więcej o fundacji rodzinnej znajdziesz tutaj: Fundacja rodzinna – o czym warto wiedzieć.

Masz pytania? Skontaktuj się z nami

Mirosław Malczeski

Najnowsza Wiedza

Ustawa frankowa 2026. Kierunek zmian i ich znaczenie dla stron sporów

Projekt ustawy z 29 maja 2026 r. dotyczący kredytów frankowych może istotnie zmienić sposób prowadzenia sporów pomiędzy kredytobiorcami a bankami. Choć na obecnym etapie pozostaje jedynie propozycją legislacyjną, już teraz budzi duże zainteresowanie – zarówno ze względu na skalę potencjalnych skutków, jak i kierunek proponowanych rozwiązań.

Przegląd sektora bankowego | Banking dziś i jutro | Czerwiec 2026

Zgodnie z komunikatem opublikowanym przez spółkę GPW Benchmark – administratora wskaźników referencyjnych – oraz Komisję Nadzoru Finansowego, sprawującą nadzór nad administratorem wskaźników, 31 grudnia 2036 r. będzie ostatnim dniem opracowywania stawek WIBID i WIBOR dla wszystkich kluczowych terminów fixingowych, tj. dla terminów 1 miesiąc (1M), 3 miesiące (3M) oraz 6 miesięcy (6M).

Jak prawidłowo ustalić staż pracy od 1 maja 2026 roku 

Z początkiem maja 2026 r. pracodawców z sektora prywatnego obowiązują nowe zasady obliczania stażu pracy. A ponieważ przedsiębiorcy mają wciąż sporo pytań dotyczących nowych zasad Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odpowiedziało na te, które pojawiają się najczęściej. Sprawdzamy, co (wciąż) niepokoi pracodawców i jak możemy im w tym pomóc.

Ugoda podatkowa – nowy instrument w Ordynacji podatkowej

Do prac legislacyjnych Rady Ministrów skierowano projekt ustawy o zmianie Ordynacji podatkowej (nr UDER110), który wprowadza instytucję ugody podatkowej, czyli nowej formy polubownego rozwiązywania sporów między podatnikiem a organem. Do 19 czerwca projekt będzie na etapie uzgodnień i konsultacji publicznych. Planowane wejście w życie ma nastąpić 1 stycznia 2028 r. Sprawdzamy, kto i kiedy może się ubiegać o ugodę, na jakich warunkach i jak to może wyglądać w praktyce.

Przebudowa systemu SENT: od odzieży po beton i wewnętrzną logistykę. Jak się przygotować?

Jeszcze kilka lat temu system SENT kojarzył się niemal wyłącznie z cysternami i rynkiem paliwowym. To już przeszłość. Dziś to narzędzie kontroli, które coraz śmielej zagląda do transportów z owocami, a od połowy marca nawet do kontenerów z odzieżą i obuwiem. Ministerstwo Finansów podsumowuje już efekty ostatnich rozszerzeń, ale dla przedsiębiorców to dopiero rozgrzewka. Na horyzoncie widać bowiem jedną z największych reform ustawy o SENT. Skala planowanych zmian sugeruje, że w kwestii monitorowania łańcuchów dostaw fiskus nie powiedział jeszcze ostatniego słowa.

Rewolucyjna reforma rynku kapitałowego w Polsce – ETF-y i Kwalifikowany Fundusz Inwestycyjny

Polski rynek kapitałowy stoi u progu jednej z najważniejszych reform ostatnich lat, która gruntownie przebuduje zasady funkcjonowania funduszy ETF oraz wprowadzi zupełnie nową kategorię wehikułu inwestycyjnego: Kwalifikowanego Funduszu Inwestycyjnego (KFI). To odpowiedź na postulaty rynku i szansa na nadrobienie dystansu do Luksemburga czy Irlandii, bo celem zmian jest zwiększenie konkurencyjności oraz ograniczenie inwestycji uciekających za granicę. Ma być bardziej elastycznie zarówno dla inwestorów, jak i zarządzających oraz zgodnie z obecnymi trendami i  europejskimi standardami. Sprawdzamy, co konkretnie się zmienia i co to oznacza dla wszystkich uczestników tego rynku.

Dyrektywa 2024/825 jako odpowiedź Unii Europejskiej na greenwashing

Greenwashing jest jednym z większych wyzwań dla systemu ochrony konsumentów w Unii Europejskiej. Wraz ze wzrostem świadomości ekologicznej klientów marki coraz częściej odwołują się bowiem do haseł ochrony środowiska, zrównoważonego rozwoju czy neutralności klimatycznej. Nie zawsze jednak przekazy te znajdują oparcie w rzeczywistych cechach ich produktów lub usług. UE podjęła próbę systemowego uporządkowania tej sfery precyzując obowiązki informacyjne przedsiębiorców oraz rozszerzając katalog praktyk uznawanych za nieuczciwe. Sprawdzamy, jakie zmiany niesie dla przedsiębiorców.

Przegląd sektora bankowego | Banking dziś i jutro | Maj 2026

„Koniec snu o darmowych mieszkaniach” – tak Związek Banków Polskich ocenia czwartkowe orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach dotyczących tego, czy przedawnienia instytucji finansowych wobec frankowiczów się przedawniły.

Kaucja jak VAT? System kaucyjny i ryzyko, którego nikt nie chce głośno nazwać

System kaucyjny miał być prosty. Ekologiczny. Szczelny. Neutralny podatkowo. Kilka miesięcy wystarczyło, żeby zacząć mieć poważne wątpliwości. Pierwsze luki nie są już teorią, bo widać je gołym okiem. Mechanizmy nadużyć można opisać całkiem precyzyjnie, a skala potencjalnych strat może okazać się znacznie większa, niż ktokolwiek przewidywał. Poniżej sprawdzamy, gdzie system traci kontrolę i co z tym można zrobić.

Zapraszamy do kontaktu:

Mirosław Malczeski

Mirosław Malczeski

Radca prawny / Counsel / Prawo Podatkowe

+48 608 593 450

m.malczeski@kochanski.pl