Fundacja rodzinna – o czym warto wiedzieć?

9 kwietnia 2025 | Aktualności, The Right Focus, Wiedza

W którymś momencie niemal każda firma rodzinna staje przed decyzjami o kierunkach rozwoju zbudowanego własnoręcznie biznesu i jednocześnie zabezpieczeniu zgromadzonego przez lata kapitału. Rozwiązaniem może być fundacja rodzinna. W polskim systemie prawnym to stosunkowo nowy instrument, który umożliwia gospodarowanie i strukturyzację aktywów, ale przede wszystkim służy do planowania skutecznej sukcesji.

Fundacja rodzinna jest podmiotem odpowiedzialnym za zarządzanie majątkiem firmy, stanowiącym zabezpieczenie finansowe osób wskazanych przez fundatora – w praktyce najczęściej rodziny, umożliwiającym efektywne przeprowadzenie sukcesji działalności biznesowej.

Sukcesja na pokolenia

Fundacja rodzinna to rozwiązanie dla osób fizycznych, które chcą zabezpieczyć swoje aktywa majątkowe. Dzięki fundacji firma ma szansę trwać przez pokolenia, a jej majątek pozostanie w rękach rodziny czy też osób najbliższych fundatorowi. Majątek ten będzie też podlegał dalszemu zarządowi, zgodnie z wolą założyciela, wyrażoną w statucie fundacji, a także innych dokumentach.

Fundator, wskazując zarówno sposób prowadzenia firmy, jak i możliwe ścieżki rozwoju, może tym zapewnić, że nowa organizacja będzie działała według ważnych dla niego wartości i realizowała jego misję i wizję. Dzięki temu ma możliwość dokonania sukcesji na swoich, jasno określonych, zasadach.

Zachowanie rodzinnego charakteru firmy

Podstawową zaletą fundacji rodzinnej jest zabezpieczenie sukcesji na rzecz najbliższych osób jej właściciela. Dzięki takiemu rozwiązaniu fundator zyskuje pewność, że  biznes, który zbudował nie trafi w obce ręce i będzie mógł się rozwijać zgodnie z jego zamysłem i wolą. W ten sposób firma może umocnić swoją pozycję na rynku i jednocześnie zachować swój rodzinny charakter.

Efektywne zarządzanie sukcesją

Dzięki elastycznym rozwiązaniom statutowym, fundator może określić zasady dziedziczenia i wsparcia beneficjentów, co pomaga uniknąć sporów rodzinnych oraz zapobiega rozdrobnieniu majątku, w razie jego śmierci.

Fundator ma też możliwość określenia struktury organów fundacji oraz zasad ich działania, co pozwala na dostosowanie funkcjonowania fundacji do indywidualnych potrzeb danej rodziny. Może to obejmować m.in. skład zarządu czy sposób podejmowania decyzji.

Elastyczność w wypłacie świadczeń

Fundacja rodzinna umożliwia również wprowadzenie jednolitych zasad wypłaty zysku i innych świadczeń pieniężnych w ramach zgromadzonego majątku. W tym zakresie fundator może określić warunki, które pozwolą poszczególnym następcom na pobieranie zysku. Ustawodawca nie wprowadził tutaj żadnych ograniczeń, wszystko zależy więc od woli tego, kto powołuje do życia fundację.

Ochrona przed roszczeniami

Majątek fundacji rodzinnej jest oddzielony od majątku prywatnego fundatora oraz majątku prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa. Jednocześnie jest chroniony przed roszczeniami ze strony wierzycieli firmy. W przypadku trudności finansowych, zarówno przedsiębiorstwa, jak i samego fundatora, majątek wniesiony do fundacji jest bezpieczny.

Zachowane zostaje także bezpieczeństwo fundatora, który nie odpowiada za zobowiązania fundacji rodzinnej.  Fundacja rodzinna będzie jednakże  odpowiadać solidarnie z fundatorem za jego zobowiązania cywilnoprawne i zaległości podatkowe powstałe przed utworzeniem fundacji, ale tylko do wysokości wniesionego do niej mienia. Nie będzie już jednak odpowiedzialna za zobowiązania fundatora powstałe po jej założeniu.

Korzyści podatkowe

Warto też wspomnieć, że fundacja rodzinna korzysta z preferencyjnego opodatkowania. Jej dochody mogą być reinwestowane bez obciążenia podatkowego, a wypłaty dla beneficjentów są obłożone zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 15 proc., pod warunkiem, że beneficjenci są członkami najbliższej rodziny fundatora.

Dla kogo jest fundacja rodzinna

Założenie fundacji rodzinnej to dobry wyrób dla osób, które zgromadziły znaczny majątek. W dodatku majątek, który ma służyć nie tylko za ich życia, ale także kolejnym pokoleniom. Decyzja o utworzeniu fundacji powinna być jednak dobrze przemyślana i poprzedzona konsultacjami z ekspertami. Po to, by zapewnić zgodność z celami rodziny oraz zoptymalizować korzyści płynące z jej funkcjonowania.

Specjaliści przeanalizują zasadność założenia fundacji rodzinnej oraz wniesienia do niej określonych składników majątku, umożliwiających efektywne przeprowadzenie sukcesji. Określą korzyści, zaprojektują strukturę, w tym statut i wszelkie inne niezbędne dokumenty oraz zapewnią wsparcie podczas procesu zakładania, rejestracji i funkcjonowania fundacji rodzinnej.

Masz pytania? Skontaktuj się z nami.

Mirosław Malczeski

Najnowsza Wiedza

Bankowość 2026 – technologia, regulacje i nowy krajobraz rynku

2026 przyniesie sektorowi bankowemu najbardziej dynamiczną transformację od dekady. Trendy zidentyfikowane w raporcie Accenture Top Banking Trends FY26 wskazują, że sektor wchodzi w fazę, w której technologia i regulacje stworzą nierozerwalny duet napędzający wszystkie kierunki zmian. Ale to właśnie regulacje wyznaczają granice, tempo i sposób implementacji nowych rozwiązań. Sprawdzamy, na co jeszcze zwracają uwagę eksperci.

Pułapka pierwszego roku – rozliczenie poziomu selektywnego zbierania w systemie kaucyjnym za 2025 r.

System kaucyjny zaczął funkcjonować 1 października 2025 r. Część przedsiębiorców przystąpiła do niego od razu, a część zdecydowała się na dołączenie później. Na pierwszy rzut oka może to wydawać się jedynie kwestią organizacyjną. W praktyce jednak moment przystąpienia do systemu może mieć istotny wpływ na wynik rozliczenia poziomu selektywnego zbierania za 2025 r.

Nowy Krajowy System Cyberbezpieczeństwa

Nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (UKSC) to jedna z najważniejszych reform regulacyjnych ostatnich lat. Jej głównym celem jest dostosowanie polskiego prawa do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2555, znanej jako NIS2, która znacząco podnosi wymogi w zakresie bezpieczeństwa cyfrowego w całej Unii. Polska ustawa została gruntownie przebudowana, obejmując więcej organizacji (szacunki mówią o blisko 40 000 podmiotach), wprowadzając bardziej wymagające obowiązki, ustawową, osobistą odpowiedzialność zarządu i jeszcze bardziej rygorystyczne zasady wymierzania kar pieniężnych. W przypadku najpoważniejszych naruszeń może to być nawet do 100 mln złotych.

„Made in Europe” przestaje być hasłem. Staje się prawem

Do niedawna „Made in Europe” było wyłącznie etykietą. Owszem, użyteczną marketingowo, ale pozbawioną twardej, normatywnej treści. Wkrótce może się to zmienić. 4 marca Komisja Europejska opublikowała bowiem projekt rozporządzenia Industrial Accelerator Act, który zakłada, że od 2027 r. unijne pochodzenie komponentów stanie się warunkiem uczestnictwa w aukcjach OZE, dostępu do finansowania publicznego i kwalifikacji w zamówieniach. Hasło „kupuj bardziej europejskie” może stać się konkretnym instrumentem wspierającym lokalną produkcję oraz kontrolę zagranicznych inwestycji.

Nieoczywiste przypadki przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę

Przejście całości lub części zakładu pracy stanowi szczególną instytucję prawa pracy, związaną ze zmianami właścicielskimi. W uproszczeniu polega ono na automatycznym (tj. następującym bez konieczności podejmowania jakichkolwiek dodatkowych działań stron ani też uzyskiwania ich zgody) przejściu ogółu praw i obowiązków pracodawcy z jednego podmiotu na inny. Poprzedza to jednak wypełnienie całego szeregu obowiązków informacyjno-konsultacyjnych, które ciążą na obu pracodawcach, zarówno tym nowym, jak i dotychczasowym. Sprawdzamy, jak powinien wyglądać cały proces.

Jak zabezpieczyć się przed ryzykiem podatkowym w systemie kaucyjnym

System kaucyjny funkcjonuje od października 2025 r. i od początku budził istotne wątpliwości podatkowe. Choć przepisy weszły w życie, w praktyce długo nie było jasne, jak je stosować – część regulacji wymagała doprecyzowania, niektórych rozwiązań brakowało, a opublikowane objaśnienia nie obejmowały wszystkich kluczowych zagadnień. W efekcie to rynek w dużej mierze zaczął wypracowywać własne standardy działania.

Przegląd sektora bankowego | Banking dziś i jutro | Marzec 2026

12 lutego 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości UE wydał wyrok w sprawie dotyczącej stosowania wskaźnika WIBOR w umowach kredytowych. Sędziowie TSUE potwierdzili, że sądy w sprawach konsumenckich nie mogą badać prawidłowości wyznaczania WIBOR-u. Banki prawidłowo informowały klientów o wskaźniku referencyjnym – zgodnie z prawem krajowym i unijnym.

Powraca temat reformy Państwowej Inspekcji Pracy

Do Sejmu wpłynął nowy projekt ustawy przewidujący zmiany w funkcjonowaniu Państwowej Inspekcji Pracy. Podczas pierwszego czytania – 25 lutego, projekt nie został odrzucony, wobec czego został skierowany do dalszych prac w Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Pomimo dotychczasowych obaw i kontrowersji zgłaszanych m.in. przez przedsiębiorców, ustawodawca niezmiennie dąży do gruntownej modernizacji modelu zatrudnienia w Polsce, co oznacza zwiększenie nadzoru nad rynkiem pracy oraz ograniczenia nadużywania umów cywilnoprawnych. Sprawdzamy, jakie propozycje znalazły się w nowym projekcie i podpowiadamy, co to oznacza dla przedsiębiorców.

Zapraszamy do kontaktu:

Mirosław Malczeski

Mirosław Malczeski

Radca prawny / Counsel / Prawo Podatkowe

+48 608 593 450

m.malczeski@kochanski.pl