3

Eco Focus #2

23 października 2024 | Aktualności, Eco Focus, Wiedza

Milena Kazanowska-Kędzierska odpowiada na pytania dotyczące rozporządzenia EUDR, tym razem skupiając się na konsekwencjach, jakie grożą przedsiębiorcom za nieprzestrzeganie tych regulacji oraz systemie kontroli.

To kluczowe informacje dla wszystkich firm, którzy muszą przygotować się do nowych przepisów dotyczących wylesiania, czyli produkcji opartej na wykorzystaniu bydła, kakao, kawy, palmy olejowej, kauczuku, soi i drewna.

Jakie kary grożą przedsiębiorcom za naruszenie postanowień Rozporządzenia?

 Milena Kazanowska-Kędzierska

Przypomnijmy, że każdy kraj UE samodzielnie ustali, jak dokładnie będzie karać firmy, które nie będą przestrzegały nowych przepisów.

Unia podaje zaledwie ogólne ramy i maksymalne wysokości kar, ale szczegółowe zasady ich nakładania będą różnić się w zależności od konkretnego kraju i przyjętego modelu.

W Polsce, jak dotąd, żadne przepisy wykonawcze w tym zakresie nie zostały ani przyjęte, ani nawet przedstawione, niemniej jednak samo Rozporządzenie wskazuje katalog kar grożących za naruszenia, można zatem przyjąć, że polski ustawodawca zaproponuje zbliżony system.

Zgodnie z Rozporządzeniem kary obejmują:

  • Grzywny proporcjonalne do szkód dla środowiska, do wartości odnośnych towarów lub odnośnych produktów, których to dotyczy[1]; w przypadku osoby prawnej maksymalna kwota takiej grzywny wynosi co najmniej 4 proc. łącznego rocznego obrotu osiągniętego przez PODMIOT lub PODMIOT HANDLOWY w całej Unii w roku finansowym poprzedzającym decyzję o nałożeniu grzywny[2]
  • Konfiskatę odnośnych produktów, których dotyczy naruszenie
  • Konfiskatę dochodów uzyskanych z transakcji obejmujących odnośne produkty
  • Czasowe wykluczenie (na okres maksymalnie 12 miesięcy) z procedur udzielania zamówień oraz z dostępu do finansowania publicznego, w tym procedur przetargowych, dotacji i koncesji
  • W przypadku poważnego naruszenia lub powtarzających się naruszeń czasowy zakaz wprowadzania do obrotu lub udostępniania odnośnych towarów i odnośnych produktów na rynku lub ich wywozu
  • W przypadku jak powyżej, zakaz stosowania uproszczonej należytej staranności[3]

Kto będzie odpowiedzialny za kontrole przedsiębiorców w zakresie przestrzegania Rozporządzenia EUDR?

Do 30 grudnia 2023 r. państwa członkowskie miały obowiązek zgłosić Komisji nazwy, adresy i informacje kontaktowe właściwych organów odpowiedzialnych za kontrolę w zakresie przestrzegania  postanowień Rozporządzenia.

Dane tych instytucji dostępne są na stronie Komisji. Jak dotąd jednak (według stanu na 9 października 2024 r). Polska nie wskazała właściwego urzędu.

Obrazek

Co będzie kontrolowane?

  • System należytej staranności oraz wszystkie składające się na niego procedury
  • Dokumentację i zapisy monitorujące funkcjonowanie systemu oraz zgodność konkretnego odnośnego produktu z Rozporządzeniem

W przypadku wykrycia potencjalnej niegodności EUDR kontrolujący  będzie uprawniony m.in. do podjęcia środków tymczasowych, takich jak:

  • Zajęcie odnośnych towarów lub produktów
  • Zawieszenie wprowadzania/ udostępniania/ wywozu takich towarów lub produktów do obrotu

Warto pamiętać.

W naszej ocenie, w związku z tym, że, po pierwsze, wdrażanie Rozporządzenia jest jeszcze na bardzo wczesnym etapie, a po drugie, już dziś obserwujemy znaczące opóźnienia w zakresie przyjęcia krajowych regulacji, musimy na bieżąco monitorować to, co dzieje się w tym obszarze. I to zarówno na poziomie UE, jak i lokalnym.

Zobacz też pierwszy odcinek naszego cyklu, w którym szczegółowo wyjaśniliśmy podstawowe pojęcia związane z rozporządzeniem EUDR, omówiliśmy różnice między „podmiotem” a „podmiotem handlowym” i przedstawiliśmy listę towarów objętych nowymi przepisami.

W Eco Focus #1 znajdziesz też aktualne informacje na temat terminów wdrożenia.

Masz pytania? Skontaktuj się z nami

Milena Kazanowska-Kędzierska

[1] Poziom takich grzywien wylicza się w taki sposób, aby zapewnić, by skutecznie pozbawiały one podmioty, które są odpowiedzialne za naruszenia, korzyści ekonomicznych uzyskanych w wyniku dopuszczenia się przez nie naruszeń, oraz stopniowo zwiększa się poziom takich grzywien w przypadku powtarzających się naruszeń.

[2] Obliczonej zgodnie z wyliczeniem całkowitego obrotu dla przedsiębiorstw ustanowionym w art. 5 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 i zostaje, w razie potrzeby, podwyższona, aby przekraczała potencjalnie uzyskaną korzyść ekonomiczną.

[3] Określonej w art. 13 Rozporządzenia 2023/1115.

Najnowsza Wiedza

Banking dziś i jutro | Przegląd sektora finansowego | Sierpień 2026

Polski sektor bankowy z niepokojem przyjął niedawną wypowiedź Minister Funduszy i Polityki Regionalnej Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz, która zapowiedziała przedstawienie propozycji dalszego podwyższenia CIT dla banków. Argumentacja przedstawiona przez minister opiera się jednak na błędnym utożsamieniu płynności sektora z jego rentownością i świadczy o niezrozumieniu podstawowych mechanizmów funkcjonowania sektora bankowego oraz zasad oceny jego kondycji finansowej.

NIS2 i UKSC w transporcie: co musisz zrobić przed październikiem 2026?

Od 3 kwietnia 2026 r. obowiązuje znowelizowana ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (UKSC). Oznacza to, że firmy z sektora transportu mają do zrealizowania konkretny harmonogram, w tym podlegają obowiązkowi rejestracji w wykazie KSC do 3 października 2026 r. Jeśli tego nie zrobią, mogą czekać je wysokie sankcje połączone w dodatku z ryzykiem osobistej odpowiedzialności kadry zarządzającej. Nie wszyscy jednak automatycznie podlegają nowym przepisom. Sprawdź, czy dotyczy to Twojej firmy i co warto zrobić, zanim skończy się czas na przygotowanie.

Fundacje rodzinne: rząd policzył i wystawił rachunek

Trzy lata. Tyle czekaliśmy na to, co Rada Ministrów widziała w danych od początku – i co właśnie ujawniła w przeglądzie ustawy o fundacji rodzinnej. Dokument jest nie tylko diagnozą problemów, ale przede wszystkim zapowiedzią poważnych zmian w regułach, które fundatorzy i ich doradcy traktowali jako pewne i stabilne. I tu tkwi problem, który wykracza daleko poza kwestie podatkowe. Jeśli zasady gry są zmieniane w jej trakcie, nie ma mowy ani o pewności planowania, ani o zaufaniu do prawa. Nieprzypadkowo jedną z największych obaw przedsiębiorców rozważających założenie fundacji nie jest poziom opodatkowania, lecz stabilność systemu prawnego. Którą ponownie podaje się w dziś w wątpliwość.

Co nowa ustawa frankowa oznacza dla banków

Mamy nową ustawę o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego. Przepisy wchodzą w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia. Czas na analizę tego, co nas czeka i co banki powinny zrobić już dziś.

Nie przegap terminu na dopełnienie obowiązków w zakresie cen transferowych

Ceny transferowe od lat pozostają jednym z głównych obszarów zainteresowania organów podatkowych. W praktyce oznacza to, że transakcje zawierane pomiędzy podmiotami powiązanymi są przedmiotem wzmożonej weryfikacji, a obowiązki dokumentacyjne w tym zakresie należą do jednych z najczęściej kontrolowanych.

Nowy projekt ustawy o jawności wynagrodzeń – co zmieniło się od grudnia 2025 r.?

Mamy już drugą wersję projektu ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości, która doprecyzowuje procedury i terminy, a także powołuje nowy organ nadzoru. Opisywaliśmy już zmiany dotyczące etapu rekrutacji oraz trzy filary nadchodzącego systemu pay transparency, wskazując również, że Polska nie dotrzyma unijnego terminu implementacji (7 czerwca 2026 r.). Sprawdzamy więc kolejne zmiany, nowości i ryzyka, które pojawiły się w nowej, kwietniowej wersji projektu.

Payment Services Regulation (PSR) – między ochroną użytkownika a należytą starannością

Projekt rozporządzenia Payment Services Regulation (PSR) to jeden z najważniejszych elementów reformy unijnych ram prawnych w zakresie usług płatniczych. Jego głównym celem jest zwiększenie poziomu bezpieczeństwa obrotu bezgotówkowego oraz ograniczenie skali nadużyć finansowych, w szczególności tych wynikających z rozwoju kanałów cyfrowych. Jednocześnie nowe przepisy mają wprowadzić model odpowiedzialności, który nie spowoduje całkowitego przeniesienia ryzyka na instytucje finansowe, lecz zachowa istotną rolę należytej staranności po stronie użytkownika.

„Odstąp od umowy tutaj” – co dalej z nowym przyciskiem w sklepach internetowych, na platformach handlowych i aplikacjach mobilnych?

Od 19 czerwca przedsiębiorcy z Unii Europejskiej zawierający z konsumentami umowy na odległość za pośrednictwem interfejsu internetowego mieli być zobowiązani przez krajowe przepisy do zapewnienia konsumentom możliwości odstąpienia od umowy również za pomocą funkcji/przycisku. W związku z opóźnieniem Polski w implementacji dyrektywy 2023/2673, z której wynika wymóg stosowania takiego przycisku, obowiązek ten został w naszym kraju przesunięty w czasie. Sprawdzamy, o co chodzi ze zdalnym odstąpieniem od umowy i jakich transakcji ma dotyczyć ta nowa funkcja.