2024 przyniósł istotne zmiany w prawie pracy. Niektóre z nich już obowiązują, inne wejdą w życie dopiero po Nowym Roku.
Zmiany te są odpowiedzią polskiego ustawodawcy na to, co dzieje się w obszarze unijnego rynku pracy i mają na celu ochronę zdrowia pracowników, poprawę warunków pracy oraz wsparcie przedsiębiorców. Podsumowujemy i przyglądamy się najistotniejszym z nich.
Wzrost płacy minimalnej
Od 1 lipca 2024r. kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosi 4.300 zł brutto, zaś najniższa stawka godzinowa za każdą godzinę wykonywania zlecenia bądź świadczenia usługi wynosi 28,10 zł brutto.
Od 1 stycznia 2025 r. kwoty te zostaną podwyższone. I tak, najniższa kwota wynagrodzenia za pracę wyniesie 4.666 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa 30,50 zł brutto.
Ochrona sygnalistów
25 września weszła w życie długo wyczekiwana Ustawa o ochronie sygnalistów, która wprowadza specjalne procedury zgłaszania nieprawidłowości w firmie. Celem ustawy jest również ochrona przed działaniami odwetowymi np. ze strony pracodawcy, sygnalistów tj. osób dokonujących takiego zgłoszenia.
Procedury dotyczące sygnalistów powinien wprowadzić każdy podmiot, zatrudniający co najmniej 50 osób (według stanu na 1 stycznia lub 1 lipca danego roku).
Obejmuje to pracowników w przeliczeniu na pełne etaty lub osoby świadczące pracę za wynagrodzeniem na innej podstawie niż stosunek pracy, jeżeli te nie zatrudniają innych osób, niezależnie od podstawy zatrudnienia.
Sygnalista może zgłaszać naruszenia, czyli działania lub zaniechania niezgodne z prawem lub mające na celu jego obejście, w zakresie m.in.:
- Korupcji, zamówień publicznych, usług, produktów i rynków finansowych, przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, bezpieczeństwa produktów i ich zgodności z wymogami, bezpieczeństwa transportu, ochrony środowiska, bezpieczeństwa żywności i pasz, zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia publicznego, ochrony konsumentów, ochrony prywatności i danych osobowych, bezpieczeństwa sieci i systemów teleinformatycznych, konstytucyjnych wolności i praw człowieka i obywatela
Sygnalista podlega ochronie pod warunkiem, że miał uzasadnione podstawy sądzić, że informacja, którą zgłasza jest prawdziwa i że stanowi sygnał o naruszeniu prawa.
Wejście w życie Ustawy nałożyło na przedsiębiorców dodatkowe obowiązki, takie m.in. jak:
- Ustalenie procedury zgłoszeń wewnętrznych
- Konsultacje ze związkami zawodowymi lub przedstawicielami osób świadczących pracę (jeśli nie ma związków)
- Ogłoszenie procedury
- Ustalenie sposobu, w jaki sygnaliści mogą zgłaszać naruszenia (tzw. kanały zgłoszeń)
- Wyznaczenie jednostki / osoby upoważnionej do przyjmowania zgłoszeń oraz do podejmowania działań następczych
Wakacje składkowe dla przedsiębiorców
1 listopada weszły w życie przepisy dotyczące wakacji składkowych dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. „Wakacje składkowe” to ulga pozwalająca na jednorazowe zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne za jeden (dowolnie wybrany) miesiąc w roku.
Zwolnienie obejmuje składki ustalane od najniższej podstawy wymiaru, która dotyczy przedsiębiorcy.
Wakacje składkowe nie obejmują składek na ubezpieczenie zdrowotne.
W 2024 roku z wakacji składkowych można skorzystać tylko w grudniu, a wnioski o tę ulgę należy złożyć w listopadzie 2024 r.
Z ulgi może skorzystać przedsiębiorca posiadający wpis w CEIDG, jeśli tylko:
- W miesiącu przed złożeniem wniosku zgłosił do ubezpieczeń społecznych lub ubezpieczenia zdrowotnego do 10 osób ubezpieczonych (w tym siebie)
- Podlegał, jako osoba ubezpieczona, choć jeden dzień (dobrowolnie albo obowiązkowo) ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym składany jest wniosek
- W ostatnich dwóch latach przed rokiem, w którym składany jest wniosek, nie uzyskał przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej lub co najmniej w jednym roku z dwóch ostatnich lat poprzedzających ten rok roczny przychód z działalności nie przekraczał równowartości w złotych 2 milionów euro
- Nie prowadził, jako osoba ubezpieczona, w poprzednim roku oraz w roku, w którym składał wniosek (do dnia jego złożenia), pozarolniczej działalności gospodarczej na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego w roku rozpoczęcia działalności lub rok wcześniej wykonywał w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności, które wchodzą w zakres działalności gospodarczej
Uwaga!
Zwolnienie stanowi pomoc de minimis. Co oznacza, że jeśli przedsiębiorca chce skorzystać z wakacji składkowych, musi dysponować limitem takiej pomocy równym co najmniej sumie składek, z których chce uzyskać zwolnienie. Łączna pomoc publiczna otrzymana przez przedsiębiorcę w okresie 3 lat nie może przekroczyć 300 tys. euro.
Nowelizacja art. 222 Kodeksu pracy
Od 29 czerwca nowe brzmienie art. 222 kodeksu pracy mówi, że: „w razie zatrudniania pracownika w warunkach narażenia na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym, pracodawca zastępuje te substancje chemiczne, ich mieszaniny, czynniki lub procesy technologiczne mniej szkodliwymi dla zdrowia lub stosuje inne dostępne środki ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki”.
Nowe regulacje dotyczą wszystkich pracodawców, którzy zatrudniają pracowników w warunkach narażenia na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym.
Nowelizacja art. 222 Kodeksu pracy nakłada na pracodawców dodatkowe obowiązki, polegające m.in. na:
- Zastąpieniu niebezpiecznych substancji bezpieczniejszymi alternatywami, jeśli jest to możliwe
- Stosowaniu środków minimalizujących ryzyko, np. odpowiedniej wentylacji, wyposażenia pracowników w odzież ochronną, a nawet zmiany w procesach technologicznych
- Prowadzenie rejestru oraz monitorowanie stanu zdrowia pracowników zatrudnionych przy pracach, przy których wykorzystuje się takie niebezpieczne substancje
Masz pytania? Skontaktuj się z nami
