Www Pl Brexit

Brexit | Dotychczasowe skutki wyjścia Wielkiej Brytanii z UE

5 sierpnia 2022 | Aktualności, Wiedza

Zaledwie kilka lat temu Europa spotkała się z poważnym zaburzeniem międzynarodowej gospodarki jakim był Brexit, tj. wyjście Zjednoczonego Królestwa ze struktur Unii Europejskiej. Wydarzenie to, tak jak wojna na Ukrainie czy pandemia COVID-19, niesie za sobą istotne konsekwencje dla światowej gospodarki, które przekładają się na jakość naszego codziennego życia.

Nowa relacja prawno-gospodarcza UE-Wielka Brytania

Najczęściej podnoszoną kwestią po ogłoszeniu decyzji o opuszczeniu Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię było pytanie – jak teraz będzie wyglądać dalsza relacja pomiędzy tymi dwoma podmiotami? Współpraca międzynarodowa z Unią Europejską może przybrać bowiem liczne postacie, z których każda cechuje się odmiennym poziomem ułatwień gospodarczych. Zjednoczone Królestwo zdecydowało się ostatecznie na oparcie tej kooperacji o umowę o wolnym handlu (Trade and Cooperation Agreement; TCA). Z uwagi na to, że umowa ta funkcjonuje już od roku w obrocie prawnym, możliwe jest podjęcie się wstępnej oceny jak w praktyce wyglądają skutki tego porozumienia i czy odejście z UE było jakkolwiek korzystną decyzją dla Wielkiej Brytanii.

Kluczowe wnioski

Przy zastrzeżeniu, że póki co nie można dokładnie przewidzieć wszelkich długofalowych konsekwencji Brexitu, można dojść jednak do szeregu konkluzji:

  • Partnerstwo UE i Zjednoczonego Królestwa od zawsze należało do bardzo specyficznych. Wielka Brytania nie tylko szukała odstępstw od istotnych zobowiązań w ramach UE gdy była jej członkiem, lecz także podnosiła wyraźne zastrzeżenia co do uczestnictwa w Unii już od samego początku rozmów na temat przystąpienia do nowo rodzących się organizacji. Tym samym prawdopodobnym jest, że gdyby drogi UE i WB się nie rozeszły, to Zjednoczone Królestwo dalej współpracowałoby z Unią na innych zasadach niż reszta Państw Członkowskich.
  • Na ten moment Brexit można uznać za niekorzystny ekonomicznie dla Zjednoczonego Królestwa. Jak pokazuje historia, już sama decyzja o wyjściu z UE w referendum z 2016 r. wywołała globalne zamieszanie finansowe. Ponadto uderzyła ona w pewność współpracy gospodarczej pomiędzy rynkiem unijnym a brytyjskim, przez co liczni inwestorzy powstrzymali się lub nawet wycofali od inwestycji na tej płaszczyźnie.
  • Wspomniana umowa TCA nie jest w stanie w pełni zastąpić współpracy z jaką Wielka Brytania miała do czynienia w ramach członkostwa w UE. Status Państwa Członkowskiego wiąże się z szeregiem unikatowych ułatwień gospodarczych, które nie przysługują już dłużej Zjednoczonemu Królestwu.
  • Poszczególne gałęzie gospodarki są dotknięte w różnym stopniu przez Brexit, a przy tym ich ocena może być odmienna w zależności od przyjętej perspektywy. Istnieją jednak wymierne wskaźniki, które pozwalają na dość obiektywne szacunki. Dla przykładu – wedle analiz ekspertów, Brexit doprowadził do nagłego i trwałego 25% spadku importu Wielkiej Brytanii z UE, w stosunku do reszty świata[1].
  • Poza tym Zjednoczone Królestwo musi mierzyć się teraz z dodatkowymi problemami, takimi jak m.in. rosnące ceny żywności, spadki wartości pieniądza, niedobory pracowników, czy dodatkowe formalności i kontrole sanitarne na granicach.
  • Warto też wskazać, że publikowane raporty rządowe nie wykazały do tej pory jakichkolwiek rzeczywiście pozytywnych skutków gospodarczych decyzji o opuszczeniu UE.

**

Artykuł został przygotowany na podstawie pracy magisterskiej pt. Relacja prawno-ekonomiczna pomiędzy Zjednoczonym Królestwem a Unią Europejską. Kompleksowy ogląd dotychczasowej i przyszłej współpracy (The Legal and Economic Relationship between the United Kingdom and the European Union. A Comprehensive Overview of Past and Future Cooperation) – autorstwa Bartosza Brzyskiego.

Zestawiono w niej dotychczasową współpracę na linii Unia Europejska – Wielka Brytania z nowymi warunkami kooperacji pomiędzy nimi w post-Brexitowej rzeczywistości. Opracowanie przygotowano przede wszystkim z perspektywy prawnej, ale przy tym w nawiązaniu do wymiernych skutków ekonomicznych. Oceniając poszczególne zjawiska w ten sposób możliwe jest udzielenie wstępnej odpowiedzi na pytanie czy na ten moment opuszczenie Unii było raczej korzystną czy też niekorzystną decyzją ze strony Wielkiej Brytanii.

Masz pytania? Skontaktuj się z autorem

Bartosz Brzyski

[1] R. Freeman, K. Manova, T. Prayer, T. Sampson, Brexit: the major trade disruption came after the UK-EU agreement took effect in 2021, London School of Economics and Political Science, 26 kwietnia 2022, https://blogs.lse.ac.uk/businessreview/2022/04/26/brexit-the-major-trade-disruption-came-after-the-uk-eu-agreement-took-effect-in-2021/ [data dostępu: 22 maja 2022 r.]

Najnowsza Wiedza

Banking dziś i jutro | Przegląd sektora finansowego | Sierpień 2026

Polski sektor bankowy z niepokojem przyjął niedawną wypowiedź Minister Funduszy i Polityki Regionalnej Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz, która zapowiedziała przedstawienie propozycji dalszego podwyższenia CIT dla banków. Argumentacja przedstawiona przez minister opiera się jednak na błędnym utożsamieniu płynności sektora z jego rentownością i świadczy o niezrozumieniu podstawowych mechanizmów funkcjonowania sektora bankowego oraz zasad oceny jego kondycji finansowej.

NIS2 i UKSC w transporcie: co musisz zrobić przed październikiem 2026?

Od 3 kwietnia 2026 r. obowiązuje znowelizowana ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (UKSC). Oznacza to, że firmy z sektora transportu mają do zrealizowania konkretny harmonogram, w tym podlegają obowiązkowi rejestracji w wykazie KSC do 3 października 2026 r. Jeśli tego nie zrobią, mogą czekać je wysokie sankcje połączone w dodatku z ryzykiem osobistej odpowiedzialności kadry zarządzającej. Nie wszyscy jednak automatycznie podlegają nowym przepisom. Sprawdź, czy dotyczy to Twojej firmy i co warto zrobić, zanim skończy się czas na przygotowanie.

Fundacje rodzinne: rząd policzył i wystawił rachunek

Trzy lata. Tyle czekaliśmy na to, co Rada Ministrów widziała w danych od początku – i co właśnie ujawniła w przeglądzie ustawy o fundacji rodzinnej. Dokument jest nie tylko diagnozą problemów, ale przede wszystkim zapowiedzią poważnych zmian w regułach, które fundatorzy i ich doradcy traktowali jako pewne i stabilne. I tu tkwi problem, który wykracza daleko poza kwestie podatkowe. Jeśli zasady gry są zmieniane w jej trakcie, nie ma mowy ani o pewności planowania, ani o zaufaniu do prawa. Nieprzypadkowo jedną z największych obaw przedsiębiorców rozważających założenie fundacji nie jest poziom opodatkowania, lecz stabilność systemu prawnego. Którą ponownie podaje się w dziś w wątpliwość.

Co nowa ustawa frankowa oznacza dla banków

Mamy nową ustawę o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego. Przepisy wchodzą w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia. Czas na analizę tego, co nas czeka i co banki powinny zrobić już dziś.

Nie przegap terminu na dopełnienie obowiązków w zakresie cen transferowych

Ceny transferowe od lat pozostają jednym z głównych obszarów zainteresowania organów podatkowych. W praktyce oznacza to, że transakcje zawierane pomiędzy podmiotami powiązanymi są przedmiotem wzmożonej weryfikacji, a obowiązki dokumentacyjne w tym zakresie należą do jednych z najczęściej kontrolowanych.

Nowy projekt ustawy o jawności wynagrodzeń – co zmieniło się od grudnia 2025 r.?

Mamy już drugą wersję projektu ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości, która doprecyzowuje procedury i terminy, a także powołuje nowy organ nadzoru. Opisywaliśmy już zmiany dotyczące etapu rekrutacji oraz trzy filary nadchodzącego systemu pay transparency, wskazując również, że Polska nie dotrzyma unijnego terminu implementacji (7 czerwca 2026 r.). Sprawdzamy więc kolejne zmiany, nowości i ryzyka, które pojawiły się w nowej, kwietniowej wersji projektu.

Payment Services Regulation (PSR) – między ochroną użytkownika a należytą starannością

Projekt rozporządzenia Payment Services Regulation (PSR) to jeden z najważniejszych elementów reformy unijnych ram prawnych w zakresie usług płatniczych. Jego głównym celem jest zwiększenie poziomu bezpieczeństwa obrotu bezgotówkowego oraz ograniczenie skali nadużyć finansowych, w szczególności tych wynikających z rozwoju kanałów cyfrowych. Jednocześnie nowe przepisy mają wprowadzić model odpowiedzialności, który nie spowoduje całkowitego przeniesienia ryzyka na instytucje finansowe, lecz zachowa istotną rolę należytej staranności po stronie użytkownika.

„Odstąp od umowy tutaj” – co dalej z nowym przyciskiem w sklepach internetowych, na platformach handlowych i aplikacjach mobilnych?

Od 19 czerwca przedsiębiorcy z Unii Europejskiej zawierający z konsumentami umowy na odległość za pośrednictwem interfejsu internetowego mieli być zobowiązani przez krajowe przepisy do zapewnienia konsumentom możliwości odstąpienia od umowy również za pomocą funkcji/przycisku. W związku z opóźnieniem Polski w implementacji dyrektywy 2023/2673, z której wynika wymóg stosowania takiego przycisku, obowiązek ten został w naszym kraju przesunięty w czasie. Sprawdzamy, o co chodzi ze zdalnym odstąpieniem od umowy i jakich transakcji ma dotyczyć ta nowa funkcja.