Przy zakładaniu działalności gospodarczej należy wyposażyć spółkę w niezbędne środki, czyli m.in. wnieść odpowiedni kapitał potrzebny do pełnego pokrycia utworzonych udziałów bądź akcji spółki.
Potrzeba jej dokapitalizowania może pojawić się także w dalszych etapach, a jedną z dostępnych form jest podwyższenie kapitału zakładowego i związane z tym wniesienie wkładów na jego pokrycie.
Takie wkłady mogą przybrać następujące formy:
- Pieniężny
- Niepieniężny (aport), czyli rzeczy i prawa posiadające zdolność aportową
W zależności od tego, z jaką spółką mamy do czynienia przepisy dotyczące ograniczeń i obowiązków w dokonywaniu wkładów niepieniężnych różnią się między sobą.
Wkłady niepieniężne – zdolność aportowa
Zdolnością aportową określa się właściwość przedmiotów (rzeczy i praw) pozwalającą na wniesienie ich do spółki jako wkładów niepieniężnych.
Przy czym przepisy Kodeksu spółek handlowych bezpośrednio wskazują, że przedmiotem aportu do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki akcyjnej nie może być niezbywalne prawo ani świadczenie pracy lub usług (art. 14 ust. 1 Kodeksu spółek handlowych).
Przepisy mówią też o tym, co nie może być wkładem niepieniężnym.
W praktyce, aport powinien być:
- Istniejącym składnikiem majątkowym
- Zbywalny
- Posiadać możliwość wyceny wkładu i umieszczenia go w bilansie spółki jako składnika majątku (tzw. zdolność bilansowa)
- Posiadać możliwość skierowania postępowania egzekucyjnego do przedmiotu wkładu niepieniężnego w celu zaspokojenia roszczeń wierzycieli (tzw. zdolność egzekucyjna)
Wniesienie wkładu posiadającego wady
Zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych, w przypadku wniesienia przez wspólnika lub akcjonariusza wadliwego aportu, ten jest zobowiązany do zrekompensowania spółce różnicy pomiędzy wartością wskazaną w umowie bądź statucie a wartością zbywczą wkładu. Umowa albo statut może przewidywać, że w takiej sytuacji spółce będą przysługiwać także inne dalsze uprawnienia.
Przykładowo wadą fizyczną aportu może być produkt fizyczny w stanie nieukończonym. Wadą prawną może być natomiast fakt, że przedmiotem aportu jest rzecz stanowiąca własność (w całości lub w części) osoby trzeciej lub sytuacja, gdy wkład niepieniężny jest prawem, które nie istnieje.
Odpowiedzialność do zrekompensowania różnicy powstaje z chwilą wystąpienia wady oraz związanej z tym różnicy pomiędzy wartością aportu wskazaną w umowie lub statucie a jego wartością zbywczą. Niezależnie od tego, czy spółka poniosła szkodę z tego tytułu.
Wycena wkładów niepieniężnych
Przepisy KSH nie nakładają obowiązku dokonania wyceny wkładów niepieniężnych wnoszonych do spółki z o.o.
Ustawowy wymóg przeprowadzenia wyceny aportów obowiązuje wyłącznie w odniesieniu do spółki akcyjnej.
Jeżeli wartość wkładu wnoszonego do sp. z o.o. była zawyżona, to dokonujący go wspólnik i ci członkowie zarządu, którzy o tym wiedzieli, a mimo tego zgłosili rejestrację spółki lub podwyższenie jej kapitału zakładowego w KRS, poniosą wobec niej solidarną odpowiedzialność (art. 175 § 1 Kodeksu spółek handlowych).
Możliwa jest też sytuacja, w której obowiązek zrekompensowania spółce z o.o. wartości wkładu powstanie zarówno z powodu wady fizycznej lub prawnej przedmiotu aportu, jak i ze względu na zawyżenie wartości aportu.
Podobnie jak w przypadku odpowiedzialności wspólnika bądź akcjonariusza za wady wniesionego przez niego wkładu niepieniężnego, tak odpowiedzialność związana z wniesieniem przeszacowanego wkładu niepieniężnego powstaje niezależnie od tego, czy spółka poniosła z tego tytułu szkodę. W takim wypadku wspólnik spółki z o.o. i mający tego świadomość członkowie zarządu są solidarnie zobowiązani do wyrównania spółce różnicy.
Dlatego tak istotne jest, aby przy dokonywaniu wkładów niepieniężnych do spółek kapitałowych uważnie weryfikować ich stan fizyczny i prawny, a także uwzględnić wartość wyliczoną na podstawie aktualnej i prawidłowej wyceny.
Masz pytania? Skontaktuj się z nami
