Zaznacz stronę

Nowelizacja Kodeksu Spółek Handlowych – Business Judgement Rule i interes grupy spółek

26 lipca 2022 | Aktualności, Wiedza

13 października 2022 r. wejdzie w życie ustawa o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (dalej „Ustawa”). Spółki, zwłaszcza te działające w oparciu o umowę o zarządzenie pomiędzy spółką dominującą a spółką zależną, będą musiały dokonać pewnej reorganizacji swoich struktur, aby dostosować się do nowych przepisów.

Jakie są najistotniejsze zmiany, które wprowadza Ustawa?

  • Uregulowanie kwestii prawa holdingowego
  • Wprowadzenie definicji „grupy spółek” – spółki dominującej i spółek zależnych
  • Mechanizmy umożliwiające spółce dominującej sprawowanie jednolitego kierownictwa
  • Business Judgement Rule – ocena działań członków zarządów i rad nadzorczych
  • Nowe narzędzia rady nadzorczej umożliwiające bardziej efektywny nadzór korporacyjny

Regulacja prawa holdingowego

Ustawodawca wskazuje, że podstawowym celem Ustawy jest uregulowanie kwestii prawa holdingowego (prawa grup spółek, prawa koncernowego). Innymi słowy  –  ustanowienie relacji między spółką dominującą a jej spółkami zależnymi, w sposób uwzględniający interes wierzycieli, członków organów oraz drobnych wspólników (akcjonariuszy) spółki zależnej.

Interes grupy spółek

Ustawa wprowadza definicję „grupy spółek”, która składa się ze spółki dominującej i spółek od niej zależnych. Spółki należące do „grupy spółek” mają kierować się wspólną strategią gospodarczą (interes grupy spółek).

Wprowadzone zostaną także mechanizmy umożliwiające spółce dominującej sprawowanie jednolitego kierownictwa nad spółką lub spółkami zależnymi.

Spółka dominująca będzie miała możliwość wydawania spółkom zależnym wiążących poleceń, a odmowa ich wykonania będzie możliwa tylko w określonych przypadkach.

Ponadto, spółka dominująca będzie ponosić odpowiedzialność odszkodowawczą (opartą na zasadzie winy) wobec spółki zależnej za szkodę, która została wyrządzona wykonaniem przez spółkę zależną wiążącego polecenia i która nie została naprawiona w terminie wskazanym w takim poleceniu. Dodatkowo będzie mogła ponosić, w ograniczonym zakresie, odpowiedzialność względem wierzycieli spółki zależnej.

Utworzenie grupy spółek będzie wymagało podjęcia uchwały o uczestnictwie, a następnie rejestracji takiej grupy spółek w Krajowym Rejestrze Sądowym. W tym zakresie niezbędna może się okazać także zmiana umowy/statutu spółki, tak aby jak najdokładniej doprecyzować relacje w grupie spółek.

Nowe narzędzia dla rady nadzorczej

Nowelizacja wprowadza również nowe narzędzia umożliwiające radzie nadzorczej sprawowanie bardziej efektywnego nadzoru korporacyjnego.

Najważniejsze zmiany obejmują:

  • Obowiązek udzielenia przez zarząd określonych informacji radzie nadzorczej z własnej inicjatywy, bez dodatkowego wezwania (dotyczy spółki akcyjnej)
  • Prawo wyboru doradcy rady nadzorczej
  • Obowiązek uzyskania zgody na zawarcie transakcji o znaczącej wartości ze spółką dominującą, spółką zależną lub spółką powiązaną
  • Poszerzone możliwości żądania informacji i dokumentów, m.in. od zarządu i pracowników spółki
  • Poszerzone obowiązki sprawozdawcze wobec wspólników i akcjonariuszy (składanie corocznych sprawozdań rady nadzorczej za poprzedni rok obrotowy)

Nowe przepisy dla członków zarządów spółek

13 października 2022 r. w życie wejdą także przepisy dotyczące członków zarządów spółek kapitałowych.

Jedną ze zmian jest rozszerzenie katalogu przestępstw, opisanego w art. 18 § 2  k.s.h., których popełnienie przez daną osobę uniemożliwi jej pełnienie funkcji w organach spółki.

Nowelizacja w sposób jednolity oraz kompleksowy ureguluje także kwestie obowiązku protokołowania uchwał zarządów i rad nadzorczych spółek kapitałowych, a także treści tych dokumentów. W nowelizacji sprecyzowana została m. in. kwestia ustalenia momentu wygaśnięcia mandatu w związku z upływem kadencji członków organów spółki.

Business Judgement Rule

Jedną z istotnych zmian jest także wprowadzenie zasady biznesowej oceny sytuacji (Business Judgement Rule), na podstawie której możliwe będzie uniknięcie poniesienia odpowiedzialności organów spółki – zarządów i rad nadzorczych – za szkodę wyrządzoną spółce w skutek decyzji, które okażą się błędne. O ile decyzje te podejmowane były w granicach uzasadnionego ryzyka biznesowego oraz w oparciu o adekwatne do okoliczności informacje.

W związku z tym działania organów będą oceniane nie tylko przez pryzmat rezultatów, ale także z perspektywy prawidłowości trybu podejmowania decyzji. W tym kontekście jeszcze większego znaczenia mogą nabrać operaty czy opinie prawne profesjonalnych podmiotów.

Zobacz, jak możemy pomóc w dostosowaniu się spółki do wymogów zaktualizowanego Kodeksu Spółek Handlowych.

Kontrowersje i pytania wokół nowej ustawy

Ustawa wzbudza wiele kontrowersji, zwłaszcza w zakresie nowelizacji prawa holdingowego.

Środowisko prawnicze wskazuje na szereg problemów wynikających z wprowadzanych zmian, takich jak:

  • Znaczące pogorszenie się sytuacji wspólników mniejszościowych
  • Marginalizacja roli zarządu spółki zależnej
  • Rozmycie odpowiedzialności za szkody wyrządzone w spółce w związku z wprowadzeniem instytucji wiążącego polecenia

Komentatorzy zwracają również uwagę, że w momencie wejścia w życie nowej Ustawy może dojść do swego rodzaju zróżnicowania sytuacji wspólników grup spółek – w zależności od sposobu powstania danej grupy.

Innymi słowy w praktyce będą funkcjonowały grupy spółek objęte nową regulacją, grupy spółek nieobjęte nowymi przepisami oraz umowne grupy spółek.

W konsekwencji doprowadzi to do powstawania co raz to większych wątpliwości w zakresie sytuacji prawnej wspólników.

Jak pomagamy zarządom i radom nadzorczym spółek kapitałowych?

Na bieżąco analizujemy nadchodzące zmiany w kodeksie spółek handlowych oraz zagrożenia i problemy, które mogą być ich efektem. Na tej podstawie proponujemy konkretne rozwiązania, które ułatwią przedsiębiorcom dostosowanie swoich struktur do nowych regulacji.

Pomożemy we wszelkich czynnościach, których celem jest wdrożenie znowelizowanych przepisów i odpowiemy na wszystkie pytania w tym zakresie.

Masz pytania lub potrzebujesz wsparcia? Skontaktuj się z autorami

Rafał Rapala

Aneta Serowik

Najnowsza Wiedza

Implementacja Dyrektyw dotyczących umów o dostarczanie treści cyfrowych oraz umów o sprzedaży towarów

W dniu 29 czerwca 2022 r. do Sejmu wpłynął projekt nowych przepisów wdrażających Dyrektywę 2019/770 w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści cyfrowych i usług cyfrowych oraz Dyrektywę 2019/771 w sprawie niektórych aspektów umów sprzedaży towarów. Prawdopodobnie zmiany wejdą w życie spóźnione o prawie rok w stosunku do terminów wynikających z Dyrektyw – przepisy te powinny być bowiem zaimplementowane do polskiego porządku prawnego do dnia 1 lipca 2021 r., a obowiązywać od dnia 1 stycznia 2022 r.

Brexit | Dotychczasowe skutki wyjścia Wielkiej Brytanii z UE

Zaledwie kilka lat temu Europa spotkała się z poważnym zaburzeniem międzynarodowej gospodarki jakim był Brexit, tj. wyjście Zjednoczonego Królestwa ze struktur Unii Europejskiej. Wydarzenie to, tak jak wojna na Ukrainie czy pandemia COVID-19, niesie za sobą istotne konsekwencje dla światowej gospodarki, które przekładają się na jakość naszego codziennego życia.

Unia Europejska na wojnie z dezinformacją

Funkcjonowanie w społeczeństwie informacyjnym generuje szereg wyzwań, z którymi muszą mierzyć się zarówno podmioty gospodarcze, jak i obywatele. Fundamentem zdrowego systemu jest oddzielenie informacji prawdziwych od fałszywych, co w dobie coraz bardziej skomplikowanego i technologicznego świata staje się coraz trudniejsze.

Ponad 600 mld euro – rośnie wartość strat wojennych w Ukrainie

Zdaniem analityków i ekonomistów, Ukraina w latach 2014 – 2026 może ostatecznie ponieść straty w wysokości nawet do 1,3 bln euro. Zakładając korzystny scenariusz, w myśl którego Federacja Rosyjska wypłaciłaby reparacje wojenne, i tak nie będzie miała wystarczających możliwości finansowych, by pokryć choćby większą część tej kwoty. Dlatego też priorytetem dla Ukrainy powinny być strategiczne współprace ekonomiczne z państwami Unii Europejskiej.

Polski Ład 3.0 – Ceny transferowe | Tax Focus

28 czerwca 2022 roku na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt kolejnych zmian w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz innych ustaw – tzw. Polski Ład 3.0 (numer z wykazu UD404).

Polski Ład 3.0 | Tax Focus

28 czerwca 2022 roku na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt kolejnych zmian w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz innych ustaw – tzw. Polski Ład 3.0 (numer z wykazu UD404).

Odbudowa Ukrainy | Co można zrobić dziś i po zakończeniu wojny

Za główne obszary rozwoju nowej Ukrainy uważa się odbudowę zasobów mieszkaniowych i infrastruktury. Utraconych lub zburzonych zostało łącznie 33 700 m kw. nieruchomości mieszkalnych, 300 mostów i ponad 40 mostów kolejowych. Zniszczono lub zajęto też 640 placówek medycznych, 40 instytucji szkolnictwa średniego i wyższego oraz 620 przedszkoli.

Uchwały krajobrazowe – ulga dla krajobrazu a prawo własności

Mimo, że liczba uchwał krajobrazowych w skali całego kraju nadal pozostaje niewielka, to jednak coraz szersza grupa miast decyduje się na ich opracowanie i uchwalenie. Choć z jednej strony istnieje realna potrzeba uregulowania chaosu reklamowego panującego w Polsce, to nie należy przy tym pomijać interesów podmiotów świadczących usługi związane z reklamą. W procesie opracowania treści uchwał powinny być zatem brane pod uwagę postulaty m.in. biur, hoteli, galerii czy pasaży handlowych.

Przetargi dla Ukrainy | Stan aktualny, zasady udziału i perspektywy

Odbudowa infrastruktury i zaspokojenie bieżących potrzeb obywateli to jedne z najważniejszych zadań, jakie stoją obecnie przed Ukrainą. Do tego potrzeba nie tylko funduszy, ale przede wszystkim skutecznego planowania i egzekucji – czyli w praktyce przetargów i procedur zakupowych. W ciągu zaledwie kilku ostatnich tygodni odbyło się ponad 100 takich przetargów.

Zapraszamy do kontaktu:

Rafał Rapala

Rafał Rapala

Radca prawny, Partner, Prawo Korporacyjne, Konflikty Właścicielskie

+48 608 444 650

r.rapala@kochanski.pl